Median.Az

Month: March 2025

  • Şimali Afrikada ilk dəfə qədim insan məskəni tapılıb

    Barselona universitetinin arxeoloqları Afrikanın şimal sahilində geniş bir bölgə olan Məqribdə ilk Tunc dövrünə aid insan məskəni tapıblar.

    Yaxın vaxtlara qədər bu ərazi eramızdan əvvəl 800-cü ildə finikiyalılar tərəfindən məskunlaşana qədər boş torpaq sayılıb.

    Mərakeşin şimal-qərbindəki Kah-Kuc yerində aparılan qazıntılar eramızdan əvvəl 2200-600-cü illərə aid bir kənd aşkar edib. Məlum olub ki, ərazi Misirdən sonra ən erkən insan məskənidir.

    Kah-Kuç qəsəbəsi Lau çayı yaxınlığında təxminən bir hektar ərazini əhatə edib. Müasir sahildən 10 kilometr aralıda, Cəbəllütariq boğazından çox da uzaqda olmayıb. Arxeoloqlar məskunlaşmanın müxtəlif mərhələlərini aşkar ediblər. Birincisi, eramızdan əvvəl 2 200-cü ildən 2 000-ci ilə qədər, bu torpağın insanlar tərəfindən ilk işlənməsi dövrüdür.

    İkinci mərhələ, eramızdan əvvəl 1300-900-cü illəri əhatə edir. Qəsəbənin tarixində parlaq bir dövr olub, Kaç-Kuçda sabit kənd təsərrüfatı icması yaranıb və bu, Finikiyaların Məqribdə mövcudluğundan əvvəl məskunlaşmış həyatın ilk dəqiq sübutudur.

    Eramızdan əvvəl 800-600-cü illəri əhatə edən üçüncü mərhələ Kah-Kuç xalqının çevikliyini və uyğunlaşma qabiliyyətini nümayiş etdirib. Bu dövrdə Şərqi Aralıq dənizindən dulusçuluq, dəmir alətlər və daşdan istifadə etməklə yeni memarlıq ənənələri kimi bir sıra mədəni yeniliklər təqdim edilib.

  • Ученые выяснили, что солнечная активность может вызывать землетрясения,

    Японские ученые из Университета Цукубы и Национального института передовой промышленной науки и технологий Японии выявили возможную связь между солнечной активностью, климатом Земли и сейсмической активностью.

    Результаты исследования опубликованы в научном журнале Chaos.

    Специалисты использовали математические и вычислительные методы для анализа данных о землетрясениях, солнечной активности и температурах поверхности Земли. Они обнаружили, что включение данных о температуре поверхности Земли в модели повышает точность прогнозирования, особенно для неглубоких землетрясений.

    Изменения температуры поверхности планеты из-за солнечной активности могут влиять на свойства горных пород, делая их более хрупкими и склонными к растрескиванию. Эти процессы также способны менять движение подземных вод, что, в свою очередь, может изменять давление на границы тектонических плит.

    Исследование показало, что передача солнечного тепла на поверхность Земли действительно может влиять на сейсмическую активность, хотя и незначительно.

    Авторы открытия полагают, что включение прогнозов солнечной активности в модели температуры Земли может стать важным инструментом для улучшения прогнозирования землетрясений.

  • Günəşin aktivliyi Yerdə zəlzələlərə səbəb ola bilər

    Tsukuba universiteti və Yaponiyanın Qabaqcıl Sənaye Elmi və Texnologiyaları milli institutundan olan alimlər Günəşin Yerin seysmik aktivliyinə təsirini müəyyən ediblər.

    Araşdırma “Chaos” elmi jurnalında dərc olunub.

    Mütəxəssislər zəlzələlər, Günəşin aktivliyini və Yer səthinin temperaturu ilə bağlı məlumatları təhlil etmək üçün riyazi və hesablama üsullarından istifadə ediblər. Məlum olub ki, Günəş aktivliyi ilə əlaqədar planetin səthinin temperaturunun dəyişməsi süxurların xassələrinə təsir edərək onları daha kövrək və çatlamağa meyilli edir. Bu proseslər həm də yeraltı suların hərəkətini dəyişə bilər ki, bu da öz növbəsində tektonik plitələrin sərhədlərində təzyiqi dəyişə bilər.

    Qeyd olunub ki, Günəş istiliyinin Yer səthinə ötürülməsi həqiqətən seysmik aktivliyə cüzi də olsa təsir edə bilər.

    Kəşf müəllifləri hesab edirlər ki, Günəş aktivliyi proqnozlarının Yerin temperatur modellərinə daxil edilməsi zəlzələlərin proqnozlaşdırılmasının təkmilləşdirilməsi üçün mühüm alət ola bilər.
    //report

  • В нескольких провинциях Канады запретили продажу американского алкоголя

    На территории нескольких провинций Канады в ответ на введенные Соединенными Штатами пошлины на канадские товары запретили продажу американского алкоголя.

    Об этом сообщило Agence France-Presse (AFP).

    По его сведениям, такие меры были введены в рамках национального ответа на введенные Вашингтоном импортные пошлины. Запрет на продажу американского алкоголя объявлен в провинциях Онтарио, Квебек, Манитоба и Британская Колумбия.

    Губернатор Онтарио Дуг Форд подчеркнул, что это решение нанесет существенный удар по производителям из США.

    Отметим, что США 4 марта ввели таможенные пошлины в размере 25% практически на весь импорт из Канады и Мексики, а также подняли тарифы на товары из Китая с 10% до 20%. По различным подсчетам, пошлины были введены в отношении импортной продукции общей стоимостью около $1,5 трлн в годовом выражении.

    Позднее премьер-министр Канады Джастин Трюдо заявил, что Соединенные Штаты начали торговую войну против его страны, поэтому Оттава ввела ответные пошлины против Вашингтона в размере 25% на американские товары общей стоимостью 155 млрд канадских долларов ($107,4 млрд).

    На фоне этого американский президент Дональд Трамп в соцсети Truth Social анонсировал “немедленное увеличение пошлин” против Канады.

  • Kanadanın bir neçə əyaləti ABŞ istehsalı spirtli içkilərin satışını qadağan edib

    Kanadanın bir neçə əyaləti ABŞ-nin Kanada mallarına tətbiq etdiyi tariflərə cavab olaraq Amerika istehsalı spirtli içkilərin satışını qadağan edib.

    Bu barədə Agence France-Presse (AFP) məlumat yayıb.

    Qeyd olunub ki, Ontario, Kvebek, Manitoba və Britaniya Kolumbiyası əyalətlərində artıq qadağa qüvvəyə minib. Ontario qubernatoru Dug Ford qərarın ABŞ istehsalçılarına ciddi zərbə vuracağını vurğulayıb.

    Qeyd edək ki, Kanada 155 milyard dollarlıq ABŞ mallarına qarşı 25 faiz rüsum tətbiq edəcək.

  • İntihara cəhd edən gənc şairin vəziyyəti AÇIQLANDI

    “Sevinc Mall” ticarət mərkəzinin üçüncü mərtəbəsindən özünü ataraq intihara cəhd edən gənc şair Həsən Zeynallı (Kür) süni tənəffüs aparatından ayrılıb, vəziyyəti stabilləşib.

    Bu barədə oxu.az-a açıqlamasında Sabunçu Tibb Mərkəzinin anestezioloqu və reanimatoloqu Leyla Mərcan məlumat verib.

    O bildirib ki, xəstənin əməliyyata ehtiyacı yoxdur:

    “Ötən həftə xəstə kompüter tomoqrafiyasından (KT) keçirilib. KT-nin nəticəsindən belə qərara gəldik ki, əməliyyata ehtiyac yoxdur. Lakin səhhətini sıx təqib etmək lazımdır. Xəstənin başından qan sovrulmayıb. Ona görə də, hələ ki travmatoloqun müdaxiləsi mümkün deyil. Müalicəsi davam etdirilir. Onun heç bir hərəkəti məhdudlaşmayıb, əl-qol, ayaq refleksləri normaldır, nitqi də yerindədir”.

    Xatırladaq ki, maddi problemlərə görə intihar edən gənc şairin vəziyyətinin ağır olduğu bildirilmişdi.

  • Bakıda “nəzirpaylayan” “seyid” həbs edildi – TƏFƏRRÜAT

    Abşeron rayonunda vətəndaşlara “nəzirpaylayan” şəxs həbs edilib.

    Median.Az-ın “Qaynarinfo”ya istinadən verdiyi xəbərə görə, avaraçılıq və dilənçiliklə məşğul olan 1996-cı il təvəllüdlü Yevlax sakini F.Şahmurad adlı şəxs saxlanılıb.

    Ona Cinayət Məcəlləsinin 177.2.3 və 180.2.2-ci maddələri ilə açılan işə məhkəmədə baxılıb.

    Məlum olub ki, F.Şahmurad zərərçəkmiş qadınlara özünü seyid kimi təqdim edib və Mir Mövsüm Ağanın ziyarətgahında yığılan nəzirləri insanlara payladığını deyərək, onlara qarşı dələduzluq edib.

    O, Gülbuta Məmmədova adlı qadının evinə gedərək ona bir manat verib, “seyid puludur, üç gündən sonra xərcləyərsən” deyib. Bundan sonra həmin qadından ona bir stəkan çay verməsini xahiş edib. Zərərçəkmiş qadın da ona çay verdikdən sonra “seyid” dua oxumağa başlayıb. Daha sonra F.Şahmurad Gülbutaya deyib ki, evdə pulu varsa, gətirsin, çünki ona dua oxuyacaq və pul daha bərəkətli olacaq.

    Gülbuta da cərrahi əməliyyat olunması üçün evin dolabında saxladığı 2000 manatdan 200 manatı gətirib. “Seyid” həmin pula “dua” oxuduqdan sonra zərərçəkmiş qadın aparıb eyni yerə qoyub. Bundan sonra F.Şahmurad ondan yenidən çay istəyib. Zərərçəkmiş qadın çay gətirənə qədər təqsirləndirilən şəxs pulu götürüb və heç nə olmamış kimi qadının verdiyi çayı içərək evi tərk edib.

    Şahmurad eyni əməli Təbərrik adlı qadına da qarşı törətməyə cəhd edib. Lakin təqsirləndirilən şəxsin budəfəki cinayət əməli baş tutmayıb. Təbərrik evində olan 2100 ABŞ dolları və 340 manat pulun bərəkətli olması üçün gətirib həmin şəxsin qarşısında masanın üzərinə qoyub. Şahmurad pulları götürüb evdən qaçmaq istəyərkən zərərçəkmiş qadının qışqırığına gələn qonşularının köməyi ilə saxlanılıb və hadisə yerinə gələn polislərə təhvil verilib.

    Məhkəmənin qərarı ilə Şahmurada 5 il 3 ay müddətinə azadlıqdan məhrum etmə cəzası təyin edilib.

  • МИД России вручил ноту молдавскому послу

    Министерство иностранных дел РФ вручило ноту послу Молдовы в Москве Лилиану Дарию с требованием объяснить, почему президент республики Майя Санду до сих пор не приняла верительные грамоты российского посла в Кишиневе Олега Озерова.

    Как передает Median.Az, об этом говорится в заявлении МИД России.

    “5 марта в МИД России был приглашен чрезвычайный и полномочный посол Республики Молдова в РФ Лилиан Дарий. Главе молдавской дипмиссии выражено недоумение тем, что у чрезвычайного и полномочного посла РФ в Республике Молдова Олега Борисовича Озерова, прибывшего в страну в октябре 2024 года, президент Молдовы до сих пор не приняла верительные грамоты в нарушение Венской конвенции о дипломатических сношениях 1961 года”, – отмечается в сообщении ведомства.

    В связи с этим послу Молдовы “был передан текст Венской конвенции и вручена вербальная нота с требованием разъяснения причин нарушения молдавской стороной ее положений в части единообразия практики, применяемой в отношении глав дипломатических представительств, и очередности вручения ими верительных грамот”.

  • Rusiya Moldova səfirinə nota verdi: İzahat istənildi

    Rusiya Xarici İşlər Nazirliyi (XİN) Moldova səfiri Lilian Dariyə nota təqdim edib.

    Median.Az TASS-a istinadla xəbər verir ki, bu barədə Rusiya XİN-dən bildiriblər.

    Səfirdən Moldova Prezidenti Maya Sandunun Rusiyanın Kişinyovdakı səfirinin etimadnaməsini hələ də qəbul etməməsi ilə bağlı izahat tələb olunub.

    XİN-in məlumatına görə, Moldova hələ 2024-cü ilin oktyabrında ölkəyə gəlmiş Rusiya səfiri Oleq Ozerovun etimadnaməsini qəbul etməyərək, 1961-ci il tarixli Vyana Konvensiyasını pozur.

  • Ильхам Алиев: Проект, в открытии которого мы участвуем, обеспечит энергобезопасность Нахчывана

    Проект, в открытии которого мы сегодня принимаем участие, обеспечит энергетическую безопасность Нахчывана.

    Как сообщает АЗЕРТАДЖ, об этом сказал Президент Ильхам Алиев в выступлении на открытии газопровода Ыгдыр – Нахчыван в формате видеосвязи.

    Как отметил глава государства, газ из Азербайджана, поступая в Нахчыван через территорию Турции, также решит проблему газоснабжения автономной республики.