Category: Müsahibə

Son günlər əhali arasında kəskin baş-boğaz ağrısı, qızdırma, ürəkbulanma ilə müşahidə edilən xəstəlik yayılıb. Bu xəstəliyə həm uşaqlarda, həm də böyüklərdə rast gəlinir. Qrip simptomlarına bənzəsə də, sağalma müddətinə, sürətli yayılmasına görə fərqlənir. Virusa yoluxanların iddiasına görə, qripin müalicəsində istifadə olunan dərmanlar heç biri effektiv nəticə vermir. Bir çox insanlar günlərlə yataqdan qalxa bilmir, halsızlıq və yüksək qızdırmadan əziyyət çəkir.

Ənənəvi qripdən fərqli olaraq insanlar yalnız həkimin təyin etdiyi və ya xəstəxanada müalicədən sonra sağala bilirlər.

Bəziləri bunun COVID-19 virusunun mutasiyaya uğramış yeni variantının olduğunu da iddia edirlər.

Bəs bu virus nədir?

Mövzu ilə bağlı Bizim.media-ya danışan infeksionist Vasif Əliyev deyib ki, bu cür simptomlara səbəb olan yüzlərlə virus ola bilər:

“Hər bir insanda fərqli viruslar səbəbindən bu cür xəstəlik yarana bilər. Bu əlamətlər qripdə, koronavirusda, adenovirusda və bir çox virusda ola bilər. Həmçinin ölkədə konkret olaraq ciddi bir epidemik hal olmadığına görə hər birinə bağlı ola bilər. Yəni konkret bir virusa bağlamaq olmaz, hər biri eyni əlamətləri yarada bilər”.

“46 qəsəbədə 357 evdə əsaslı təmir işlərinin aparılmasına ehtiyac yaranıb”

Qaçqınların və Məcburi Köçkünlərin İşləri üzrə Dövlət Komitəsinin sədr müavini Sabir Əhmədovun “Report”a müsahibəsi.

– Ölkənin müxtəlif ərazilərində qaçqınlar və məcburi köçkünlər üçün qəsəbələr salınıb və bu iş davam etdirilir. Bu qəsəbələrin yeri müəyyənləşdirilərkən hansı meyar və prinsiplər əsas götürülür?

– Qaçqınların və məcburi köçkünlərin yaşayış şəraitinin yaxşılaşdırılması ilə bağlı kompleks tədbirlərin görülməsinə ulu öndər Heydər Əliyevin təşəbbüsü və rəhbərliyi ilə başlanılıb. Məlum olduğu kimi, ulu öndərin neft strategiyasının uğurla həyata keçirilməsi nəticəsində ölkəmizin əldə etdiyi gəlir, ilk növbədə, məhz qaçqın və məcburi köçkünlərin mənzil-məişət şəraitinin yaxşılaşdırılmasına yönəldilərək çadır düşərgələrinin ləğvinə başlanılıb. Bu istiqamətdə tədbirlər cənab Prezident İlham Əliyev tərəfindən davam etdirilib, çadır düşərgələrinin ləğvi başa çatdırılıb, məcburi köçkünlər müasir tipli yeni qəsəbələrə köçürülüb, onlara məşğulluq və təsərrüfatçılıq imkanları yaradılıb. Cənab Prezident tərəfindən 2004-cü ildə təsdiqlənmiş Dövlət Proqramında, 2007, 2011-ci illərdə həmin Proqrama edilmiş əlavələrdə məcburi köçkünlərin mənzil-məişət şəraitinin yaxşılaşdırılması və məşğulluğunun artırılması ilə bağlı nəzərdə tutulan tədbirlərin əksəriyyətinin icrası təmin olunub, qalanlarının icrası üzrə işlər yerinə yetirilir.

Məcburi köçkünlər üçün qəsəbələr, əsasən, onların ilk sığınacaqları olan düşərgələrə, müvəqqəti məskunlaşma yerlərinə yaxın ərazilərdə, mövcud kommunikasiya resurlarına əlçatanlıq, həmçinin müəyyən müddət ərzində iş, təhsil, tibbi xidmət və s. sahəsində formalaşan əlaqələr nəzərə alınmaqla salınır. Təbii ki, məcburi köçkünlərin ən başlıca arzusu, istəyi doğma yurda qayıtmaqdır və buna görə də işğaldan azad edilən ərazilərdə yaşayış məntəqələrinin bərpası xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Keçmiş Dağlıq Qarabağın inzibati ərazisi olan Şıxarxda, Cəbrayıl rayonunun işğaldan azad edilmiş Cocuq Mərcanlı kəndində həyata keçirilən tədbirləri buna misal göstərə bilərik. Dövlətimizin başçısının apardığı məqsədyönlü siyasət nəticəsində ölkəmizin ərazi bütövlüyünün təmin ediləcəyinə və məcburi köçkünlərimiz öz daimi yaşayış yerlərinə qayıdacağına inanırıq. Həmin ərazilərdə bərpa-quruculuq işlərinin aparılması, normal həyat şəratinin təmin olunması üçün Azərbaycanın həm zəruri resursları, həm təcrübəsi vardır, buna uyğun qayıdış proqramı hazırlanıb.

– Məcburi köçkün qəsəbələri, yeni salınan yaşayış kompleksləri zəruri sosial-texniki infrastruktur və mühəndis-kommunikasiya sistemləri ilə təchiz edilib. Bu təsərrüfatın normal vəziyyətdə saxlanılması və səmərəli istismarının təmin edilməsi üçün hansı işlər görülür?

– Məcburi köçkünlər üçün salınmış qəsəbələr və yaşayış komplekslərinin mənzil-təsərrüfat və kommunikasiya sistemlərinin səmərəli idarə edilməsi vacib məsələdir. Qaçqınların və Məcburi Köçkünlərin İşləri üzrə Dövlət Komitəsinin strukturuna daxil olan Mənzil İstismar Departamenti və tabeliyindəki mənzil-kommunal istismar sahələri tərəfindən bununla bağlı gündəlik zəruri iş aparılır. Mənzil İstismar Departamenti (MİD) məcburi köçkünlərin istifadəsinə verilmiş dövlət mənzil fondunun normal vəziyyətdə saxlanmasını və səmərəli istismarını təmin edir. Məcburi köçkünlərin mənzil-məişət şəraitinin yaxşılaşdırılması və sosial problemlərinin həlli sahəsində dövlət siyasətinin həyata keçirilməsi, daxili miqrasiyanın idarə edilməsi baxımından bu təsisatın fəaliyyəti xüsusilə əhəmiyyətlidir.

Mənzil-kommunal istismar sahələri məcburi köçkünlərin dislokasiya üzrə qeydiyyatını aparmaq, habelə binaların mühəndis-kommunikasiya sistemlərinin texniki vəziyyətinə nəzarəti təmin etməklə yanaşı, qəsəbələrin və yaşayış komplekslərinin ərazisində yaşıllaşma, abadlıq, işıqlandırma, məişət tullantılarının daşınması, mənzil kirayəçilərinin qaldırdıqları məsələnin həlli istiqmətində əməli tədbirlər görürlər. Əsas vəsaitin qeydiyyatı, balansda olan xüsusi texnikanın saz-işlək vəziyyətdə saxlanılması, su, qaz, elektrik təchizatının fasiləsiz verilməsinə nəzarət də mənzil-kommunal istismar sahələrinin öhdəliklərinə daxildir. Bu qurumların işçiləri evlərə, həyətyanı sahələrə, binaların fasadına, zirzəmisinə, dam örtüyünə, pilləkən qəfəsinə və s.-ə mütəmadi baxış keçirir, aşkar edilən qüsur və çatışmazlıqlar ya daxili imkanlar hesabına aradan qaldırılır, ya da bununla əlaqədar dərhal Departamentə məlumat verilir.

– Payız-qış mövsümünün başlanması ilə əlaqədar məcburi köçkün qəsəbələrində daha çox hansı məsələlərə diqqət yetirilir?

– Məcburi köçkünlər üçün salınmış qəsəbələr ilin bütün fəsillərində normal həyat şəraitini təmin edən mühəndis-kommunikasiya sistemləri ilə təchiz edilib. Bununla belə payız-qış mövsümü ərəfəsində mövcud vəziyyət bir daha təhlil edilir, mənzil-kommunal istismarı sahələri tərəfindən görülməsi vacib olan işlər müəyyənləşdirilir və icra edilir. Bu il payız-qış mövsümünə hazırlıq işləri çərçivəsində MİD tərəfindən Mingəçevir şəhərindəki “Yeni həyat”, Goranboy rayonundakı “Meşəli”, Füzuli rayonundakı 4 nömrəli “Zobucuq” qəsəbələrində daxili yolların təmiri, yolkənarı arxların təmizlənməsi, yağıntıların axıdılması üçün metal boru xətlərinin çəkilməsi, Tərtər rayonunun inzibati ərazisində olan Şıxarx qəsəbəsində, Qəbələ rayon ərazisindəki qəsəbədə isti su və istilik sisteminin təmiri işləri aparılıb.

Dövlət Komitəsinin müraciəti əsasında Mingəçevir və Yevlax şəhərlərindəki məcburi köçkün qəsəbələrində “Azəristiliktəchizat” ASC-nin balansında olan mərkəzi istilik xətlərinin təmirinə başlanması buradakı mənzillərin isti su və istiliklə təchizatının normal qaydaya düşməsini təmin edəcək.

Bu il hündür mərtəbəli binaların dam örtüyünün və fasadının təmiri ilə əlaqədar 8 qəsəbədə, o cümlədən Abşeron rayonunun Masazır kəndində, Bərdədə, Yevlaxda və Ağcabədidə yerləşən məcburi köçkün qəsəbələrində zəruri tədbirlər həyata keçirilib.

Qəsəbələrdə uzun müddətdən bəri istismarda olan evlərin, mənzillərin bəzilərində əsaslı təmirə ehtiyac yaranır. Belə ki, bu yaxınlarda Ağdam, Füzuli, Goranboy və Gəncədə yerləşən qəsəbələrdə qəzalı vəziyyətdə olan evlərə baxış keçirilib və ən təhlükəli halda olan ev və mənzillərin təmir işləri aparılıb.

Payız-qış mövsümündə iqlim şəraiti ilə əlaqədar yarana biləcək çətinlikləri aradan qaldırmaq üçün MİD-in balansındakı xüsusi texnikanın işlək vəziyyətdə saxlanması da diqqət mərkəzindədir.

Bununla yanaşı qeyd etmək istərdim ki, hazırda Dövlət Komitəsinin balansında olan və artıq on ildən çox istismar edilən 13350 fərdi yaşayış evindən ibarət 46 qəsəbədə 357 sayda evdə əsaslı təmir işlərinin aparılmasına ehtiyac yaranıb.

– Mövcud qanunvericiliyə əsasən, məcburi köçkünlərə verilən ev və mənzillər xüsusi təyinatlı olmaqla onların müvəqqəti yerləşdirilməsi fondunun yaşayış sahələridir. Bu yaşayış sahələrindən istifadənin şərtlərinə necə əməl edilir?

– Məcburi köçkünlərin onlara verilən yaşayış sahələrindən istifadə etməsi şərtləri Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 24 fevral 2017-ci il tarixli 65 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş müvafiq Qayda ilə tənzimlənir. Həmin Qaydaya əsasən, müvəqqəti yaşayış sahələrindən məcburi köçkünlər onlarla bağlanılmış kirayə müqaviləsində göstərilən şərtlərə uyğun olaraq istifadə etməlidirlər. Məcburi köçkünlərin onların müvəqqəti istifadəsinə verilmiş yaşayış sahəsini satmaq, bağışlamaq, başqasının istifadəsinə vermək, kirayəyə vermək, özbaşına dəyişmək, girov qoymaqla və digər vasitələrlə evləri özgəninkiləşdirmək və başqasını həmin evə köçürmək hüququ yoxdur. Qaydada göstərilir ki, məcburi köçkünlər onların müvəqqəti istifadəsinə verilmiş yaşayış sahəsinə qayğı ilə yanaşmalı, həmin evdən yalnız yaşayış məqsədi ilə istifadə etməli, layihədə nəzərdə tutulmayan heç bir tikinti işlərinə yol verməməli və ümumi birgəyaşayış qaydalarına əməl etməlidirlər.

Məcburi köçkünlər dövlətin onların mənzil-məişət şəraitnin yaxşılaşdırılmasına göstərdiyi qayğıya cavab olaraq, dövlətə məxsus əmlaka əsl vətəndaş məsuliyyəti ilə yanaşmalıdırlar. Uzun illərin təcrübəsi göstərir ki, doğma yurdundan didərgin düşmüş həmvətənlərimizin əksəriyyəti bu məsuliyyəti dərindən dərk edir, istifadə etdikləri ev və mənzilləri yaşayış üçün normal vəziyyətdə saxlayırlar.

– Məcburi köçkünlərin mənzil-məişət şəraitinin yaxşılaşdırılması və məşğulluğunun təmin edilməsi ilə yanaşı, Dövlət Komitəsi tərəfindən onların digər sosial problemlərinin də həlli istiqamətində hansı işlər aparılır?

– Məcburi köçkünlər cəmiyyətin həssas təbəqəsidir, onların sosial müdafiəsinə dövlətimiz tərəfindən xüsusi diqqət yetirilir. Bu məqsədlə dövlət büdcəsindən ayrılan vəsaitlərin təyinatı üzrə və düzgün xərclənməsi, eləcə də beynəlxalq və respublika təşkilatlarından daxil olmuş humanitar yardımların uçota alınması, saxlanılması və təyinatı üzrə çatdırılması da Dövlət Komitəsinin fəaliyyət istiqamətlərindəndir. Həmin fəaliyyət Dövlət Komitəsinin tabeliyindəki təsərrüfat hesablı Təchizat və İstehsalat İdarəsi tərəfindən həyata keçirilir. İdarə humanitar yardımların daşınması, pansionat və sanatoriyalarda məskunlaşmış məcburi köçkünlərin içməli suya olan təlabatının ödənilməsi üçün nəqliyyat xidmətini təmin edir. İdarənin tabeliyində fəaliyyət göstərən Baza Sənaye Kombinatının məcburi köçkünlərdən ibarət işçiləri tərəfindən istehsal edilən yataq dəstləri, bəzi qadın, kişi, məktəbli geyimləri humanitar yardım kimi aztəminatlı ailələrə verilir. Məsələn, ötən il 7838 ədəd isti gödəkcə, müvafiq formada 10.454 geyim dəsti, bu ilin doqquz ayı ərzində isə 7.800 geyim dəsti aztəminatlı məcburi köçkün ailələrin məktəbli övladlarına təqdim olunub. Humanitar yardımların belə ailələrə çatdırılmasında yerli icra hakimiyyəti orqanları ilə yanaşı, bu il Erməni Təcavüzünün Tanıdılması və Xocalı Soyqırımını Tanıtma ictimai birlikləri də iştirak ediblər. Yeri gəlmişkən qeyd edim ki, Dövlət Komitəsi məcburi köçkünlərlə bağlı humanitar və maarifləndirici tədbirlər həyata keçirən Xocalı Soyqırımını Tanıtma İctimai Birliyi, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı Asif (Fred) Məhərrəmov adına İnkişaf Fondu və “Yeni Yurd” Sosial İnkişaf İctimai Birliyi ilə sıx əməkdaşlıq edir, onlara öz dəstəyini əsirgəmir.

– Sabir müəllim, Məcburi köçkünlərin müvəqqəti olaraq sıx məskunlaşdıqları obyektlərin istismar vəziyyətinə necə nəzarət edilir? Belə obyektlərin təmiri istiqamətində son vaxtlar hansı tədbirlər həyata keçirilib?

– Erməni təcavüzü nəticəsində öz tarixi torpaqlarından didərgin düşmüş soydaşlarımız respublika ərazisində 1500-dən çox müvəqqəti məskunlaşma obyektində-sanatoriya və pansionatlarda, tikintisi yarımçıq qalmış binalarda, uşaq bağçalarında və yataqxanalarda müvəqqəti məskunlaşıblar. Belə obyektlərin cari təmiri üçün dövlət büdcəsindən müvafiq maliyyə vəsaiti ayrılır. Bununla əlaqədar olaraq, yerli təşkilatların və vətəndaşların müraciətləri əsasında Dövlət Komitəsi rayon icra hakimiyyətləri ilə birlikdə məskunlaşma obyektlərinə baxış keçirir, həmin obyektlərdə cari təmir işlərinin aparılması üçün zəruri tədbirlər görülür. Bu ilin doqquz ayında məcburi köçkünlərin sıx məskunlaşdığı 68 obyektdə cari təmir işləri başa çatdırılıb, 9 obyektdə isə iş davam etdirilir. Həmin obyektlərdə 1793 məcburi köçkün ailəsi müvəqqəti məskunlaşıb.

Bundan başqa, müxtəlif rayon və şəhərlərdə müvəqqəti məskunlaşmış məcburi köçkünlərin suya və elektrik enerjisinə olan tələbatını ödəmək və baş verə biləcək problemlərin qarşısını almaq məqsədilə müxtəlif gücə malik transformatorlar, komplekt transformator mərkəzləri, kabinəli dizel generatorları və digər elektrik avadanlığı, su nasosları alınıb, bunların bir qismi müvafiq qaydada yerli icra hakimiyyəti orqanlarına verilib.

Müvəqqəti məskunlaşma obyektlərinin sayı ilbəil azalır və məcburi köçkünlər hər cür şəraiti olan qəsəbələrdə, yaşayış komplekslərində tam təmirli yeni evlərə, mənzillərə köçürülürlər. Təbii ki, nə qədər rahat şəraitdə yaşasa da, hər bir didərgin soydaşımız üçün doğma torpaq, o torpaqda yaşayan həyat daha dəyərlidir. Əminik ki, işğal altındakı ərazilərimiz tezliklə azad ediləcək və dövlətimiz böyük qayıdış proqramının icrasına başlayacaq.

Azxeber.com-un müsahibi müdafiə sənayesi naziri, Milli Qəhrəman Mədət Quliyevin oğlu gənc aktyor Murad Qulubəylidir.

O Azərbaycan mətbuatına ilk dəfə özəl müsahibə verdiyini deyib.

– Murad, kənardan çox sadə insan təsiri bağışlayırsız. Bunun səbəbi nədir? 

– İndiyə kimi özünü yuxarıdan aparmaq kiməsə nəsə qazandırmayıb. Mən hər zaman çalışmışam ki, insanlarla münasibətdə yekəxana olmayım, sadə olum. Seçilirimsə də işimlə, sənətimlə seçilim. Məmur övladı anlayışından çıxmaq istəyirəm. Əslində, məmur övladı sözünü heç sevmirəm. 

– Bəzi məmur, nazir övladları sizə nisbətən cəmiyyət açıq deyil. Onlarla münasibətniz necədir, dostluq edirsiz?

– Yaxın olduqlarım var. Üimumiyyətlə, mənim münasibətim hər kəslə yaxşıdır. Heç kimlə indiyə kimi küsülu olmamışam, düşmən deyiləm. Bu iki şey mənim düşüncəmə yaddır. Hamıynan aram yaxşıdır. 
 
– Ən böyük dəstəkçinizin atanız olduğunu bildirmisiz…

– Bəli, mənim ən böyük dəstəkçim atamdır. Atam özü də incəsənətə çox yaxın insandır. Ona görə də bir-birimizi yaxşı anlayırıq. O hər zaman dəstək olub. Atam mənim üçün çox fədəkarlıq edib. 
 
– Nazir oğlu olmağın üstünlükləri çoxdur?

– Bu həm avantajdır, həm də çətinlikləri var. Sadəcə bunu deyə bilərəm.
 
– Ən böyük uğurun nədir?

– Mənim ən böyük uğurum insan olmağımdır. Əgər bu olsa, yetərlidir. 

– Gənc yaşınızda bir çox uğurlar əldə etməsiniz. Sizcə insanlar sizi qısqanır?

– Ətrafımda məni qısqanan insanlar yoxdur. Hissiyatım güclüdür, elə şey olanda hiss edərdim. Hər zaman demişəm ki, insan gərək üzərində daim çalışsın. Kimsə doğulanda bəzi avantajları, üstünlükləri ola bilər. Misal üçün ailəsindən və ya yaxınlarından. Ancaq insan gərək özü nəsə əldə etməyə çalışsın.  İstedadın olsa belə üzərində işləməsən inkişaf olmur. 
 
– Sizi sevməyən, tənqid edən insanları bağışlamağı bacarırsız?

– Bir sirrin üstünü açım, əvvəllər bağışlamağı heç bacarmırdım. Amma son illər öyrəşmişəm. Hər dəfə o insanı düşünmək lazım deyil. Unudub bağışlayırsan və pis fikirlərdən azad olursan. Belə olanda insan daha rahat olur.
 
– Sizi tədbirlərdə tez-tez görürük…

– Əslində, evdə oturmağı sevirəm. Hansısa tədbirə və ev şənliklərinə getməyi sevmirəm. İnsanlarda səmimiyətsizliyi sevmirəm. O dəqiqə həmin məkandan uzaqlaşıram. Ancaq dostlarımı da tək qoymuram və tədbirlərə tez-tez gedirəm. 

– Sosial şəbəkələrdə də çox aktivsiz…

– Bəli, Sosial şəbəkələrdə çox fəalam. Ancaq etiraf edim ki, sosial şəbəkələr vaxtımı çox aparır. 
 
– Səmimi müsahibəyə təşəkkür edirəm.
 
– Mən də sizə təşəkkür edirəm.

Azərbaycan Milli Məclisinin Beynəlxalq münasibətlər və parlamentlərarası əlaqələr komitəsinin üzvü, deputat Nəsib Məhəməliyevin “Report”a müsahibəsi:

– Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev sədrlik etdiyi iqtisadi müşavirədə məmurlarla bağlı tənqidi fikirlər səsləndirdi. Həmin müşavirədən sonra kadr islahatları aparıldı, dəyişikliklər yenə də gözlənilirmi?

– Prezident İlham Əliyevin 9 ayın yekunları ilə bağlı keçirdiyi iqtisadi müşavirədə səsləndirdiyi fikirlər xalqın eşitmək istədikləri fikirlər idi. Həm kadr islahatları, büdcə xərclərinin səmərəli istifadəsi, satınalmaların şəffaf həyata keçirilməsi, şişirdilmiş rəqəmlərin olmaması, mərkəzi icra hakimiyyəti orqanlarının dövlət büdcəsi üçün verdikləri təkliflərin, sifarişlərin reallığa uyğun olması ilə bağlı ciddi müzakirələr aparıldı. Müşavirədə zamanın tələbinə, müasir dövrə cavab verməyən kadrların əvəzinə savadlı, enerjili, kreativ kadrların önə çəkilməsinin vacibliyi xüsusi vurğulandı. Son dövrlərdə bəzi məmurların, sosial şəbəkələrin öz təsir dairələrindəki ayrı-ayrı informasiya vasitələrinin imkanlarından istifadə edərək digər məmurlarla bağlı materialların dərc edilməsi məsələsinə də toxunuldu. Bu, məmur dözümsüzlüyüdür, həyata keçirilən islahatlara kölgə salmaq cəhdidir. Bu, eyni zamanda birinin digərinin müvəffəqiyyətlərini qəbul etməməsidir. Hesab edirəm ki, xalqın tam əksəriyyəti Prezident İlham Əliyevin cəmiyyətə verdiyi mesajları müsbət qarşıladı, dəstəyini ifadə etdi. Seçicilərlə görüşdə də aydın olur ki, bu sözləri məhz Prezident İlham Əliyevdən eşitmək istəyirdilər. İndi informasiya – kommunikasiya texnologiyaları əsridir, nəyisə gizlətmək çox çətindir. Bütün dünyada maliyyə böhranı davam edir, ayrı-ayrı ölkələrdə çox ciddi iqtisadi problemlər var. Amma Azərbaycanda artım tempi normaldır. Dövlət başçısının tapşırığına əsasən, dövlət büdcəsi 2020-ci ildə həm investisiya, həm də sosialyönümlü olacaq. Bu il iki sosial paket qəbul edilib, insanların sosial rifah halının yaxşılaşması istiqamətində ciddi addımlar atılır və proses 2020-ci ildə də davam etdiriləcək. Sosial islahatların aparılması istiqamətində MBD ölkələri arasında ön sıralardayıq. Azərbaycanın Dünya Bankının “Doing Business 2020” hesabatında ən islahatçı 20 ölkə sırasına daxil edilməsi, Dünya İqtisadi Forumunun nəşr etdiyi “Qlobal Rəqabətlilik İndeksi”ndə 11 pillə irəliləyərək 58-ci mövqedə qərarlaşması aparılan işlərin nəticəsidir. Bu, Prezident İlham Əliyevin həyata keçirdiyi siyasətin doğruluğuna sübutdur. Bildiyiniz kimi, kadr islahatları davam etdirilir, struktur dəyişiklikləri aparılır. Kadr islahatlarının bundan sonra da həyata keçirilməsi istisna deyil.

– Prezident İlham Əliyev çıxışında layihələr həyata keçirilərkən şişirdilmiş rəqəmlərin təqdim olunması məsələsinə də toxundu. Bunun qarşısını almaq mümkündürmü?

– İlk növbədə şəffaflıq yaradılmalıdır. Dövlət başçısı iqtisadi müşavirədə qeyd etdi ki, dövlət sifarişləri reallığa uyğun olmalıdır. Şişirdilmiş rəqəmləri müəyyən etmək üçün xüsusi ağıla sahib olmaq lazım deyil. Hər şey açıq şəkildə bazarda satılır, getmək belə lazım deyil, istənilən malın qiymətini internetdən əldə olar. Əmək bazarında hansı işin nə qədər vəsaitə görülməsini öyrənmək çətin deyil. Risklər olması mümkündür, bu da inflasiyanın artması ilə bağlı ola bilər. Bu da nəzərdə tutulan vəsaitdən 1-5% artıq ola bilər. Son illərdə inflasiyanın səviyyəsi 1 rəqəmlidir. Manatın stabilliyi davam edir. Hər şey göz qabağındadır, sadəcə, ekspertizadan keçən layihələr reallığa uyğun olmalıdır. Sifarişçi maraqlıdır ki, daha çox vəsait əldə etsin, buna imkan verməmək müvafiq mərkəzi icra hakimiyyəti orqanlarının bilavasitə vəzifəsidir. Əminliklə deyə bilərəm ki, şişirdilmiş rəqəmlər olmazsa, daha artıq işlərin öhdəsindən gəlmək olar. Yəni az vəsaitlə çox iş görmək mümkündür.

– Dövlət başçısı bəzi məmurların bir-birilərini şantaj etdiyini qeyd etdi? Sizi mətbuatda şantaj ediblərmi?

– (Gülür) Belə hallarla çox rastlaşmışam. Məmurların bir-birilərini şantaj etmələri faktdır. Azərbaycan kiçik ölkədir, mətbuata nəzər yetirdikdə görürsən ki, kim kimə qulluq edir, hansı mətbuat orqanı kimin təsiri altındadır…Şantaj, şantaj edilən şəxsdən daha çox dövlətə zərbə vurur. Prezidentin komandasında olan insanların bir-birilərini şantaj etməsinin zərərini dövlət, xalq görür. Eyni siyasi əqidənin daşıyıcıları öz komandasında yoldaşını şantaj etməsi, qısqanclığa, paxıllığa və yaxud hansısa mənfi hisslərinə görə komanda yoldaşının gördüyü müsbət işləri ləkələməsi, ictimaiyyətin gözündə aşağılaması düzgün deyil. Bu cılız hisslərdir, korporativ maraqlara xidmət edir.

– Dövlət qurumları arasında məlumat mübadiləsinin zəif olması layihələrin həyata keçirilməsi zamanı bir sıra fəsadlara yol açır. Bu istiqamətdə təklifiniz varmı?

– Deməzdim ki, dövlət qurumları arasında məlumat mübadiləsi zəifdir. Ancaq burada struktur islahatlarının aparılmasına ehtiyac var. Ələlxüsus kommunal təsərrüfat, xidmət sahələrində struktur dəyişikliklərinin aparılmasına zərurət var. Düşünürəm ki, şəhər təsərrüfatına aid olan xidmətlərin bir orqanda cəmləşməsi həm iqtisadi, həm də sosial baxımdan daha effektiv olardı.

– Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həllini hansı formada görürsünüz?

– Dağlıq Qarabağ problemi Azərbaycanın bir nömrəli problemidir. Elə bir azərbaycanlı yoxdur ki, Qarabağ probleminin həllini arzulamasın. Münaqişənin həll edilməsi üçün Azərbaycan dövləti böyük işlər görür. Azərbaycan ordusu dünyanın 50 ən güclü ordusu sırasındadır. Bu, fəxr etməli faktdır. 2016-cı ilin aprelində baş verən döyüşlər uzun illər yaranan erməni mifini dağıtdı. Azərbaycan ordusu torpaqlarımızı işğaldan azad etməyə hazırdır. Bu tipli problemlərin həlli bir və ya iki dövlətdən asılı məsələ deyil… Bir çox məsələlər beynəlxalq birliklə razılaşdırılmalıdır. Əks halda, çox ciddi xaotik proseslər baş verə bilər. Yaxın Şərq regionunda baş verənlər buna misaldır. Ukrayna böyük dövlətlər tərəfindən dəstəklənirdi. Gürcüstan da həmçinin. Həmin ölkələr problemi həll etmək əvəzinə torpaqlarını birdəfəlik itirdilər. Onlarla müqayisədə Azərbaycanı müdafiə edən ölkələr çox azdır. Ona görə də reallıqdan çıxış edərək zamanı gözləməliyik. Səhv addım baha başa gələ bilər. Xalqımız haqlı olaraq Prezident İlham Əliyevin həyata keçirdiyi siyasəti dəstəkləyir. Dövlət başçısının balanslaşdırılmış siyasəti olduqca zəruridir, bu siyasət özünü doğruldur, Azərbaycan böyük dövlətlərin əhatəsində olan kiçik dövlətdir. İmkan vermək olmaz ki, xaotik hadisələr baş versin. İnanıram ki, olmayacaq.

– Deputatlar bəzən gileylənirlər ki, məmurlar onların irad və təkliflərinə məhəl qoymur. Siz necə düşünürsünüz?

– İstər icraedici, istər qanunverici, istərsə də məhkəmə orqanlarının nümayəndələri nəinki deputatın, sadə vətəndaşların müraciətlərinə həssas yanaşmalı, dərhal cavab verməlidirlər. Söhbət qanuni müraciətdən gedir, heç vaxt kiməsə qanundankənar, şəxsi işimlə bağlı müraciət etməmişəm. Bundan sonra da etmərəm… Məmur dövlətin inkişafını istəyirsə, vətəndaşa xidmət göstərməli, problemini dinləməlidir. Məmur müasir informasiya texnologiyalarından istifadə etməli, vətəndaş harasa getmədən, evindən onun elektron ünvanına müraciətini göndərməlidir. Məmurun da borcudur, cavablandırsın. Yəni burada söhbət deputatın müraciətindən getmir, bütövlükdə vətəndaşdan gedir. Təəssüflər olsun ki, bəzi hallarda deputatın belə müraciətinə baxılmır. Bu məmurların şəxsi keyfiyyətləri və peşəkarlığına bağlı məsələdir.

– Siz özünüz Balakən və Nəsimi rayon icra hakimiyyətlərinin başçısı olmusunuz. Deputatlarla necə işləyirdiniz?

– Nəsimi Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı olan zaman dörd deputatla işləmişəm. Ümumiyyətlə, elə bir deputat olmayıb ki, müraciətinə həssas yanaşmayım. Müraciət əsassız olsa belə, cavabımda əsaslandırmışam. Ona görə də indiyə qədər hər birisi ilə ən yüksək insani münasibətlərimiz davam edir. İstər məmur, istər deputat olsun, komanda ruhunun saxlanması vacibdir.

– Sosial şəbəkədə də aktivsiniz. Bu aktivlik deputat olmazdan öncə mümkün deyildimi?

– Sosial şəbəkələrdə aktivliyim deputat fəaliyyətimlə əlaqəlidir. Hesab edirəm, istənilən deputat, məmur cəmiyyətə açıq olmalıdır.

– Sizə sosial şəbəkələrdə müraciətlər nə ilə bağlı olur?

– Müxtəlif məsələlərlə bağlı müraciətlər olur. Daha çox yardım edilməsi üçün müraciət edilir. Seçicilərim olan və olmayan insanlar rahat şəkildə “Facebook”da mənə müraciət edə bilirlər. İcbari tibbi sığortanın tam həyata keçməməsi müəyyən problemlər yaradır. Xaricdə müalicə, tibb əməliyyatlarının keçirilməsi, pensiya təyinatı, ünvanlı sosial yardımın, əlillik dərəcəsinin təyin edilməsi. Yeri gəlmişkən yaxşı olardı ki, Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi neqativ halların qarşısını almaq üçün tibbi-sosial ekspert komissiyalarının regionlarda səyyar qəbullarının keçirilməsini təşkil etsin. Bundan əlavə, təhsil haqlarının ödənilməsinə köməklik, bağça, xəstəxana tikintisi, içməli su, elektrik enerjisinin limitinin artırılması, internetlə bağlı müraciətlər olur.

– 15 il icra başçısı işləmisiniz, müxalifətlə münasibətiniz necə idi?

– Balakəndə və Nəsimidə icra başçısı olan zaman elə bir ciddi müxalif qüvvə ilə rastlaşmamışam. 1990-cı illərin əvvəllərindən populist insanlar küçədən hakimiyyətə gəldilər, qısa zamanda vətəndaşları üz-üzə qoydular, anarxiya, xaos Respublikanı bürüdü. 1993-cü ildə Ulu öndər Heydər Əliyev hakimiyyətə gəlməsəydi, vətəndaş müharibəsinin qarşısını almaq mümkün olmazdı və tamamilə dövləti itirə bilərdik. Hesab edirəm, siyasi kimliyindən asılı olmayaraq, hər bir azərbaycanlı ilk növbədə ümummilli məsələləri, sabitliyi düşünməlidir.

– İddia edilir ki, növbəti parlament seçkilərində Milli Məclisin tərkibi daha çox gənclərdən ibarət olacaq. Hətta fikirlər səsləndirilir ki, deputatın yaşı 60-dan yuxarı olmamalıdır…

– Deputatın yaşlı və ya gənc olması bölgüsünün aparılmasının əleyhinəyəm. Dünya praktikasında tətbiq olunan normalar var. Əsasən icra və yaxud digər dövlət idarəetmə orqanlarında nəsillərin əvəzlənməsi təbii haldır. İstənilən halda yaşlı məmurla 35-40 yaşlı məmurun faydalı iş əmsalı eyni ola bilməz. Təbii ki, təcrübə önəm kəsb edir. Yeniliklərin qəbul olunması, proseslərə daha operativ reaksiya verilməsi baxımından gənclərə üstünlük verilməlidir. Çünki inkişaf etmək istəyiriksə, zamanla ayaqlaşmalıyıq. Növbəti parlament seçkilərində, yəqin ki, yeniləşmə olacaq. Belə də olmalıdır. Gənc, savadlı, eyni zamanda təcrübəli kadrlara ehtiyac var.

– Növbəti parlament seçkilərində iştirak etmək niyyətiniz varmı?

– Milli Məclisə Yeni Azərbaycan Partiyasından seçilmişəm. Bu barədə danışmaq hələ tezdir.

– Milli Məclisin plenar iclasında çıxışınız zamanı bildirdiniz ki, qəsdən adam öldürməyə, sağlamlığa xəsarət yetirməyə görə cəzalar sərtləşdirilsin. Sizcə, bununla problem həll ediləcəkmi?

– Belə halların qarşısının alınmasında bütövlükdə cəmiyyətin iştirakı vacibdir. Uşağa ilk növbədə düzgün tərbiyə verilməlidir. Hər birimiz cinayətkarlıqla mübarizədə dövlət orqanlarına kömək etməliyik. Təəssüflər ki, bəzi ailələrdə dəyərlərə diqqət yetirilmir. Uşaq aqressiv böyüdülməməlidir. Uşağı həmyaşıdlarına qarşı qoyan valideyn başa düşməlidir ki, bu, gec-tez onun əleyhinə işləyəcək. Hər şeyi dövlət qurumlarının üzərinə atmaq da düzgün deyil. Hər bir valideyn, məktəb, məktəbəqədər təhsil müəssisəsi tərbiyə məsələsinə xüsusi diqqət yetirməlidirlər. Qəsdən sağlamlığa ağır xəsarət yetirməyə, qəsdən adam öldürməyə görə cəzalar sərtləşdirilməlidir. Zaman bunu tələb edir. Savadlı, ağıllı gənclər hansısa savadsız, yaramazın qurbanı olur… Bir neçə dəfə belə halların şahidi olmuşam. Təxminən 8-9 il bundan əvvəl Gürcüstana getmişdik, gecə saatlarında xanımların tək-tənha gəzintidə olduğunun şahidi olduq. Bizə yaxın olan şəxslərdən biri dedi ki, əvvəllər kriminal hadisələr, zorlama həddindən artıq çox olurdu, qanunvericilikdə dəyişiklik edildi, indi tanımadığın xanıma söz atmağa görə belə ağır cəzalar verilir. Ona görə də Gürcüstanda zorlama hallarının baş vermə faizi çox aşağıdır. Bəzi şagirdlər belə ciblərində bıçaq saxlayır. Buna ciddi nəzarət olmalıdır. Xəbər saytlarının bəziləri kriminal aləmdə adı hallananları “qəhrəman” kimi qələmə verirlər. Gənclər izləyir, həmin şəxslərə oxşamaq istəyirlər. Oxumaq istəmir, savad yoxdur, amma özünü təsdiq etmək istəyir, həbsxanaya düşməyi “qəhrəmanlıq” hesab edirlər… Başa düşmürlər ki, kriminal aləmin milləti yoxdur. Rusiyada azərbaycalı tərəvəz satanlardan azərbaycanlı, gürcüstanlıdan gürcüstanlı kriminal aləmin üzvləri haqq tələb edirlər… Elə bilirlər ki, bu, qəhrəmanlıqdır, milləti müdafiə edirlər.

– Sizin övladlarınız hansı işlə məşğuldurlar?

– Xoşbəxtəm ki, övladlarım ən yüksək mədəni keyfiyyətlərə malikdirlər, hər üçü ali təhsillidir, zərərli vərdişlərdən uzaqdırlar. Böyük oğlum hərbi xidməti başa vurub, öz işini qurub, ailəlidir. Kiçik oğlum magistraturanın son pilləsində oxuyur. Qızım universiteti əla qiymətlərlə başa vurub, işləyir, magistratura təhsilini davam etdirəcək və gələcəkdə elmi işlə məşğul olmağı planlaşdırır.

2019-cu il aprelin 6-da saat 03:30-da Bakı şəhərində ölkənin 10 milyonuncu sakini doğuldu. Respublikanın hər yerində böyük coşqu ilə qeyd edilən əlamətdar hadisə həm də bəzi suallar doğurur.

Məsələn, 10 milyonuncu vətəndaşın seçim prosesi necə olub?

Median.Az xəbər verir ki, Modern.az bu və digər sualları Dövlət Statistika Komitəsinin (DSK) sədr müavini Rauf Səlimova ünvanlayıb:

– Rauf müəllim, hazırda əksəriyyəti maraqlandıran sual budur: necə oldu ki, Azərbaycanın 10 milyonuncu vətəndaşının məhz 2019-cu il aprelin 6-da saat 03:30-da Respublika Perinatal Mərkəzində dünyaya gələn körpə olduğu müəyyənləşdi?
– Bəli, aprel ayının 6-da ölkəmizin 10 milyonuncu sakini doğuldu. Bu, hamını sevindirən tarixi hadisədir. Qeyd edim ki, bu məlumatlar Dövlət Statistika Komitəsinin apardığı cari uçot məlumatları əsasında əldə olunur.

– Cari uçot dedikdə nə nəzərdə tutulur?
– Bunlar əhalinin sonuncu siyahıyaalınması məlumatları əsasında hazırlanır. Həmin rəqəmlərin üzərinə hər il ölkədə doğulan və ölkəyə daimi yaşamaq üçün gələnlərin sayı toplanır. Həmin rəqəmdən ölənlərin və ölkədən gedənlərin sayı çıxıldıqdan sonra yekun rəqəm alınır. Hər ayın 12-dək Ədliyyə Nazirliyi, Səhiyyə Nazirliyi və Dövlət Miqrasiya Xidməti tərəfindən müvafiq məlumatlar toplanaraq bizə ötürülür və Komitədə emal edilir. Cari uçot əsasında hər ayın 1-i vəziyyətinə əhalinin sayını açıqlayırıq.

– O zaman təhlillər zamanı Azərbaycan vətəndaşlarının sayının 10 milyona yaxınlaşdığı sizə əvvəlcədən məlum olub…
– Əlbəttə. Fevral ayının 1-i vəziyyətinə olan məlumatları əhalinin artım dinamikasına əsasən təhlil edərkən gördük ki, ölkədə 10 milyonuncu sakinin doğulması təxminən mart ayının sonu aprel ayının əvvəllərinə düşür. Prosesin real vaxt rejimində müşahidəsini aparmaq üçün dərhal Səhiyyə Nazirliyində operativ qərargah yaradıldı. Oraya dövlət qurumlarından mütəxəssislər daxil edildi. Doğulanlar, ölənlər, ölkəyə gələnlər və ölkədən gedənlər haqqında bütün məlumatlar qərargaha ötürülməyə başladı və monitorinq sistemi quruldu. Nəhayət aprelin 6-da məlum oldu ki, 10 milyonuncu sakin saat 03:30-da keçmiş Ağdərə rayon sakini, hazırda Ağdam rayonunun Baş Güneytəpə kəndində qeydiyyatda olan məcburi köçkün Nigar Ocaqova və Rauf Həsənovun ailəsində dünyaya gəlib.

– Əhalinin say hesabı ilə qeydiyyatı məsələsinə aydınlıq gətirmənizi istərdim. Maraqlıdır, statistik məlumatlarda hər birimizin neçənci vətəndaş olduğumuz qeyd olunubmu? Bunun əsasında 4, 5, 6, 7, 8 milyonuncu vətəndaşlarımızın kimliyini müəyyən etmək mümkündürmü?
– 8 və 9 milyonuncu vətəndaşlarımızın kimliyi məlumdur. 8 milyonuncu vətəndaşımız  1999-cu ildə Naxçıvanda doğulub. 9 milyonuncu vətəndaşımız isə 2010-cu il yanvarın 15-də dünyaya gəlib. O da Naxçıvanda doğulub. 7 milyonuncu vətəndaşımızın doğulması təxminən 1989-1990-cı illərə düşür. Bu isə SSRİ vaxtına təsadüf edir. O vaxt da müstəqil dövlət olmadığımızdan milyonuncu vətəndaşın doğulmasının təmtəraqlı qeyd olunması praktikası yox idi.

– Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT)  İqtisadi və Sosial Məsələlər Departamentinin (DESA) hesabatında bildirilib ki, Azərbaycan əhalisinin sayı 2050-ci ildə 11 milyon olacaq. Maraqlıdır, hesabatda səslənən rəqəm əhalinin hazırkı artım dinamikası ilə üst-üstə düşürmü?
– Son 9 il ərzində Azərbaycan əhalisi 1 milyon artıb. Ölkənin 9 milyonuncu sakini 2010-cu ildə yanvarın 15-də doğulub. Sonra isə 9 il 3 ay keçən müddət ərzində daha 1 milyon artaraq, 10 milyon olduq. Artım tempi bu cür davam edərsə, təxminən 9-10 il ərzində əhalinin sayının daha 1 milyon aratacağını deyə bilərik.

– Amma bir məsələ var ki, getdikcə Azərbaycanda çoxuşaqlı ailələrin sayı azalır. Yəni rəsmi statistika olmasa belə, bunu ətrafımızdan aydın şəkildə müşahidə edə bilərik. Bu gün qurulan ailələrdəki valideynlər ən yaxşı halda bir, yaxud iki uşaq sahibi olmaq istəyirlər.
– Maraqlı sualdır. Amma bunun dəqiq cavabı əhalinin növbəti siyahıyaalınması zamanı müəyyən olunacaq. Bu, yalnız 10 ildən bir sorğu əsasında müəyyən edilərək, dəqiqləşdirilir ki, hər ailədə neçə uşaq var. Ümumiyyətlə, ola bilər ki, belə bir tendensiya var. Amma bunu da demoqraflar təhlil edib səbəbini müəyyən etməlidirlər.

Onunla üz-üzə gəlməyə, hətta söhbətləşməyə tərəddüd edirdim. Çünki faciənin yaşayan tərəfi o idi. Hamı cavabsız qalan bütün sualları onda axtarırdı, o isə 20 kvadratlıq otaqda qaçmağa yer. İstənilən cinayət hadisəsindən sonra təqsirləndirilən şəxs 4 divar arasına məhkum edilir və ən ağır cəza olaraq bu verilir. Ancaq o şəxsin bir də futbolçu olduğunu düşünün. Peşəsinin, uşaqlığının, həyatının qayəsi qaçmaq olan insanın 4 divar arasına salınması da cinayət qədər ağrılı bir durumdur. Müasir cəmiyyətdə insanların ağrılarına şərik çıxmaq, onlarla empatiya qurmaq muzeyə qoyulacaq dəyərə çevrilsə də, o dəyəri bir neçə saatlıq oğurlayıb Cavid Hüseynovla görüşdüm.

Onu tanıyırsınız. Ancaq bilmədiyiniz tərəfləri ilə tanıyırsınız.

“Qəbələ” klubunun yarımmüdafiəçisi Cavid Hüseynov Publika.az–a verdiyi müsahibəsində ən dərində gizlətdiyi tərəflərini açdı.

– Cavid bəy, başlayaq elə top qovmağa başlamanızdan.

– Futbola başlamağıma səbəb qardaşım oldu. O, uşaq yaşlarından futbola gedirdi. Məndən də qat-qat yaxşı oynayırdı. Sonra səhhətində problemlər yarandı və idmanı atmağa məcbur oldu.Mən o zamanlar gimnastikaya gedirdim. İki il idi ki, akrobatika ilə məşğul idim. Ancaq qardaşım futbolu atandan sonra anam və o, məni futbola yönəltdi. Bakıxanovda yerləşən Respublika Olimpiya Liseyinə yazıldım və alt qruplarda professional futbola başladım.

– Gimnastikaya maraq necə yaranmışdı?

– Uşaq idim. Tam dərk edə bilmirdim. Akrobatik hərəkətlər etmək, salto vurmaq xoşuma gəlirdi. Ona görə gimnastikanı seçmişdim.

– Daha sonra professional karyeraya başladınız…

– Liseydə Rəhman müəllim mənim ilk müəllimim olub. O, mənə çox dayaq oldu. Bir ata kimi mənə qayğı göstərirdi. Komandada 88-ci illərin kapitanı seçildim. Uşaq futbolunda da uzun müddət kapitan oldum. 16 yaşım var idi. Futbolçu Ramiz Məmmədov məktəbimizə gəlmişdi. O vaxt Nazi Şensoyun rəhbərliyi altında “Turan”da oynayırdı. Rəhman müəllim ona məsləhət gördü ki, mənim oyunumu izləsin. Oyunumu izlədi və xoşuna gəldi. O, məni öz klubuna apardı. Nazi Şensoy da məni izlədi və komandada saxladı. Professional karyerama da beləcə Tovuzun “Turan” komandasında başladım.

– Peşəkar karyeranız ərzində bir dəfə legioner həyatı yaşamısınız. Necə xatırlayırsınız o günləri?

– Sözün düzü, mənim üçün heç yaxşı dövr deyildi. “Neftçi”də oynayarkən davamlı olaraq əsas heyətə çıxa bilmirdim. Səbəbini bilmirəm. “Neftçi”dən ayrılandan sonra heç bir klubdan təklif almadım. Ona görə də üz tutdum Türkiyəyə. Menecerlər vasitəsilə əlaqə yaratdım və “Adana Demirspor”a transfer oldum. Əvvəl hər şey yaxşı idi. Maddi baxımdan hər şey qane edirdi. Münasibətlər də əla idi. Ancaq bir müddətdən sonra maddi sıxıntılar yaranmağa başladı. İndi də onların 1-ci liqasında çıxış edən komandalarda bu sıxıntı davam etməkdədir. Ailəli idim. Gördüm ki, o şərtlər altında çox qala bilməyəcəm. 2 illik müqaviləm olduğuna görə buraxmırdılar. Ancaq mən təkid etdim və geri qayıtdım.

– Neçə oyuna çıxmışdınız?

– Əsas heyətdə 5-6 oyun keçirmişdim. Oyunumu bəyənirdilər. Sadəcə maddi sıxıntılara görə söz-söhbətlər yaranmışdı. Legioner həyatı yaşadığım üçün mənə daha çətin idi. Qayıdandan sonra isə “Bakı” klubu ilə müqavilə bağladım. 19 yaşımda milli komandaya dəvət aldım. O zaman Berti Foksun dönəmi idi. Yavaş-yavaş oyunum inkişaf etməyə başladı və hər şey öz yoluna düşdü. Sonra “Bakı” klubunun işləri yolunda getmədi və iflas etdi. Mən də “Qəbələ” ilə razılığa gəldim.

– Millidən söz açmışkən, Qurban Qurbanov sizə də dəvət göndərmişdi. Millidəki hədəflər nələrdir? Yeni baş məşqçi var, yeni liqa var…

– Hədəflər hər zaman maksimum olmalıdır ki, məqsədinə çata biləsən. İlkin məqsəd hələ ki, qrupdan çıxmaqdır.

– Millətlər Liqasında əvvəlki rəqiblər olmayacaq. Sizcə, şansımız daha çoxdur?

– Asan olmayacaq. Ona görə rahatlaşmamaq lazımdır. Şansımızın necə olduğunu oyunların gedişatında daha yaxşı hiss edəcəyik.

– Qurbanovla işləmək necədir? İlk dəfədir onunla bir aradasınız.

– Maraqlıdır. Qismət indi görüşmək imiş. Düzdür, daha əvvəllər onunla işləmək şansı var idi. Çünki “Qarabağ”a keçmək istəyirdim. Ancaq alınmadı. İndi millidə birgə işləyirik. Özünü sübut etmiş məşqçidir.

– Bəs “Qarabağ”a keçid niyə alınmadı?

– Düzün desəm, yadımda qalmayıb (gülür).

– Yaddaşla bağlı ciddi probleminiz var? Çünki “Keşlə”- “Qəbələ” oyununun keçiriləcəyi saata müsahibə salmışdınız və bu oyun günü yadınıza düşmüşdü.

– Bəli. Çox ciddi problemlərim var. Məni tanıyan hamı bunu bilir.

– Millidə “Qarabağ”ın oyunçuları sayca üstünlük təşkil edir. Bu narahatlıq doğurmur ki?

– Bu gün formada olan yerli futbolçulardan kim varsa, hamısı millidədir. Kim layiq görülübsə, o da çağırılıb. “Qarabağ”ın futbolçularının sayının çox olması isə kiməsə mane olacaq bir durum deyil. Onların çoxu ilə uşaq vaxtından birlikdə olmuşuq, münasibətlərimiz yaxşıdır.

– Son görüşdə “Keşlə” ilə qarşılaşdınız. Oyun daha çox hakimin kobud səhvləri ilə yadda qaldı…

– Oyunu tribunadan izləyirdim. Konkret olaraq penalti epizodundan danışsaq, orada yüzdəyüz yanlış qərar verdi. Çünki ilk toxunuş bizim futbolçudan olmuşdu. Topu kənara atandan sonra Kamran sürüşərək müdaxilə etmək istədi və özünü saxlaya bilmədi. Bizim futbolçu ilə toqquşdu. İlk toxunuş “Qəbələ”nin futbolçusundan olduğuna görə avtomatik penalti təyin edilməli idi. Ancaq olmadı. İkinci epizodda isə qol ofsayd sayıldı. O da düzgün qərar deyildi. Sonradan kameradan da izlədik həmin epizodu. Oyunun nəticəsinə təsir edəcək iki qolluq vəziyyət yanlış dəyərləndirildi. Hamı insandır. Başa düşmək olar. Ancaq nəzərəçarpacaq dərəcədə yanlış qərarlar vermək bir az da haqsızlıqdır.

– Premyer Liqada son dörd oyunun üçündə məğlub olmusunuz. “Qəbələ”də nə baş verir?

– Qış fasiləsindən qayıdandan sonra zəif çıxış edirik. Bilmirəm, bu, psixoloji durumla, ya başqa bir şeylə bağlıdır. Əvvəlki illərdə də eyni vəziyyət yaşanıb. Üzücü haldır. Azarkeşlərimiz də məyus olur. Vəziyyətdən çıxmağa çalışırıq. Ancaq buna rəğmən turnir cədvəlinin ikinci pilləsindəyik. Reallığa baxsaq, çempionluq bizdən uzaq görünür. Motivasiyamız zəif olsa belə, mübarizəni davam etdirəcəyik.

– Qriqorçuk sizi çox sıxır?

– Tələbkar məşqçidir. Bəzən olur, çox sıxır. Ümumiyyətlə, məşqçilik çətin peşədir. İkiqat yük düşür adamın çiyinlərinə. Hər futbolçunun öz xarakteri var. Bu baxımdan onun işi asan deyil. Ona görə də məşqçimizi başa düşməyə çalışırıq.

– O gələndən sonra “Qəbələ”də nələr dəyişdi?

– Çox şey. İki il Avropa Liqasında oynadıq, qrupa düşmək özü kiçik nəticə deyil. Avropa Liqasında “Panatinaikos” bizim üçün arzuolunmaz rəqib idi. Həqiqətən, güclü komanda idi.

– 2015-ci il hadisələrindən danışaq. Hər şey necə başladı?

– “Apollon”la səfər oyununda rəqib komandanın azarkeşləri bayrağımızı təhqir etmişdi. O gün stadionda təzyiq dözülməz idi. Biz qol vuranda sonra isə daha da çoxaldı. Yəqin ki, mənim kiprli jurnalistə olan jestimə toxunmaq istəyirsiniz…

– Bəli. Yunan jurnalist sizdən konkret olaraq nə soruşmuşdu?

– Bakıda cavab oyun idi. Biz “Apollon”a qalib gəldik və qrupa düşdük. Oyun bitdi və biz avtobusa tərəf gedəndə jurnalist ingilis dilində məndən soruşdu ki, Türkiyənin bayrağını niyə əlimə götürmüşəm. Çünki oyundan sonra əvvəl öz bayrağımızı, daha sonra Türkiyənin bayrağını götürüb dalğalandırdım. Bu hərəkətim də yunanlara təsir etmişdi. Mən də sualın cavabında yumruqlarımı bir-birinə vuararaq “Azərbaycanla Türkiyə qardaşdır” dedim. Hər şey də bu söhbətdən qaynaqlanmışdı.

– Bəs məlum hadisə necə cərəyan etdi? Yəni, siz necə xəbər tutdunuz ki, mərhum jurnalist Rasim Əliyev haqqınızda paylaşım edib?

– Oyundan sonrakı gün evdə idim. Allah rəhmət eləsin, mərhum jurnalist Rasim Əliyev mənim yumruğumu bir-birinə vurmaq jestimi təhqir kimi şərh etmişdi. Və paylaşımda ünvanıma “mən əxlaqsız, tərbiyəsiz, mədəniyyətsiz futbolçu ilə Avropaya getmək istəmirəm” sözlərini yazmışdı. Bu paylaşımı da bibimoğlu görmüşdü. Mən sosial şəbəkələrdən aktiv istifadə edən deyiləm. Sonra bibimoğlu ilə həmin jurnalist arasında söhbəti olmuşdu. Bir-birilərinə ana-bacı söyüşləri söymüşdülər. Bibimoğlu mənə yazdı ki, gör sənin haqqında nələr deyiblər. Mən də cavabında dedim ki, boş ver, yazıb-yazıb da. Haqqımda yazan ilk jurnalist deyil ki,.. Mənim də futbolda ilk ilim deyil. Özümü tərifləmək kimi də çıxsın, istəmirəm. Sadəcə karyeramın zirvələrində idim və tamam başqa xəyallar qururdum, hədəflərim var idi. Çox yaxşı formada idim. Bilmirəm, necə oldusa, başıma belə bir hadisə gəldi. Bəlkə bir sınaq idi, bəlkə qismətim idi. Ancaq məni yandıran o oldu ki, ən gözəl vaxtlarımda özümün yox, başqalarının səhvi ucbatından zərbə yedim. Və bu hadisədə ən çox zərbə alan da mən oldum. Həyatım boyu belə bir münaqişə ilə heç vaxt rastlaşmamışdım.

– Rasim Əliyevlə söhbətiniz necə olmuşdu?

– Telefon vasitəsilə əlaqə saxlamışdıq. Zəng vurdum və özümü təqdim etdim ki, Cavidəm: “Bəs feysbukda mənim haqqımda paylaşım etmisən və uyğunsuz sözlər yazmısan. Mənim tərbiyəsizliyimi, əxlaqsızlığımı harada görmüsən ki? Ya bəlkə gəlib mənim yaşadığım yerdən, oxuduğum məktəbdən, universitetdən maraqlanmısan ki, mənim tərbiyəsiz olduğumdan bu qədər əminsən?” Dedi: “Yox, Cavid sən orada təhqiramiz hərəkət göstərmisən”. Mən də dedim ki, elə bir şey yoxdur. Otur, videoya bir də dəqiqliklə bax. Mənim dediyim sözlə sənin başa düşdüyün hərəkət üst-üstə düşmür. Açıq aşkar görünür ki, burada hər iki əlim yumruq şəklindədir. Hələ bura qədər dedim ki, hamımızı Allah yaradıb, hamımızın səhvi olar. Biz bir torpağın adamıyıq. Rasim də qayıtdı ki, bilirsən, mən də sənin yerlinəm. Cəbrayıldanam. Mən dedim, yerliyik lap yaxşı. Mənim xoşum gəlmir yerlipərəstlik edim. Hətta sən bilirsən ki, biz eyni rayondanıq. Nəyə lazımdır belə ifadələr? Xahiş edirəm, paylaşımında təkzib et ki, mən söyüş söyməmişəm. Bunu minlərlə adam oxuyur. İstəmərəm ki, məni tərbiyəsiz bir hərəkətə görə tanısınlar.

Beləcə, mehriban şəkildə danışdıq, razılaşdıq. Hətta məndən üzr istədi. Mən də dedim ki feysbukda da bu üzrxahlığı yazarsan, məsələ bitər. Düzü mənim qətiyyən vecimə deyildi. Heç zəng də etməzdim. Sadəcə bibimoğlu çox əsəbiləşmişdi. Onu sakitləşdirmək üçün danışdım və özünə də dedim ki, Rasim üzr istəyib.

– Yəni, sizin xəbəriniz yox idi onların danışmağından?

– Yox. Mən Rasimlə danışandan sonra bibimoğlu ilə Rasim yenidən zəngləşib danışıblar. O deyib sən məndən üzr istəməlisən, bu deyib, yox, sən üzrü söydüyünə görə istəyəcəksən. Nəsə, telefonda razılaşa bilməyib görüş təyin ediblər. Mən həmin vaxtdan məşqə gedirdim. Məşqdən çıxandan sonra eşitdim ki, artıq belə bir hadisə baş verib. İfadəmə görə üzr istəyirəm, “amma oturduğun yerdə zibilə düşmək” bax bu deməkdir.

Karyeramın da elə nöqtəsində idim ki… İndi ha istəyirəm o formama geri qayıdım, alınmır. Çünki o forma bir-iki ayın məhsulu deyildi. İllərin, üst-üstə oyunların nəticəsi idi. Həm təcrübəm, həm fiziki durumum, həm də texnikan oturuşmuşdu. Ancaq bir göz qırpımında hər şeyi itirdim.

– Həbsaxanada qaldığınız 1 il 2 ay müddətində fiziki gücünüzü saxlamaq üçün şərait vardımı?

– Orada xata deyilən bir otağın içində 4 nəfər qalırdıq. İyirmi kvadratlıq otaq idi və bayıra çıxmaq mümkün deyildi. İyirmi kvadratlıq otağın içində öz formanı necə saxlaya bilərsən ki? 11 ay orada qaldım, 3 ay isə başqa yerdə. Ancaq dayana bilmirdim. Müəyyən hərəkətlər edirdim ki, əzələlərim ölməsin. Beş, on litr həcmində su qabları var idi, onları qaldırırdım. Nə qaça bilirdim, nə də başqa bir şey. Gün ərzində saatlarla qaçan insan üçün çox çətin idi orada qalmaq. Hətta otaqda məsafələr o qədər yaxın idi ki, görmə qabiliyyətim də zəifləmişdi. Havasızlıqdan kökəlirdim. Çəkim artırdı.

– Hava almağa belə çıxarmırdılar?

– Yox, qətiyyən.

– Yanınıza gələn olurdu?

– Yatsam, yuxuma belə girməzdi ki, mən o vəziyyətə düşərəm. Başqalarının cahilliyi, səhvləri üzündən mən və ailəm əziyyət çəkər. Halbuki, mən nə kimləsə dalaşmış, nə də kimisə döyüb-söymüşdün. Asan deyildi. Ancaq iradəmin gücünə hər şeyin öhdəsindən gəldim və dözdüm. Yanıma çox futbolçular gəlirdi. Ağlaya-ağlaya girib, gülərək çıxırdılar. Çünki özümü sındırmırdım. Bundan sonra da başıma nə gəlir-gəlsin, özümü sındırmamağa söz vermişəm.

– Deyirlər, orada fikirləşməyə çox vaxtı olur adamın…

– Çox olur. Orada saniyələr, dəqiqələr, saatlar, günlər bitmir. Nə zaman çıxacağını bilmirsən. Sadəcə ümidlə yaşayırsan. Çox götür-qoy etdim, çox şeylər fikirləşdim. İstər həyatımla bağlı, istər insanlarla bağlı… Ailəli olduğum üçün ilk düşündüyüm onlar olurdu. Ailəmin qədrini bilmək… Çünki azadlıqda olanda deyirsən ailə var, öz yerində. Başqa məşğuliyyətlərə vaxt ayırırsan. Ancaq orada ilk düşündüyün şey ailənə nə qədər dəyər verdiyin olur. İnsana qalan ailə olur. Həbsdə olanda da ən çox dəstəyi onlardan gördüm.

– Bəs karyeranız barədə nələri xəyal edirdiniz?

– Futbola qayıdacağımı bilirdim. Ancaq əvvəlki formamı bərpa edib-etməyəcəyimi bilmirdim. İndi də hər məşqdə çalışıram ki, inkişaf etmək üçün nələrsə edim. Ancaq görürəm ki, alınmır. Hadisədən qabaq psixologiyam, fiziki durumum öz qaydasında idi. Oyunların sayı çox idi. Dildə desəm də, bu müddətə bu şeylər edəcəyəm, reallıqda bacarmıram.

– Ümumilikdə neçə il cəza almışdınız?

– Ümumilikdə 4 il cəzaya məhkum edilmişdim. Məhkəmə zalında hər kəs şoka düşmüşdü. Anam oturacaqdan ayağa qalxa bilmirdi… İki övladım var. Onların hər biri üçün cəzadan 6 ay çıxılmalı idi. Onu belə çıxmadılar.

Heç vaxt bu addan istifadə etməmişəm. Çox insan da bilmir bunu: mən şəhid övladıyam. Atamı sonuncu dəfə 4 yaşımda görmüşəm. Qarabağda döyüşürdü. Bir dəfə yaralanıb gəldi. Yaralı-yaralı hospitaldan qaçıb yenə cəbhəyə qayıtdı. Ağdamda şəhid oldu. O gedəndə bacımın 2, qardaşımın 6 yaşı var idi. Hətta cənab prezident İlham Əliyev atama ölümündən sonra “İgidliyə görə” medal da verib. Lakin mən yenə də dilimə gətirmədim şəhid övladı olduğumu…

– Çıxdıqdan sonra yenə də “Qəbələ” sizə qucaq açdı…

– Çox xoş xatirələr yaşamışam orada. Sağ olsunlar, heç zaman dəstəklərini əskik etmədilər. Sözün düzü, mən karyeramı elə “Qəbələ”də başa vurmaq istəyirəm. Əgər görsəm ki, komandaya kömək etmək iqtidarındayam, qalacam. Olmasa, başqa bir kluba keçəcəm. Ancaq hər halda, orada son qoymaq istəyirəm. Amma heç bir halda nəyinsə xətrinə “Qəbələ”də qalmayacam. Bunu özümə yaraşdırmaram.

– Növbəti dəfə leginoer həyatı yaşamaq istərdiniz?

– İstəyərdim. Ancaq bunun üçün təkliflər gəlməlidir. İndiki halda isə bu mümkünsüzdür. Xarici ölkələrdən təklif futbolçular Çempionlar Liqasında çıxış edəndə gəlir. İndi kimsə gəlib Azərbaycan Premyer Liqasında oyun izləyib təklif göndərməz.

– Bizim çempionatımız niyə yerində sayır?

– Komandaların sayı, sponsorlar azdır. Ümumilikdə, futbola maraq azdır. “Qəbələ” komandasının akademiyası var. Uşaq futbolu inkişaf edir. İndi-indi “Qəbələ” başlayıb xarici klublara futbolçu verməyə. Bu da sevindirici haldır, təbii ki. Nə qədər futbolçular xaricə çıxsalar, gələcəkləri bir o qədər yaxşı olacaq. Azərbaycan çempionatına ümid edib yaxşı nəticədən danışmaq yersizdir.

– İki övladınız var dediniz. Onların idmana baxışı necədir?

– Oğlum boksa maraq göstərir. Mənim babam boksçu, atam güləşçi olub. Yəni qandan gəlir. Ancaq mən istərdim ya cüdo, ya da futbolda olsun. Hara gedəcəyinə özü gələcəkdə qərar verər.

– Hansı top klubların oyununa baxırsınız?

– “Real”a azarkeşlik edirəm.

– Yəqin oyun tərzi xoşunuza gəlir.

– Yox.Tərz olaraq “Barselona”nı daha çox bəyənirəm. “Real”da Ronaldo amili var. O, insanlara çox kömək edir. Xeyriyyə işləri çoxdur. Sırf buna görə “Real”.

Qardaşımla uşaqlıqda Amerika çempionatında baxırdıq. Argentina, Braziliya, Uruqvay komandaları oynayırdı. Onların da oyunları səhər saat 5-6 radələrində olurdu. Səhərə qədər yatmayıb oyunları gözləyirdik. Argentinanı çox bəyənirdim. Onların futbol stilini həmişə özümə yaxın hiss edirəm.

– “Red Black Army” ilə münasibətlər var?

– Çox yaxşı münasibətlərimiz var. Düzdür, son oyunlarda onları çox üzdük. Gözlənilmədən “Neftçi”yə uduzduq. Səbailə 3:1 hesabı ilə məğlub olduq.

– Öz performansını necə dəyərləndirirsən?

– İndi zədəliyəm deyə oynaya bilmirəm. Zədə alınması mümkün olmayan bir məşqdə ayağımdan ciddi zədə almışam. Hətta yırtıqdan sümüyüm görünürdü. Psixoloji baxımdan da aqressiv olmağa başlamışam.

– Mənə isə bu məqamda və bundan sonra sizə səbir diləmək və bol şans arzulamaq qalır. Səmimi etiraflar üçün təşəkkür edirəm…

“Cavad Xan” filminin uğursuz alınma səbəbi büdcədən asılı olan amil deyildi”

Sputnik Azərbaycan-ın bölgə müxbiri Azərbaycan kinematoqrafiyası tarixində özünəməxsus yeri olan “Qara Volqa” filminin quruluşçu rejissoru Elşən Məmmədovla həmsöhbət olub.

İlk öncə Elşən Məmmədovun qısa avtobioqrafiyası ilə tanış olaq. O, 1964-cü ildə Goranboy rayonunun Nərimanlı kəndində anadan olub. 1983-1985-ci illərdə hərbi xidmətdə olan Elşən Məmmədov xidmətini başa vurduqdan sonra M.Əliyev adına Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutuna qəbul olub. İnstitutda oxuduğu dövrdən 2002-ci ilə qədər Elşən Məmmədov Azərbaycan kinostudiyasında rejissor kimi fəaliyyət göstərib.

— Elşən Məmmədovun kinostudiyadan çıxma səbəbi?

— 2002-ci ildə kinostudiyada ixtisarlar başladı. Mən də digər əməkdaşlar kimi ixtisar olunaraq işdən azad olundum.

— İxtisarların səbəbi nə idi? 

— Bizlərə bildirdilər ki, yeni sistemə keçid edilir. Bu sistemdə isə kinostudiya özü rejissora dəvət göndərəcək və onunla müqavilə bağlanacaq. Onsuz da kinostudiyada işləyən əməkdaşlar əməkhaqqı almırdılar. Yalnız istər rejissor, istər operator və digər filmdə çalışan şəxslər film çəkilən zaman əmək haqqı alırdılar.

— Hansı filmlərdə çalışmısınız?

— Mərhum sənətkar, rejissor və aktyorumuz Ceyhun Mirzəyevin quruluşçu rejissoru olduğu “Fəryad” filminin ikinci rejissoru oldum. Rəhmətlik Gülbəniz Əzimzadənin “Ümid” filmində işlədim. Tofiq İsmayılov kimi dahi ilə bir çox filmlərdə çalışdım. Mən milli kinomuz üçün xeyli iş görmüş rejissoram. Baxmayaraq ki, bir neçə ildir məni kinodan uzaq tuturlar.

— Peşəkar rejissor olaraq uzun müddət işsiz qalmanızın səbəbi nədir?

— Kinostudiyadan ayrıldıqdan sonra televiziya sahəsində çalışdım. Film sahəsində isə heç bir filmə dəvət almadım. Bir neçə teleseriala dəvət etsələr də, özüm imtina etdim.

— Bu imtinanın səbəbi nə idi?

— Mən ilk öncə işlədiyim heyətin tərkibi ilə tanış oluram. İşləyəcəyim işin ciddiyyəti ilə maraqlanıram. Çünki belə görmüşəm. Həsən Məmmədov, Ceyhun Mirzəyev, Həsən Əbluc və digər korifey sənətkarlarla işləmişəm. Buna görə də pula aldanıb zəif layihələrdə işləyə bilməzdim. Düzdür, serial çəkmək çətin işdir. Bu gün serial çəkən gənc rejissorlarımızı dəstəkləyirəm. Sənət baxımından zəif iş olmasına baxmayaraq, onlar böyük əziyyət çəkirlər. Zəif texnika, kiçik maliyyə ilə serial çəkmək çox çətindir. Maliyyə az olan yerdə yüksək səviyyəli iş təqdim etmək çox çətindir. Bu səbəblərdən uzun müddətdir ki, işsizəm.

— Dövlət sifarişli filmlərdən olan “Cavad Xan” filminin kifayət qədər büdcəsi var idi. Lakin uğur qazana bilmədi. Sizə elə gəlmirmi ki, maliyyə sadəcə bəhanədir?

— Sizinlə razıyam. Büdcəsi kifayət qədər idi. Amma o filmin uğursuz alınma səbəbi büdcədən asılı olan amil deyildi. O film üçün yığılmış komanda düzgün seçilməmişdi. İlk növbədə “Cavad Xan” adını ədəbiyyatımıza, dramaturgiyamıza Nüşabə Məmmədli gətirib. Ola bilsin, çoxları bunu bilmir. Bu filmin ssenari müəllifi də Nüşabə xanım olmalı idi. Amma ssenarini Sabir Rüstəmxanlı öz üzərinə götürdü. İrandan “tanınmış” adı altında operator dəvət etdilər. Film çəkilişləri bitəndən sonra məlum oldu ki, o operatoru İranın film sahəsində heç kim tanımır. Sadaladığım amillər filmin uğursuz olmasına gətirdi.

— Bəs hazırda kinoteatrlarda nümayiş olunan filmlərə münasibətiniz necədir?

— Onlara film demək olmaz, kommersiya üçün çəkilən video görüntülərdir. Onlar bu gün var, sabah yox. Günün tələbatına uyğun olaraq nə isə çəkmək istəyirlər.

— “Qara Volqa” filmi də əsər qədər populyar olmadı. Sizcə niyə?

— Mən “Qara Volqa”nı çəkəndə ölkəmiz yeni müstəqillik əldə etmişdi. Çox çətin vaxtlar idi. Həmin dövrdə kinolentlər Rusiyadan gəlirdi. Rusiya ilə demək olar, əlaqəmiz kəsilmişdi. Kinolenti oradan-burdan tapıb çəkdik. Belə bir vaxtda film çəkməyin özü bir uğur idi. Romandan fərqli olaraq filmdə hadisələrin baş verdiyi dövrü dəyişdim. Əgər filmi eynilə romandakı kimi çəksəydim, heç baxılmazdı. Çünki o vaxtın hadisələri tamaşaçıda maraq doğurmazdı. “Qara Volqa” filminin özəlliyi onda idi ki, çəkilən kadrların bəziləri gerçək idi. Məsələn, filmdə aktyorların dava etdiyi səhnə var idi ki, orda aktyorun biri digərinə dəmir parçası ilə zərbəni həqiqətən vururdu. Bir sözlə, aktyorlar öz işlərinə “can” qoyurdular. Və düşünürəm ki, tələbəlik illərində quruluş verdiyim bu film ən yaxşı filmlərdəndir. Əlbəttə ki, filmi istədiyim kimi çəkə bilmədim. Çox istərdim o filmi yenidən işləyim. Yeni fikirlərimi əlavə edim.

Ümumiyyətlə, o dövrlər filmlərə həm dövlət, həm də imkanlı vətəndaşların qayğısı var idi. Çox təəssüflər olsun ki, indi bu qayğı yoxdur. Mən neçə ildir işsizəm. Dəfələrlə Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinə müraciət etsəm də, heç bir nəticə vermir. Rejissor olaraq nə etməliyəm?! Əlacsız qalıb bəzi insanlara deyirəm ki, gəlin haqqınızda sənədli film çəkim, fəaliyyətinizi ekranlaşdıraq, onlar da buna razı olmur. Amma baxırsan ki, hansısa şou-proqrama sponsorluq edirlər. Əksər şirkət sahibləri ilə görüşüb onlara milli qəhrəmanımız Mübariz İbrahimov, aprel döyüşləri haqqında film çəkməyi və maliyyə köməkliyi istədiyimi bildirmişəm. Hamısı bir cavab verib ki, indiki dövr pul dövrüdür, biz də pul qazanmalıyıq. Bu cür düşünən biznesmenlərin olduğu ölkədə film necə inkişaf edə bilər?! Onlar bu gün bizə komediya adı ilə sırınan filmlərə pul ayırırlar. Hansı ki, biz o filmlərə baxıb gülürük. Əslində onlara film demək günah olar. Cəmiyyət sadəcə oradakı obrazlar vasitəsilə əslində özünə gülür.//sputnik.az

1956-cı ildə Bakının Əmircan kəndində anadan olan Eldar Mikayılzadə xalçaçı-rəssam, Azərbaycan manatının ilk eskizlərinin müəllifidir. Üzərində Nizami Gəncəvi və Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin rəsmləri təsvir olunmuş 500 və 1000 manatlıq əskinasların dizaynı məhz ona məxsusdur.

Eldar Mikayılzadə AzVision.az-a müsahibəsində Azərbaycan manatının hazırlanması ilə bağlı maraqlı məqamlardan söz açıb.

– Bu, dövlət sifarişi idi. Müsabiqə elan olundu və mənim eskizlərim qalib oldu. Mövsüm Orucov adında bir tələbə dostum var idi. Onu dəvət etdim. Qrafik işləri ilə o məşğul oldu, kompozisiyanı isə mən hazırladım.

1991-ci ilin sonu, 1992-ci ilin əvvəlləri idi. İlk nümunələri hazırlatmaq üçün Mövsümlə birlikdə Parisə getdik. Orada pul çap olunan yerə baş çəkdik. Onların texnologiyası ilə tanış olub, geri qayıtdıq. İlk manatların çapı hələ də yadımdadır. Bunlar önəmli hadisələr idi. Prosesləri sadəcə ilk valyutamızın çapı kimi qəbul etmək olmazdı. Çünki Parisdə çap olunan ilk nümunələr Azərbaycanın müstəqilliyinin göstəricisi idi. SSRİ ölkələri arasında öz valyutamızı çap edən birincilərdən olduq. Bu, o demək idi ki, müstəqillikdə sənin də payın var, sən də iştirak etdin. Bu, bir şans və ya tarixi hadisədir.

-İlk pulları ölkəyə gətirməyinizi xatırlayırsınızmı? 

-Əlbəttə, xatırlayıram. İlk pullarımız nümunə üçün nömrəsiz çap olunmuşdu. 1 manatdan 250 manata kimi pul əsginası hazırlatdırdıq. Sonra onları xüsusi çemodanlara qoyduq. Ancaq bizimlə çalışan fransız yaxınlaşıb bildirdi ki, Parisdə ermənilər çoxdur, sizin üçün problem yaradarlar. O, bizə pulları çemodanda aparmamağı məsləhət gördü. Qərara aldıq ki, pulları idman çantasında aparaq. Qaldığımız oteldə gecə saatlarında taxta yeşiyi sındırıb, ilk nümunə valyutamızı idman çantasına qoyduq və ölkəyə belə gətirdik. 

İkinci dəfə Fransaya Milli Bankın o vaxtkı sədri, Baş nazirin müavini də bizimlə getmişdi. Həmin an gördüyü işin dəyərini o qədər də hiss etmirsən. Zaman keçəndən sonra hiss edirsən ki, Allah sənə böyük bir xoşbəxtlik verib. Müstəqil Azərbaycanın pasportu ilə ilk dəfə sərhəddi Fransaya Mayakovskinin məşhur şeirini oxuya-oxuya keçdim:

“Alın…a! Yana-yana qalın…a! Mən Azərbaycan vətəndaşıyam!”.

Kənardakılar da baxırdı ki, bunun başına hava gəlib. Onda fiziki olaraq müstəqilliyi hiss etdim. Mayakovskini başa düşdüm ki, o, hansı həvəslə bu şeiri yazmışdı.

-Eskizlər hansı variantlarda hazırlanmışdı. Bunun üçün hansı tarixi şəxsiyyətlər təklif olunmuşdu?

– İlk eskizlər 7 nominantda işlənmişdi. Azərbaycanın bölgələrinin böyük şəxsiyyətlərinin portretlərindən, mədəni abidələrindən, florasından, faunasından nümunələr vardı. Ancaq iqtisadi problemlər var idi, Azərbaycanın maliyyə durumu yaxşı deyildi. Eyni zamanda ölkədəki siyasi durum, dəyişikliklər də buna təsir edirdi. Buna görə də həmin eskizlər çapa hazır vəziyyətdə olsalar da, proses saxlanıldı. Çapdan bir ay əvvəl eskizləri Parisdə yenidən işlədik. 

Məcbur olub şəxsiyyətlərin sayını azaltdıq. Mindən beş yüzə dəyişmələr oldu. Əvvəl Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin şəkli 500 manatın, Nizami Gəncəvinin şəkli isə 1000 manatın üzərində idi. Onu təzədən dəyişdirməli olduq. Həmçinin kağızın kefiyyətindən, “sirli” xətlər vardı ki, onlardan da kəsməli olduq. Eyni zamanda naxışından, rəngindən azaltdıq. Çünki onların hər biri böyük miqdarada pul tələb edirdi. İşlənən eksizlə çıxan pul arasında yerlə-göy qədər fərq var idi.

Beləliklə, 1991-ci ildən başlayan proses 1992-ci ildə sabiq prezident Əbülfəz Elçibəyin zamanında tamamlandı, pul dövriyyəyə buraxıldı.

“Fransa ilə Azərbaycanın əməkdaşlıq edə biləcəyi sahələr, birgə reallaşdıracağı layihələr saysız-hesabsızdır və mən bununla bağlı təkliflər hazırlamışam“

Fransa Milli Assambleyasının deputatı, Fransa-Azərbaycan Dostluq Qrupunun üzvü Jülyen Borovszikin “Report”un Qərbi Avropa bürosuna müsahibəsi.

– Azərbaycan və Fransa arasındakı əməkdaşlığın hazırkı səviyyəsini necə qiymətləndirirsiniz?

– Biz daha böyük nailiyyətlər əldə edə bilərik və elə buna da çalışırıq. Mən deputat seçilən kimi, ilk növbədə, Fransa-Azərbaycan Dostluq Qrupuna üzv olmuşam və təkliflər planı da hazırlamışam. Bunun üçün işçilərimdən birini Azərbaycana göndərmişdim. Mənim deputat seçildiyim bölgənin əhalisinin əsas məşğuliyyəti kənd təsərrüfatıdır. Biz bu sahədə Azərbaycanla əməkdaşlıq etməyə qərar vermişik. Məsələn, bizim bölgədə at saxlamaq ənənəsi mövcuddur. At azərbaycanlılar üçün də böyük əhəmiyyət kəsb edir və milli ənənənin ayrılmaz hissəsi sayılır. Bizim bölgənin atları ilə Azərbaycan atlarının fərqləri böyükdür. Bu baxımdan, onların mübadiləsini təşkil etmək olar. Hər halda məqsəd Azərbaycan ənənələrini Fransada tanıtdırmaq, əlaqələrimizi durmadan genişləndirməkdir.

– Sizcə, Fransada Azərbaycanla bağlı həqiqətlərin insanlara düzgün çatdırılmasına mane olan səbəblər hansılardır?

– Azərbaycanı Fransada kifayət qədər tanımırlar desəm yanlışlıq olar. Çünki Azərbaycan yenidən müstəqilliyini əldə etdiyi dövrdən etibarən bu sahədə çox uğurlu addımlar atıb. Lakin təəssüflə qeyd etmək istəyirəm ki, Azərbaycanın geosiyasi və geostrateji mövqeyi Fransada çox az tanınır. Bu gün Fransa əhalisinə Azərbaycanın çətin geosiyasi mövqeyi, bu çətinliyin əsas səbəbkarı olan hansı dövlətlərin əhatəsində yerləşdiyi barədə ətraflı məlumat verməliyik. Biz insanları Azərbaycanın qonşuluğundakı problemlər, regionda tutduğu mövqeyi barədə mütəmadi olaraq məlumatlandırmalıyıq.

Digər çətinlik Azərbaycanla bağlı mənfi məlumatların yayılması və əksər hallarda erməni lobbisi tərəfindən verilən yalan informasiyaların Azərbaycan haqqında yanlış fikirlərin və mənfi imicin yaranmasına səbəb olmasıdır.

Bu məsələdə daha bir məqama toxunmaq istərdim. Paris və ona yaxın ərazilərdə Azərbaycanı kifayət qədər tanıyırlar, bu, müsbət haldır. Lakin məhz Paris və ətraf şəhərlərdə erməni lobbisi daha çox yalan məlumatlar yaya bilir. Fransanın müxtəlif bölgələrinə gəldikdə isə vəziyyət tamamilə başqadır. Azərbaycan mənim ölkəmin ucqar rayonlarında az tanınır. Lakin bunun müsbət tərəfi həmin ərazilərdə erməni lobbisinin fəaliyyətinin zəif, yaxud heç olmamasıdır. Bunun sayəsində ermənilərin Azərbaycan əleyhinə ənənəvi informasiyaları yayıla bilmir. Beləliklə, bu bölgələrdə biz daha sağlam əlaqələr qura bilərik.

– Bəs Fransada erməni lobbisinin yaydığı mənfi məlumatlara necə son qoya bilərik?

– Hesab edirəm ki, erməni lobbisinə qarşı çıxmaq çox qəliz məsələlərdəndir. Ona görə də onlarla üz-üzə gəlməməyin lehinəyəm. Əksinə, Azərbaycan ilə Fransa arasında əməkdaşlığı möhkəmləndirməli, bu ikitərəfli əlaqələr çərçivəsində həyata keçirilən konkret tədbirləri intensivləşdirməliyik. Belə olduğu halda, əhali konkret işlərin şahidi olacaqlar. Sizcə, konkret əməlləri görən insanlar yalan, əsassız, başqalarının hissiyatına toxunun yazılara inanarlar? Fransa ilə Azərbaycanın əməkdaşlıq edə biləcəyi sahələr, birgə reallaşdıra biləcəyi layihələr saysız-hesabsızdır./report

Metbuat.az-ın budəfəki qonağı cazibədar müğənni Afaq Aslandır.

A.Aslan: “mənim qarşıma şir qoyun” dedi:

– Afaq, sən qız bürcüsən, şiri neynirsən?

– Şiri sevirəm. Çünki özümü şir kimi güclü hiss edirəm. Fili də sevirəm, özü də xortumu yuxarı duran filləri. Çünki evə var-dövlət gətirir. Ancaq bilmirəm elə daş varmı ki, biznesi artırsın.

– Cazibədar, baxımlı qadın Afaq Aslan… Ancaq onu deyim kişilər səni nə qədər sevsələr də, qadınlar bir o qədər qısqanırlar ha. Bunu necə qəbul edirsən?

– (Gülür) Əslində normaldı. İnsan gözəl bir şey görəndə onun yerində olmaq istəyir, ancaq ola bilmir. Yaxud da baxır ki, gözəldi, cazibədardı, şirindi, baxımlıdır, düşünür ki, o, niyə elə deyil. Onun kimi olmaq istəyir, ola bilmir. Bu da onda qəzəb, kin yaradır. Tez özlərinə saxta profil açıb daş-qalaq etməyə başlayırlar. İçlərindəki qəzəbi onunla çıxarırlar. Məncə, normaldı hamısı. Qınamıram onları.

– Bu qısqanclıq səndə qıcıq yaradır?

– Əvvəllər hirslənirdim, asırdım-kəsirdim, ancaq indi adiləşib deyə, normal qəbul edirəm.

– Necə oldu ki, məşhurlaşmaq istədin? Birdən birə ağlına gəldi, yoxsa necə?

– Əslində məşhurlaşmaq heç ağlımdan keçməyib. Bu bir təsadüf oldu. Mənim şou-biznesə gəlişim də sırf təsadüf nəticəsində baş verib. Yəni bunların heç biri planlı şəkildə olmayıb.

– Müsahibələrin birində kişi tipi olaraq Burak Özçiviti bəyəndiyini demisən…

– Çox xarizmatik kişi obrazıdır. Bəli, bəyənirəm. Bu arada onu deyim ki, mənim sevgilimə oxşayır.

– Tanışlığınız varmı Burakla?

– Yoxdu.

– Bəs sevgilin Türkiyə vətəndaşıdır?

– Azərbaycanlıdır.

– Burak Bakıya gələndə görüşünə getmişdin?

– Yox.

– Niyə? Getsəydin sevgilin qısqanardı?

– (Gülür). Əlbəttə, elə ona görə getmədim. Həm də mənim sevgilim ondan qəşəngdi.

– Necə tanış olmusunuz?

– Tam təsadüfü tanışlığımız olub. İkimizin ortaq dostumuz var. Onun sayəsində tanımışıq bir-birimizi.

– Biznesmendir, yoxsa kasıb oğlan?

– Əlbəttə, biznesmendir.

– Hamı səni seksi qadın kimi təsəvvür edir. Maraqlıdır, bu günə kimi neçə sevgilin olub?

– Bir dəfə ailə qurub, ayrılmışam. Bu ailəni də sevgi üzərində qurmuşdum. Bundan sonra 2 dəfə möhkəm sevmişəm, bu da üçüncüdür.

– Bəs nə vaxtsa yenidən ərə getmək kimi bir planın var, yoxsa ömrü-günü sevgilərlə keçirmək istəyirsən?

– Mən bəzi müğənnilər kimi ad üçün ərə getmək istəmirəm. İstəmirəm ki, saxta toy edib, 5 aydan sonra ayrılım.

– Müsahibələrində komplekslərinin də olduğunu demisən. Nəyi özünə dərd edirsən?

– Bir söz deyəcəm, güləcəksən. Camaatı sevgilisi qısqananda, mən özüm-özümü qısqanıram. Məsələn, harasa qonaq kimi dəvət olunuramsa, birinci gələn qonaqların kimliyi ilə maraqlanıram.

– Səndə də artıq ulduzluq xəstəliyi yaranıb deyəsən?

– (Gülür). Hərdən deyirlər yekəxanasan. Ancaq elə deyil. İçimdə özümə qarşı eqoistlik var. Xoşuma gəlməyən adam olanda, fikirləşirəm ki, xeyir ola ee, niyə özümə əziyyət verib, onunla oturmalıyam? Bu baxımdan özümü çox qısqanıram. İnsanlar çox olan yerə getmək istəmirəm. İstəyirəm onlar üçün əlçatmaz olum. Hamı şəklimi, klipimi görsün, ancaq heç kim məni canlı görməsin. Hər insanın mənə yaxın olmasını istəmirəm.

– Bəs sevgin daşa dəyəndə nə edirsən? “Eh” deyib keçirsən, yoxsa güclə ayağa qalxırsan?

– Çox ağır depressiya keçirirəm. Tez ayağa dura bilmirəm. Mənim üçün illər lazımdır ayağa qalxmağa. Hamıdan uzaqlaşıram, başqa ölkələrə gedirəm.

– İnsanların təsəvvüründə özünlə bağlı seksi qadın obrazı yaratmısan. Bu obraz nədir belə, daxili tələbat?

– Çox ehtiraslıyam, ona görə elə görünürəm. Fotolarımda nə qədər seksi görünürəmsə, realda da o qədər ehtiraslı qadınam.

– Heç bu günə kimi etdiyin şeylərə görə əzab çəkmisən?

– Olub. Sevgim bir-bir daşa dəydikcə, çəkdiyim əzaba, ağrı-acılı günlərə indi dönüb baxanda gülürəm ki, gör kimlərdən ötrü əzab çəkmişəm. Birdən düşünürəm, görəsən mən bu adamın nəyini sevirəmmiş? Həm də bilirsən nə maraqlıdır, məni sevən insanı sevmirəm. Biləndə ki, kimsə məni sevir, o dəqiqə ondan qaçıram. Mənim aləmimdə o yox, mən onu seçməliyəm.

– Bəs seçim edəndə nələri əsas götürürsən?

– Desəm ki, məni özünə kişinin pulu çəkir, yalançı olaram. Mən seçdiyim adamın yüksək mədəniyyəti, qadına diqqəti olmalıdır. Kişinin danışığında da, hərəkətində də hər xırda detala diqqət edənəm. O qədər incə xarakter sahibi olmalıdır ki, ürəyimi ovsunlaya bilsin.

– Səncə hansı daha yaxşıdı, illər öncəki Afaq, yoxsa bu günün məşhur Afaqı?

– Heç nə dəyişməyib, eyni adamam. Məni nə pul, nə də məşhurluq dəyişə bilməz. Çünki pulun çoxunu da, azını da görmüşəm. Ən bahalı maşınları, ən bahalı zinət əşyalarını da görmüşəm. Mənim dünya malında gözüm yoxdur. Kənardan düşünülür ki, Afaq pulsuz adama salam verməz. Düzdü, çox pul xərcləyirəm, tələbatım çoxdur. Ancaq insana pul kisəsi kimi baxa bilmirəm. Bir kişiyə mənim ürəyim qızmırsa, istəyir o kişi dünyanın nazını-nemətini ayağımın altına töksün, yenə gözümdə olmayacaq.

– Baxımlı olmanız üçün ay ərzində nə qədər xərcləyirsiniz?

– Nə qədər qənaət etsəm də, 5-10 min arası gedir.

– Geyim alarkən brend olub-olmamasına önəm verirsən?

– Yox. O qədər brend geyimlər var ki, zövqsüzdür. Əsas odur ki, mənə yaraşan olsun.

– Bəs mütaliə edirsən?

– Bəli.

– Sonuncu dəfə oxuduğun kitabı adını xatırlayırsan?

– Axrıncı dəfə Aleksandr Dümanın “Üç muşketyor” əsərini oxumuşam. Anam filoloqdur deyə, bizim evdə hər cür bədii əsər tapmaq olar. Ancaq son zamanlar kitab oxumuram. Çünki nə axtarsan, internetdə taparsan.

– Bəzi məşhurlar var ki, bir zamanlar sənin kimi cəsarətli fotosessiyaları ilə gündəmə gəliblər. Sonra ailə qurublar. Bir-bir bütün saytlara zəng edib xahiş edirlər ki, filan fotoları çıxardın. Necə düşünürsən, sabah sənə də belə olma ehtimalı varmı?

– (Gülür). Bilsəm ki, nə vaxtsa, nəyinsə peşmançılığını çəkəcəm, onu etmərəm. Mən evdar qadın deyiləm ki… Övladım da sabah bilməlidir ki, anam müğənni olub.

– Səncə, Afaq Aslan necə ana, necə nənə olacaq?

– Mükəmməl. Övladlarıma qarşı çox ciddi olaram. Ancaq onları çox sıxma-boğmaya salmaram. İnsan ailədə hansı tərbiyəni görürsə, onu da övladlarına aşılayır. İmkan vermərəm ki, hansısa zərərli vərdişlərə tutulsunlar. Uşağı düzgünlük, savad sahibi edəndən sonra mühit onu dəyişə bilməz.

– Bəs sənin kimi gözəl quruluşda, şirin bir qızın olarsa, bir gün o da sənin kimi açıq-saçıq fotosessiya eşqinə düşərsə, nə edərsən?

– İcazə verərəm. Qızım desə ki, model və ya müğənni olmaq istəyirəm, özüm onun arxasında dayanaram.

– Türkiyədən sənə bir neçə təklif gəlmişdi. Yeni layihələr olacaqdı. İşlər nə yerdədir?

– İşlər yaxşıdır. Bu yaxında yeni layihələr üçün Türkiyəyə uçacam

– Birdəfəlik orada qalmaq fikrin var?

– Baxır təklifə, ola bilər ki, uzun müddət orda yaşayası olum.

– Ukraynada keçirilən gözəllik yarışmasında qalib oldun. Bu yarışma ilə bağlı məlumat ver, zəhmət olmasa.

– Həmin yarışmada 23 ölkədən 9 ölkə seçilmişdi. Yarışmada 1-ciliyi qazandıqdan sonra mənə İtaliyadan təklif gəldi. Hazırda təklif qüvvədədir, ancaq bilmirəm gedəcəm, ya yox.

– Bu yarışamaya gedərkəndə səni çox qınadılar.

– Məni onsuz da həmişə qınayırlar. Adi gəlir artıq. İnsanlarda qısqanclıq yaradıramsa, deməli, məndə onlarda olmayan bir şeylər var.

– Səni tanıyanlar deyirlər ki, çox şən, dostcanlı, vətənpərvər, mərd qadınsan. Amma bu xüsusiyyətlərindən cəmiyyətin xəbəri yoxdu. Onların baxışı başqadı. Onlar sanki təkcə var gücü ilə məşhurlaşmağa can atan Afaqı görürlər. Geniş kütlənin səni olduğun kimi yox, istədikləri kimi tanıması əziyyət verirmi? Bu yanlış tanınmanı nə ilə bağlayırsan? Fotoların, açıqlamaların, yoxsa nə?

– Doğrudur. Mən insanı darda qoymaram. Məsələn, qadın var deyir ki, sevgilim borca düşüb, pulu qurtarıb, özümə təzəsini tapacam. Ancaq bu mənim başıma gəlsə, onu darda qoyub qaçmaq yox, əksinə əlindən tutub həmin quyudan çıxararam. Əlimdən gələn qədər yaxşılıq edənəm. Yaxşılıq etməyə gücüm çatmırsa, pislik də etmərəm. Həyat bumeranqdır. Nə edəcəksən, o da səni izləyib qarşına çıxacaq. Bəli… çox insan məni olduğum kimi tanımır. Çünki məni kənardan izləyirlər. Ona görə də başqa cür düşünə bilərlər. Hərdən əziyyət çəkirəm. Ancaq onlara haqq da qazandırıram. Mənim şəkillərim, cəsarətli pozlarım insanlarda fikir çaşqınlığı yaradır.