Median.Az

Month: January 2026

  • FHN: Bayram günlərində 230 yanğına çıxış olub, 3 partlayış baş verib

    Dünya Azərbaycanlılarının Həmrəylik Günü və Yeni il bayramı günlərində 230 yanğına çıxış olub.

    Bu barədə Fövqəladə Hallar Nazirliyindən məlumat verilib.

    Bildirilib ki, həmçinin 46 köməksiz vəziyyətdə qalma, 3 avtonəqliyyat qəzası, 1 intihara cəhd və 3 partlayış faktı üzrə qəza-xilasetmə əməliyyatları həyata keçirilib.

    Görülən təcili və təxirəsalınmaz tədbirlər nəticəsində yanğınların operativ söndürülməsi, insanların həyatının xilas olunması təmin edilib.

    Ümumilikdə, bayram günləri ərzində 8-i azyaşlı olmaqla 81 nəfər xilas edilib, 3 nəfər xəsarət alıb, hadisələr zamanı 6 nəfər həyatını itirib.

  • Ученые связали рост проблем с вниманием у подростков с соцсетями

    Активное использование социальных сетей связано с постепенным ростом проблем с вниманием у подростков, тогда как видеоигры и просмотр видео такого эффекта не демонстрируют. К такому выводу пришли ученые по итогам долгосрочного исследования более чем 8 тыс. детей.

    Об этом сообщили в журнале Medical Xpress.

    Исследование охватило более 8 тыс. детей, за которыми наблюдали с 10 до 14 лет. Участников регулярно опрашивали об их цифровых привычках, разделив экранную активность на три категории: видеоигры, просмотр видео и социальные сети.

    Ученые анализировали изменения двух ключевых симптомов синдрома дефицита внимания и гиперактивности – невнимательности и гиперактивности. Основной вывод показал, что именно использование социальных сетей связано с постепенным ростом невнимательности. При этом видеоигры и просмотр видео не продемонстрировали статистически значимого негативного эффекта.

    Авторы также проверили обратную гипотезу – может ли исходная невнимательность приводить к более активному использованию соцсетей. Анализ не подтвердил эту связь: направление оказалось односторонним – именно соцсети предсказывали дальнейшее ухудшение концентрации внимания. Результаты сохранялись даже с учетом генетической предрасположенности к СДВГ и уровня доходов семьи.

    По мнению исследователей, дело не во вреде экранов как таковых. Отсутствие эффекта от видеоигр и видео позволяет усомниться в популярной версии о том, что любой цифровой контент одинаково влияет на мозг через дофаминовые механизмы. В качестве возможного объяснения ученые указывают на постоянные отвлекающие факторы в соцсетях – уведомления, ожидание сообщений и непрерывное переключение внимания.

    В отличие от этого, видеоигры обычно проходят в ограниченные временные сессии и требуют устойчивой концентрации на одной задаче. Социальные сети, напротив, сопровождают пользователя в течение всего дня, формируя постоянный когнитивный шум.

    Отмечается, что эффект соцсетей на индивидуальном уровне нельзя назвать сильным – он не приводит к резкому переходу от нормы к клиническому СДВГ. Однако на уровне всей популяции даже небольшое снижение концентрации может привести к значительному росту числа диагнозов. Теоретически увеличение среднего времени в соцсетях на один час в день может повысить число диагнозов СДВГ примерно на 30%.

    За последние два десятилетия время использования соцсетей резко выросло. Если 20 лет назад они практически отсутствовали, то сегодня подростки проводят в сети около пяти часов в день, преимущественно в социальных платформах. Доля подростков, считающих себя “постоянно онлайн”, увеличилась с 24% в 2015 году до 46% в 2023 году.

    На фоне этих данных авторы указывают, что рост числа диагнозов СДВГ нельзя объяснить исключительно повышением осведомленности и снижением стигмы. По их мнению, имеет место и реальное увеличение уровня невнимательности. В качестве возможного ответа на проблему приводится опыт Австралии, где с декабря 2025 года соцплатформы обязаны обеспечивать доступ только для пользователей старше 16 лет под угрозой крупных штрафов.

  • Alimlər: Yeniyetmələrdə diqqət probleminin artımı sosial şəbəkələrlə əlaqədardır

    Aktiv sosial şəbəkə istifadəsi yeniyetmələrdə diqqət problemlərinin tədricən artması ilə əlaqələndirilir, video oyunlar və video izləmə isə bu təsiri göstərmir. Alimlər bu nəticəyə 8 000-dən çox yeniyetmə üzərində apardıqları uzunmüddətli tədqiqatdan sonra gəliblər.

    Alimlər bu barədə “Medical Xpress” jurnalında bildiriblər.

    Tədqiqatda 10-14 yaşlı izlənilən 8 000-dən çox yeniyetmə iştirak edib. İştirakçılardan müntəzəm olaraq rəqəmsal vərdişləri barədə soruşulub, ekran fəaliyyəti üç kateqoriyaya bölünüb: video oyunlar, video izləmə və sosial şəbəkə.

    Alimlər diqqət çatışmazlığı hiperaktivlik pozğunluğunun iki əsas simptomunu – diqqətsizlik və hiperaktivlikdə dəyişiklikləri təhlil ediblər. Əsas nəticə sosial şəbəkə istifadəsinin diqqətsizlikdə tədricən artımla əlaqəli olması idi. Bununla belə video oyunlar və video izləmə statistik cəhətdən əhəmiyyətli mənfi təsir göstərməyib.

    Müəlliflər həmçinin əks hipotezi sınaqdan keçiriblər: əsas diqqətsizlik sosial media istifadəsinin artmasına səbəb ola bilərmi? Təhlil bu əlaqəni təsdiqləməyib: bu, birtərəfli idi – sosial media diqqətin daha da azalmasını proqnozlaşdırıb. Nəticələr diqqət çatışmazlığı və hiperaktivlik sindromuna genetik meyl və ailə gəliri nəzərə alındıqdan sonra belə, qorunub saxlanılıb.

    Tədqiqatçıların fikrincə, bu, ekranların zərərli təsirləri ilə bağlı deyil. Video oyunların və videoların təsirinin olmaması, bütün rəqəmsal məzmunun dopamin mexanizmləri vasitəsilə beyinə bərabər təsir göstərdiyi məşhur nəzəriyyəni şübhə altına alır. Mümkün bir izahat olaraq, alimlər sosial medianın daimi yayındırıcı amillərinə – bildirişlərə, mesajların gözlənməsinə və diqqətin daimi dəyişməsinə işarə edirlər.

    Bundan fərqli olaraq, video oyunlar adətən məhdud seanslarda oynanılır və tək bir tapşırıq üzərində davamlı diqqət tələb edir. Sosial şəbəkələr isə əksinə, istifadəçini gün ərzində müşayiət edir və daimi idrak səs-küyü yaradır.

    Qeyd olunur ki, sosial şəbəkənin fərdi səviyyədə təsiri güclü deyil – normaldan klinik diqqət çatışmazlığı və hiperaktivlik sindromuna kəskin keçidə səbəb olmur. Lakin, geniş səviyyədə konsentrasiyanın kiçik bir azalması belə diaqnozların əhəmiyyətli dərəcədə artmasına səbəb ola bilər. Nəzəri olaraq, sosial mediada gündə bir saat sərf olunan orta vaxtın artması diqqət çatışmazlığı və hiperaktivlik sindromu diaqnozlarını təxminən 30 % artıra bilər.

    Son iyirmi ildə sosial şəbəkədən istifadə kəskin artıb. 20 il əvvəl bu, demək olar ki, mövcud deyildisə, bu gün yeniyetmələr gündə təxminən beş saat onlayn vaxt keçirirlər, əsasən sosial media platformalarında. Özlərini “daim onlayn” hesab edən yeniyetmələrin nisbəti 2015-ci ildəki 24 %-dən 2023-cü ildə 46 %-ə yüksəlib.

    Bu fonda müəlliflər qeyd edirlər ki, diqqət çatışmazlığı və hiperaktivlik sindromu diaqnozlarının artması yalnız məlumatlılığın artması və stiqmanın azalması ilə izah edilə bilməz. Onların fikrincə, diqqətsizlikdə də real artım var. Mümkün cavab olaraq, onlar 2025-ci ilin dekabr ayından etibarən sosial platformalardan yalnız 16 yaşdan yuxarı istifadəçilərə böyük cərimələr təhlükəsi ilə giriş imkanı təmin etmək tələb olunacaq Avstraliya təcrübəsini misal gətirirlər.

  • Leyla Əliyeva Xərçəngin Kompleks Müalicəsi və Tədqiqatı Mərkəzində – FOTO

    Heydər Əliyev Fondunun vitse-prezidenti Leyla Əliyeva Omanın paytaxtı Maskat şəhərində Sultan Qabus adına Xərçəngin Kompleks Müalicəsi və Tədqiqatı Mərkəzini ziyarət edib.

    Leyla Əliyevanı Mərkəzdə tibb şəhərciyinin icraçı direktoru xanım Siham Sinaniyya qarşılayıb.

    Heydər Əliyev Fondunun vitse-prezidenti Mərkəzin müxtəlif bölmələrini gəzib, burada xəstəliyin müalicəsində istifadə olunan müasir tibbi avadanlıqlara baxıb.

    Sonda burada müalicə alan xəstələr üçün Leyla Əliyevanın adından tibb mərkəzinə hədiyyələr təqdim olunub.

    Qeyd edək ki, bu kompleks mərhum Sultan Qabus bin Səidin göstərişi ilə xərçəng xəstələrinə tibbi xidmət göstərmək məqsədilə yaradılıb.

    Bu tibb ocağı 2023-cü ildə “Joint Commission International” (JCI) tərəfindən beynəlxalq akkreditasiya sertifikatı alıb. Kompleks Omanda tibb ocaqları arasında qısa müddətdə bu cür beynəlxalq akkreditasiya əldə edən ilk dövlət səhiyyə müəssisəsidir.








  • Manatın məzənnəsi ilə bağlı rəsmi açıqlama

    İqtisadiyyat Nazirliyi tərəfindən baza ssenaridə orta illik inflyasiya göstəricisi 2026-cı ildə 4.8 faiz, 2027-2029-cu illərdə isə illik orta hesabla 4.3 faiz səviyyəsində proqnozlaşdırılıb.

    Bu, Maliyyə Nazirliyinin 2026-cı ilin dövlət və icmal büdcələri ilə bağlı məlumatlarında yer alıb.

    Bildirilib ki, makroiqtisadi sabitliyin qorunması məqsədilə milli valyutanın mübadilə məzənnəsinin sabitliyi manatın ABŞ dollarına qarşı məzənnəsinin 1.7 manat səviyyəsində qalması dəstəklənəcək.

    Əlavə olunub ki, iqtisadi aktivliyin yüksəlməsi ilə əlaqədar əhalinin gəlirlərinin real artım tempi bu il 3.4 faiz, 2027-2029-cu illərdə isə orta illik 3.7 faiz proqnozlaşdırılır.

    “Gəlirlərin artımına uyğun olaraq əhalinin xərclərinin real artım tempi növbəti ildə 3.5 faiz, 2027-2029-cu illərdə isə orta illik 3.6 faiz səviyyəsində proqnozlaşdırılır”, – məlumatda qeyd edilib.

  • Ukrayna Radasının sabiq deputatı Almaniyada həbs edildi

    Ukrayna Ali Radasının sabiq deputatı Almaniyada birjada manipulyasiya ittihamı ilə hüquq-mühafizə orqanları tərəfindən saxlanılıb.

    Bu barədə Ukraynanın Baş Prokurorluğu rəsmi “Telegram” kanalında açıqlama yayıb. Bildirilib ki, saxlanılan şəxs beynəlxalq axtarışda olub. Prokurorluq onun adını açıqlamasa da, “Strana” nəşri söhbətin Ruslan Demçakdan getdiyini yazıb. O, Ukraynanın keçmiş prezidenti Pyotr Poroşenkonun siyasi komandasının üzvü və parlamentin maliyyə komitəsi sədrinin müavini olub.

    Rəsmi məlumata görə, 2023-cü ilin avqustunda Demçaka qarşı birjada manipulyasiya və çirkli pulların yuyulmasına yardım göstərmə maddələri üzrə ittiham irəli sürülüb. İstintaqın versiyasına əsasən, o, 2017-ci ildə daxili dövlət istiqrazları ilə əməliyyatlar apararaq süni şəkildə investisiya gəliri əldə edib.

    Hazırda Ukrayna tərəfi saxlanılan şəxsin ölkəyə ekstradisiya olunmasını gözləyir.

  • Bu gün geomaqnit qasırğası gözlənilir

    Geomaqnit sahəsi – dekabrın 31-də və yanvarın 1-də qeyd olunan tac kütlə atılmalarının (TKA) təsiri ilə bu gün də G1-G2 səviyyəli geomaqnit qasırğası olması ehtimalı var.

    Bu barədə Şamaxı Astrofizika Rəsədxanası məlumat yayıb.

    Bildirilib ki, bundan sonra geomaqnit sahəsinin intensivliyinin sakit və qeyri-sabit səviyyələr arasında dəyişəcəyi gözlənilir.

  • Masazırda qanunsuz fəaliyyət göstərən quş kəsimi sexi aşkarlanıb – Video

    Abşeron rayonu, Masazır qəsəbəsi, Ə.Vahid küçəsində yerləşən, fiziki şəxs Vüqar Füzuli oğlu Hacıyevə məxsus quş kəsimi sexində yoxlama keçirilib.

    Bu barədə Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi (AQTA) məlumat yayıb.

    Bildirilib ki, əməkdaşlar tərəfindən baxış zamanı müəssisənin sanitar-gigiyenik tələblərə əməl edilmədən qanunsuz fəaliyyət göstərdiyi müəyyən olunub.

    Belə ki, sexdə ev quşlarının baytarlıq tələbləri və heyvan rifahı gözlənilmədən kəsiminin həyata keçirildiyi məlum olub.

    “Müəssisədə havalandırma sistemi qurulmayıb. Kondensasiya prosesi zamanı yaranmış sular tavandan birbaşa qida məhsullarının üzərinə tökülür. Tüklərin təmizlənməsi, pörtlədilməsi, içalatın təmizlənməsi eyni sahədə həyata keçirilir. İşçilər tibbi müayinəyə cəlb olunmayıb. Alət və ləvazimatların yuyulub təmizlənməsi üçün yuma sahəsi təşkil edilməyib. Kəsimi aparılmış toyuqların baytarlıq ekspertizasından keçirilmədən satışa verildiyi aşkarlanıb.

    Müəssisənin fəaliyyətinin dayandırılması barədə məhdudlaşdırıcı qərar qəbul edilib, rəhbəri barəsində inzibati protokol tərtib olunub. Məhsullardan nümunələr götürülərək laborator müayinələrə cəlb edilib”, – deyə məlumatda qeyd olunub.

  • Bakıda sıxlıq olan küçələrin SİYAHISI

    Bakının bir sıra yollarında nəqliyyatın sıxlığı müşahidə olunur.

    Bu barədə Daxili İşlər Nazirliyinin (DİN) Nəqliyyatı İntellektual İdarəetmə Mərkəzi (NİİM) məlumat yayıb.

    Hazırda:

    1. Bakı-Sumqayıt şosesi, “Xırdalan” dairəsi istiqamətində;

    2. Əbdülvahab Salamzadə küçəsi, Ziya Bünyadov prospekti istiqamətində;

    3. Tbilisi prospekti, İzmir küçəsi ilə kəsişmədən “20 Yanvar” metro stansiyası istiqamətində;

    4. Yusif Səfərov küçəsi, mərkəz istiqamətində;

    5. Ziya Bünyadov prospekti, Müzəffər Nərimanov küçəsi ilə kəsişmədən “20 Yanvar” metro stansiyası istiqamətində;

    6. Ziya Bünyadov prospekti, Əbdülvahab Salamzadə küçəsi ilə kəsişmədən Əhməd Rəcəbli küçəsi istiqamətində;

    7. Heydər Əliyev prospekti, əsas yol, mərkəz istiqamətində;

    8. Heydər Əliyev prospekti, köməkçi yol, mərkəz istiqamətində;

    9. 28 May küçəsi, Puşkin küçəsi ilə kəsişmədən Rəşid Behbudov küçəsi ilə kəsişməyə qədər;

    10. Koroğlu Rəhimov küçəsi, Ak. Həsən Əliyev küçəsi ilə kəsişmədən Heydər Əliyev prospekti istiqamətində;

    11. Binəqədi şosesi, “Azadlıq prospekti” metro stansiyasından Binəqədi qəsəbəsi istiqamətində;

    12. Rəşid Behbudov küçəsi, Mərkəzi Bank istiqamətində;

    13. Alı Mustafayev küçəsi, Ziya Bünyadov prospekti istiqamətində;

    14. Afiyəddin Cəlilov küçəsi, Yusif Səfərov küçəsi istiqamətində;

    15. Xətai prospekti, Heydər Əliyev prospekti istiqamətində;

    16. Mikayıl Useynov prospekti, Bayraq Meydanının qarşısından “Azneft” dairəsi istiqamətində;

    17. Üzeyir Hacıbəyli küçəsi, Azadlıq prospekti ilə kəsişməyə qədər sıxlıq müşahidə olunur.

  • Şirvanda qadınlar arasında torpaq mübahisəsi dava ilə nəticələndi

    Şirvan şəhərində qonşular arasında torpaq sahəsinin sərhədləri ilə bağlı uzun illərdir davam edən münaqişə yenidən gərginliyə səbəb olub.

    Median.Az “Teleqraf”a istinadən xəbər verir ki, tərəflər arasında mübahisə 2018-ci ildən bəri mövcuddur.

    Məlumata görə, hadisə Aytacla qonşuları Ləman və onun bacısı qızı Rəqsanə (adlar şərti verilib – red.) arasında baş verib.

    Hadisə axşam saatlarında olub. Aytac özünə məxsus həyətyanı sahədə çəkdiyi daş hasarın Ləman və Rəqsanə tərəfindən aşırıldığını iddia edib. Bundan sonra tərəflər arasında mübahisə yaranıb, onlar qarşılıqlı olaraq bir-birilərinin ünvanlarına nalayiq ifadələr işlədiblər.

    Ləman və Rəqsanə bildiriblər ki, Aytacın çəkdiyi daş hasar onların evinə gedən yolu bağlayıb. Onların sözlərinə görə, mübahisə zamanı Aytac Rəqsanəyə qarşı fiziki zorakılıq tətbiq edib və onu boğmağa cəhd göstərib.

    Aytac isə iddiaları təkzib edib, heç kəsə xəsarət yetirmədiyini, yalnız mübahisə etdiklərini bildirib.

    Hadisə ilə bağlı Daxili İşlər Nazirliyinin “102” xidmətinə məlumat verilib. Əraziyə polis əməkdaşları cəlb olunublar. Tərəflərin izahatları alınıb. Məlum olub ki, bu hadisənin törədilməsində Aytac günahkardır.

    Aytacın barəsində İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 157-ci (döymə) maddəsi ilə protokol tərtib olunub.

    Şirvan Şəhər Məhkəməsinin qərarı ilə Aytacın inzibati xəta törətməsi müəyyən edilməyib. Buna görə də onun barəsində başlanan İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 157-ci maddəsi üzrə icraata xitam verilib.