Median.Az

Month: November 2025

  • “Windows 11″dən faydalı funksiya silindi

    “Microsoft” korporasiyası “Windows 11” sistemindəki “Telefonla əlaqə” (“Phone Link”) tətbiqindən fotoşəkillərə baxış funksiyasını silib.

    Median.Az bu barədə “Windows Central” nəşrinə istinadən xəbər verir.

    Artıq şəkilləri izləmək üçün istifadəçilərə “Bələdçi” (“File Explorer”) vasitəsilə baxmaq təklif olunur, burada smartfondakı mediafayllar çıxarıla bilən disk kimi göstərilir.

    Bununla belə, “Telefonla əlaqə” tətbiqinin əsas funksiyaları – bildirişlərin qəbulu və kompüterdən smartfona nəzarət – əvvəlki kimi işləməyə davam edir.

    Bir çox istifadəçi bu dəyişikliyi narahatlıq yaradan addım kimi qiymətləndirib, çünki əvvəlki fotoşəkillərə baxış imkanı tətbiqin içərisində tam ekran rejimində şəkilləri açmağa imkan verirdi. İndi isə “Bələdçi”də fayllara kliklədikdə şəkillər ayrıca “Windows” “Şəkillər” (Photos) tətbiqində açılır.

    Microsoft həmçinin smartfonu periferiya cihazı kimi istifadə etmək istəyənlər üçün “Mobil cihazlar” (“Mobile Devices”) adlı alternativ aləti tövsiyə edir.

  • Стало известно, почему люди с болезнью Альцгеймера забывают близких

    Ученые из Медицинской школы Университета Вирджинии (США) нашли возможное объяснение тому, почему люди с болезнью Альцгеймера перестают узнавать родных. Причиной может быть разрушение защитных структур мозга, отвечающих за хранение социальных воспоминаний.

    Это показало исследование, опубликованное в Alzheimer’s & Dementia (A&D).

    Эти структуры, называемые перинейрональными сетями, окружают особые СА2 нейроны гиппокампа. Они состоят из внеклеточного матрикса и помогают нервным клеткам поддерживать связь между собой. Благодаря этому мозг способен формировать и сохранять новые воспоминания, в том числе связанные с узнаваемыми людьми. Когда сети разрушаются, нарушается именно “социальная память” – способность узнавать знакомые лица, хотя другие виды памяти могут сохраняться.

    В опытах на мышах ученые показали, что повреждение этих сетей приводит к потере способности различать знакомых особей, тогда как память на предметы остается. Команда проверила, можно ли защитить мозг с помощью препаратов, предотвращающих разрушение сетей. После такой экспериментальной терапии грызуны сохранили способность запоминать друг друга.

    По словам руководителя исследования Харальда Зонтхаймера, это открытие открывает новый путь к профилактике и лечению болезни Альцгеймера. “Если удастся защитить эти структуры на ранних стадиях, можно будет замедлить или даже предотвратить потерю социальной памяти у людей”, – отметил ученый.

    Исследователи подчеркивают, что работа еще находится на ранней стадии, и прежде чем применять такую терапию к людям, предстоит провести дополнительные испытания.

  • Alimlər Altsheymer xəstələrinin yaxınlarını unutmalarının səbəbini tapıblar

    Virciniya Universitetinin Tibb Məktəbinin alimləri Altsheymer xəstəliyindən əziyyət çəkən insanların niyə yaxınlarını tanımaq qabiliyyətini itirdiklərinə dair mümkün izah tapıblar.

    Müvafiq araşdırma “Alzheimer”s & Dementia” jurnalında dərc olunub.

    Tədqiqatçıların fikrincə, bu halın səbəbi sosial xatirələrin yadda saxlanmasına cavabdeh olan beyin strukturlarının – qoruyucu neyron şəbəkələrinin dağılmasıdır.

    Bu strukturlar hippokampın CA2 neyronlarını əhatə edən perineyronal şəbəkələrdir. Onlar hüceyrələrarası matrisdən ibarətdir və neyronlar arasında sabit əlaqə saxlayaraq, tanış insanları xatırlamaq və yeni sosial xatirələr formalaşdırmaq qabiliyyətini təmin edir.

    Alimlər siçanlar üzərində apardıqları təcrübələrdə göstəriblər ki, bu şəbəkələr zədələndikdə heyvanlar tanış fərdləri bir-birindən ayırd edə bilmirlər, baxmayaraq ki, obyektləri yadda saxlama qabiliyyətləri qorunur. Daha sonra komanda bu strukturları dağıdılmadan qoruyan preparatları sınaqdan keçirib – nəticədə, müalicə olunan siçanlar sosial yaddaşlarını saxlayıblar.

    Qeyd edilir ki, bu kəşf Altsheymer xəstəliyinin profilaktikası və müalicəsi üçün yeni imkanlar açır.

  • В Китае рассказали, сколько будет стоить 10-минутный полет на воздушном такси

    Полет длительностью 10 минут на аэротакси в китайском Шанхае в будущем будет стоить 59 юаней (порядка 8.3 доллара).

    Как передает Median.Az со ссылкой на Шанхайское телевидение, такой план на 8-й Китайской международной выставке импортных товаров (CIIE) предложила компания Vertaxi.

    Представленное ею транспортное средство представляет собой электрический летательный аппарат с вертикальным взлетом и посадкой. В компании указали, что за 10 минут на аэротакси можно перелететь половину мегаполиса, например от транспортного узла Хунцяо на западе города до центрального делового района Луцзяцзуй. Для сравнения, та же дорога на машине займет порядка 40 минут.

    По оценкам разработчика, сначала тарифы будут немного выше, чем у обычных такси, но они резко снизятся, как только маршруты авиаперевозок расширятся. Цена полетов на короткие расстояния будет начинаться от 50 юаней (7 долларов), для междугородних маршрутов – от 100 юаней (14 долларов). Пятиместный салон аэротакси вмещает также пять стандартных чемоданов длиной порядка 50 см.

    Китай в последние годы активно развивает так называемую низковысотную экономику – сферу практического применения беспилотников и летательных аппаратов вертикального взлета и посадки. По прогнозам Управления гражданской авиации КНР, рыночная стоимость этого сектора в 2025 году составит 1.5 трлн юаней (210 млрд долларов), а к 2035 году указанный показатель может достичь 3.5 трлн юаней (490 млрд долларов).

  • Çində hava taksisi ilə gediş qiymətləri məlum oldu

    Şanxayda 10 dəqiqəlik hava taksisi ilə gedişin qiyməti 59 yuana (təxminən 8,30 dollara) başa gələcək.

    Median.Az TASS-a istinadən xəbər verir ki, “Vertaxi” şirkəti bu planı 8-ci Çin Beynəlxalq İdxal Sərgisində (CIIE) açıqlayıb.

    Təqdim etdiyi nəqliyyat vasitəsi elektriklidir, şaquli qalxma və enmə xüsusiyyətinə malikdir. O şəhərin yarısını 10 dəqiqəyə uça bilər. Müqayisə üçün, avtomobillə eyni səyahət təxminən 40 dəqiqə çəkir.

    Tərtibatçının sözlərinə görə, əvvəlcə qiymətlər adi taksilərin qiymətlərindən bir qədər yüksək olacaq, lakin hava səyahəti marşrutları genişləndikcə qiymətlər kəskin şəkildə aşağı düşəcək. Qısaməsafəli uçuşların qiyməti 50 yuandan (7 dollar), şəhərlərarası marşrutlar isə 100 yuandan (14 dollar) başlayacaq. Beş nəfərlik hava taksisi salonunda təxminən 50 sm uzunluğunda beş standart çamadan da daşına bilər.

  • Найден новый способ раннего выявления болезней почек и сердца

    Ученые из медицинского центра NYU Langone Health (США) выяснили, что значительная разница между уровнями креатинина и цистатина С в крови может говорить о повышенном риске почечной недостаточности, сердечно-сосудистых заболеваний и даже преждевременной смерти.

    Результаты исследования опубликованы в JAMA.

    На протяжении десятилетий врачи использовали уровень креатинина, чтобы оценить, насколько эффективно почки очищают кровь от продуктов обмена. Однако этот показатель может быть неточным, поскольку на него влияют масса тела, возраст и физическая активность. Цистатин С – другой белок, который вырабатывается всеми клетками организма, он дает более универсальную картину работы почек, не зависящую от мышечной массы.

    В новом исследовании ученые проанализировали данные почти 861 000 человек из 50 стран, включая результаты анализов крови и медицинские карты. У всех участников одновременно измеряли уровни креатинина и цистатина С, после чего наблюдали за ними в среднем 11 лет.

    Оказалось, что у многих людей (особенно у пожилых) показатели цистатина С были значительно ниже, чем уровень креатинина – иногда на 30% и более. Такая разница, по словам исследователей, может указывать на скрытые нарушения работы почек, которые остаются незамеченными при стандартных анализах.

    “Наши результаты подчеркивают важность измерения обоих показателей, особенно у пожилых и тяжелобольных людей. Совместная оценка креатинина и цистатина С помогает выявлять проблемы с почками на более ранних стадиях и точнее прогнозировать риски для здоровья”, – отмечает соавтор исследования доктор Морган Грэмс.

  • Böyrək və ürək xəstəliklərinin erkən aşkarlanması üçün YENİ ÜSUL

    Nyu-York Universitetinin “Langone Health” Tibb Mərkəzinin alimləri müəyyən ediblər ki, qan analizlərində kreatinin və sistatin C səviyyələri arasındakı böyük fərq insanlarda böyrək çatışmazlığı, ürək-damar xəstəlikləri və hətta vaxtından əvvəl ölüm riskini artırır.

    Tədqiqatın nəticələri JAMA jurnalında dərc olunub.

    Yeni araşdırmada alimlər 50 ölkədən 861 min nəfərə yaxın insanın qan analizləri və tibbi məlumatlarını təhlil ediblər. İştirakçılarda həm kreatinin, həm də sistatin C səviyyələri ölçülüb və onların vəziyyəti orta hesabla 11 il ərzində izlənilib.

    Nəticədə, məlum olub ki, bir çox insanda, xüsusilə, yaşlılarda sistatin C göstəriciləri kreatinindən bəzən 30 % və daha çox aşağı olur. Tədqiqatçıların fikrincə, bu fərq standart analizlərlə aşkarlanması çətin olan gizli böyrək pozğunluqlarına işarə edə bilər.

    Araşdırmanın müəlliflərindən biri, doktor Morqan Qrems deyib:

    “Nəticələrimiz göstərir ki, hər iki göstəricinin birgə ölçülməsi, xüsusilə, yaşlı və ağır xəstələrdə, çox vacibdir. Kreatinin və sistatin C-nin birlikdə qiymətləndirilməsi böyrək problemlərini erkən mərhələdə aşkarlamağa və sağlamlıq risklərini daha dəqiq proqnozlaşdırmağa imkan verir”.

  • Çöpçü saxtakarlığı ilə bağlı yayılan görüntülərə paytaxt sakinlərinin fikirləri – Video

    Son günlər sosial şəbəkələrdə yayılan görüntülər cəmiyyətdə yenidən çöpçülük məsələsini müzakirə mövzusu edib. Görüntülərdə çöpçülüklə məşğul olan bir qadının saxtakarlığı yer alıb.

    Videonun diqqətli təhlili zamanı aydın olur ki, qadın bir qırıntını uşağın burnundan deyil, öz ağzından çıxarır. Bu görüntülər çöpçülüyün həqiqiliyi ilə bağlı ciddi suallar yaradıb.

    Bəs uşağın boğazında çöp qalırmı və bu halda həkim, yoxsa çöpçü yanına gedilməlidir?

    Məsələ ilə bağlı Bakı sakinləri arasında keçirilən sorğuda fikir ayrılığı yaranıb.

    Bəzi vətəndaşlar bu praktikaya inandıqlarını və bunun keçmişdə özlərinə və ya övladlarına tətbiq olunduğunu bildiriblər. Bir sakin qeyd edib:

    “Bəli, inanıram. Uşaq vaxtı mənim özümü də aparmışdılar. Uşaqlıqda çöp, qəpik udurduq və çöpçüyə aparırdılar. İşə yarayır”.

    Digər tərəfdən, çöpçülüyə qətiyyətlə inanmayanlar da var. Onlardan biri fikrini belə ifadə edib:

    “Xeyr, inanmıram. Heç vaxt da uşaqlarımı aparmamışam”.

    Daha ətraflı Baku TV-nin videomaterialında:

  • Китай проведет военные учения в спорном регионе

    Китай проведет с 10 по 11 ноября военные учения в Южно-Китайском море, которое остается точкой территориальных споров ряда стран региона.

    Об этом сообщается на сайте Управления КНР по обеспечению безопасности на море.

    В частности, сообщается, что военные учения начнутся 10 ноября в 06:00 (02:00 по Баку) до 20:00 (16:00 по бакинскому времени) в акватории Южно-Китайского моря. В ведомстве подчеркнули, что вход кораблей на период учений будет воспрещен. Также подчеркивается, что учения нацелены на обеспечение безопасности в морском пространстве.

    15 августа газета South China Morning Post сообщала, что Китай потребовал от США ограничить присутствие в спорных водах Южно-Китайского моря, которые КНР считает своими. Призыв прозвучал на фоне присутствия американского ракетного эсминца USS Higgins в районе рифа Скарборо (китайское название отмели остров Хуанъянь), который вошел в спорные воды после столкновения судна береговой охраны КНР и корабля Военно-морских сил Народно-освободительной армии Китая (ВМС НОАК). Китайские корабли преследовали в этом районе судно береговой охраны Филиппин.

    Острова в Южно-Китайском море являются предметом территориального спора между Китаем, Тайванем, Малайзией, Филиппинами, Брунеем и Вьетнамом. Наиболее напряженной является ситуация вокруг рифа Скарборо и архипелага Спратли, который, как считается, богат нефтью и газом.

  • Çin mübahisəli bölgədə hərbi təlimlər keçirəcək

    Çin 10-11 noyabr tarixlərində Cənubi Çin dənizində hərbi təlimlər keçirəcək.

    Bu barədə ÇXR Dəniz Təhlükəsizliyi Administrasiyasının saytında məlumat verilib.

    Təlimlərin dəniz təhlükəsizliyinin təmin edilməsinə yönəldiyi vurğulanıb.

    Qeyd edək ki, Cənubi Çin dənizindəki adalar Çin, Tayvan, Malayziya, Filippin, Bruney və Vyetnam arasında ərazi mübahisələrinin mövzusudur. Ən gərgin vəziyyət neft və qazla zəngin olduğu düşünülən Skarboro rifi və Spratli adaları ətrafındadır.