Median.Az

Month: November 2025

  • Perudakı çuxurların sirri açıldı

    Sidney Universitetindən olan arxeoloqlar Perunun cənubunda yerləşən Monte-Syerpe kompleksinin təyinatını açıqlayıblar: bu kompleks 5200-dən çox eyni çuxurdan ibarətdir.

    Median.Az “Antiquity” jurnalına istinadən xəbər verir ki, tədqiqatçılar keçmişdə bu obyektin eyni zamanda bazar və malların uçotu sistemi kimi xidmət edə biləcəyi qənaətinə gəliblər.

    Komanda çuxurlardakı çöküntüləri çəkmək və öyrənmək üçün dronlardan istifadə edib. Nümunələrin təhlili çuxurlarda nişasta dənələri, qarğıdalı tozcuqları, amarant, dənli və balqabaq bitkilərinin, həmçinin səbətlərin hazırlanmasında istifadə olunan qamış və söyüd qalıqlarının olduğunu göstərib. Tapıntılar çuxurlarda dəniz tacirləri və lama karvanları tərəfindən gətirilən ərzaq və malların saxlanıldığını göstərir. Ehtimal olunur ki, kompleks Çinça mədəniyyəti xalqları üçün bazar kimi xidmət edib.

    Daha sonra, XV əsrdə Monte-Syerpe İnk imperiyasının bir hissəsi olduğu vaxtda, onu nəhəng hesablama sistemi kimi qəbul edə bilərdilər: çuxurlar vergi və ehtiyatların uçotu üçün cihaz olan kipuya bənzər bloklar əmələ gətirir. Arxeoloqlar hesab edirlər ki, kompleks ticarət, nəzarət və mübadilə rituallarını birləşdirərək sosial texnologiya kimi xidmət edib.

  • Уборщик музея испортил экспонат “пыльное зеркало”, протерев его туалетной бумагой

    Уборщик-волонтер в музее на Тайване принял инсталляцию современного художника Чэнь Сунчжи за грязное зеркало и тщательно протер его туалетной бумагой, повредив произведение искусства.

    Как передает Median.Az, об этом пишет Metro.

    Работа, представлявшая собой покрытое слоем многолетней пыли зеркало, размещенное на деревянной панели, была частью выставки “Мы – это я”. По задумке художника, пыль и пятно в центре были не признаком запущенности, а ключевыми элементами, символизирующими культурное сознание и исчезнувшие воспоминания.

    Восстановить первоначальный, “запыленный”, вид арт-объекта в полной мере не удалось. Администрация музея принесла официальные извинения художнику, и теперь решается вопрос о возможной компенсации ущерба.

    Однако данный случай вызвал и юридические, и философские споры. Адвокаты отметили, что стирание пыли может не считаться “материальным ущербом” в классическом понимании, что усложняет процесс возмещения. В то же время некоторые искусствоведы высказали мнение, что вмешательство волонтера стало новой главой в истории произведения.

  • “Tozlu güzgü”nü silən tayvanlı aləmi bir-birinə qatdı: Muzeydə böyük qalmaqal

    Tayvanda bir muzeydə baş verən hadisə böyük qalmaqala səbəb olub.

    Median.Az “Metro” nəşrinə istinadən xəbər verir ki, muzeydə təmizlik işçisi müasir rəssam Çyen Sunçjinin əsərini korlayıb.

    Məlum olub ki, ictimai əsaslarla muzeydə təmizlik işlərinə qoşulan şəxs rəsm əsərinin çirkli güzgü olduğunu düşünüb və şəkili möhkəm silib.

    Bildirilir ki, rəssamlıq mərkəzindəki əsərdə toz və ləkə baxımsızlıq əlaməti deyil, mədəni şüuru və itmiş xatirələri simvolizə edən əsas elementlər olub.

    Mütəxəssislərin səylərinə baxmayaraq, rəsm əsərini tozlu görkəminə tam qaytarmaq mümkün olmayıb.

    Muzey rəhbərliyi rəssamdan üzr istəyib, dəymiş ziyanın ödənilməsi məsələsi müzakirə olunur.

    Baş verən qalmaqal həm hüquqi, həm də fəlsəfi müzakirələrə səbəb olub.

    Hüquqşünaslar qeyd ediblər ki, baş verən hadisə hüquqi baxımdan maddi ziyan sayılmaya bilər.

  • МОК запретит трансгендерам участвовать в женских соревнованиях на Олимпиаде

    Международный олимпийский комитет (МОК) запретит трансгендерным спортсменам принимать участие в женских соревнованиях на Олимпийских играх.

    Об этом сообщила газета The Times.

    По информации источника, соответствующее решение будет принято МОК в начале 2026 года, когда организация получит полноценное научное обоснование о физическом превосходстве мужчин над женщинами. Уточняется, что на прошлой неделе Джейн Торнтон, занимающий должность медицинского и научного директора Международного олимпийского комитета, представил первоначальные результаты научного обзора проблем женского спорта из-за участия в нем трансгендерных спортсменов. Выводы, представленные им во время выступления, были восприняты положительно из-за убедительности приведенных фактов.

    Отмечается, что новая политика Международного олимпийского комитета по этому вопросу может быть озвучена на сессии организации во время Олимпиады в Италии. На данный момент трансгендеры, согласно правилам МОК, могут участвовать в женских соревнованиях, но решение остается за международными федерациями.

    На Олимпиаде в Токио впервые принял участие спортсмен-трансгендер. Среди женщин на соревнованиях по тяжелой атлетике выступила новозеландка Лорел Хаббард в весовой категории до 87 кг, заняв последнее место и не сумев выполнить ни одной попытки. Летом 2024 года победительницей олимпийского турнира по боксу стала Иман Хелиф из Алжира (до 66 кг). После завершения Олимпиады французский журналист Джаффар Айт Аудиа опубликовал отчет о гендерном тесте Хелиф. В результате МРТ было определено отсутствие у Хелиф матки и наличие внутренних яичек. Хромосомный тест подтвердил у алжирки кариотип XY, а гормональный тест зафиксировал такой же уровень тестостерона, как у мужчин.

    После избрания на должность президента Международного олимпийского комитета Кирсти Ковентри заявила о намерении защитить женские соревнования.

  • Transgender idmançılar Olimpiya oyunlarından kənarlaşdırılır

    Beynəlxalq Olimpiya Komitəsi (BOK) transgender idmançıların Olimpiya oyunlarında qadın yarışlarında iştirakını qadağan etməyə hazırlaşır.

    Bu barədə “The Times” mənbələrinə istinadən məlumat yayıb.

    Məlumata görə, bununla bağlı yekun qərar BOK-un 2026-cı ilin əvvəlində baş tutacaq toplantısında açıqlanacaq.

    Xəbərdə bildirilir ki, kişilərin qadınlardan fiziki üstünlüyü ilə bağlı hərtərəfli elmi sübutlar əldə edildikdən sonra müvafiq qərar qəbul ediləcək.

    BOK transgender idmançıların iştirakı ilə bağlı qadın idmanının üzləşdiyi problemlərə dair elmi icmalın ilkin nəticələrini təqdim edib. Təqdimat zamanı ortaya çıxan nəticələrdən sonra təqdim olunan sübutlar maraqla qarşılanıb.

    Hazırda BOK-un qaydalarına əsasən, qadınların yarışlarında transgenderlər iştirak edə bilərlər.

  • Aşağı keyfiyyətli şəkillərin yaxşılaşdırılması və bərpası üçün yeni model buraxılıb

    Təqdim olunan yeni “Upscale-LoRA” modeli “Qwen-Image-Edit-2509” əsasında qurulub, köhnə və ya aşağı keyfiyyətli şəkillərin keyfiyyətini əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdırmaq üçün nəzərdə tutulub.

    Median.Az bu barədə habr.com-a istinadən xəbər verir.

    Model aşağıdakı funksiyaları təmin edir:

    1. Detalların bərpası – Pozulmuş və ya itmiş təfərrüatı effektiv şəkildə bərpa edir;

    2. Kəskinliyin artırılması – Görüntülərin təbii kəskinliyini qoruyaraq yaxşılaşdırır;

    3. Səs-küyün aradan qaldırılması – Şəkillərdəki səs-küyü effektiv şəkildə azaldır;

    4. JPEG artefaktlarının təmizlənməsi – Sıxılma zamanı yaranan artefaktları aradan qaldırır.

    Əsas tətbiq sahələri isə aşağldakılardır:

    – Arxiv şəkillərinin bərpası;

    – Ekran görüntülərinin keyfiyyətinin yaxşılaşdırılması;

    – Aşağı ölçülü şəkillərin genişləndirilməsi;

    – Köhnə fotoşəkillərin müasirləşdirilməsi.

    Model özünün elastik quruluşu sayəsində şəkillərin təbii görünüşünü qoruyaraq, onları daha kəskin və detallı hala gətirir. Hazırda “Hugging Face” platformasında test və istifadə üçün əlçatandır.

  • СМИ: Шатдаун повлиял на военные базы США в Европе

    Сотрудники военных баз США в некоторых странах Европы не получают зарплату из-за шатдауна американского правительства, в то время как ряд государств взяли на себя их содержание с надеждой, что Вашингтон позднее компенсирует это.

    Об этом сообщает Associated Press.

    В публикации отмечается, что в некоторых европейских странах, например, в Италии и Португалии, военные продолжают работать без оплаты.

    Власти Германии, Польши, Литвы и Гренландии взяли на себя расходы на содержание сотрудников военных баз США.

    Ранее издание Axios со ссылкой на источники сообщило, что группа демократов в Сенате Конгресса США готова проголосовать вместе с республиканцами за пакет законопроектов, направленных на возобновление работы федерального правительства.

    В Соединенных Штатах продолжается шатдаун, начавшийся 1 октября. Несмотря на 14 попыток, Сенат так и не смог утвердить законопроект о временном финансировании госучреждений, что и привело к этой ситуации.

  • Şatdaun ABŞ-nin Avropadakı hərbi bazalarına təsir edib

    ABŞ hökumətində şatdaun səbəbindən ölkənin Avropanın bəzi ölkələrində yerləşən hərbi bazalarının əməkdaşları maaş almırlar, eyni zamanda bir sıra dövlətlər Vaşinqtonun sonradan bunu kompensasiya edəcəyi ümidi ilə onların saxlanılmasını öz üzərlərinə götürüb.

    Bu barədə “Associated Press” məlumat yayıb.

    Qeyd olunur ki, bəzi Avropa ölkələrində, məsələn İtaliya və Portuqaliyada, hərbçilər ödənişsiz işləməyə davam edirlər.

    Almaniya, Polşa, Litva və Qrenlandiya hakimiyyəti ABŞ hərbi bazalarının əməkdaşlarının saxlanma xərclərini öz üzərinə götürüb.

    Daha əvvəl bildirilmişdi ki, ABŞ konqresinin senatında demokratlar qrupu respublikaçılarla birlikdə federal hökumətin işini bərpa etmək üçün nəzərdə tutulmuş qanun layihələri paketinin hazırlanmasının lehinə səs verməyə hazırdır.

    Xatırladaq ki, ABŞ-də oktyabrın 1-də başlayan şatdaun hələ də davam edir. 14 cəhdə baxmayaraq, Senat dövlət qurumlarının müvəqqəti maliyyələşdirilməsi haqqında qanun layihəsini təsdiq edə bilməyib ki, bu da şatdauna səbəb olub.

    Noyabrın 1-də ABŞ Prezidenti Donald Tramp şatdaun şəraitində Ərzaq Yardımı Proqramına vəsait ayırmaq üçün hüquqi imkanın olmadığını bəyan edib.

  • Врач развеяла миф о вреде еды после шести часов вечера

    Мнение о том, что прием пищи после шести вечера вреден для здоровья, не имеет научного подтверждения. Главное правило – завершать ужин не позже чем за три часа до сна.

    Об этом заявила “Известиям” российский врач-терапевт Екатерина Ладыгина.

    “После шести можно и нужно есть. Речь идет о том, что для нормализации пищеварения желательно делать последний прием пищи не позднее чем за три часа до сна. Это важно. Но, опять же, нет двух одинаковых организмов, поэтому рекомендации по режиму питания часто носят индивидуальный характер”, – подчеркнула специалист.

    Ладыгина объяснила, что у людей с нарушенной толерантностью к глюкозе возможны ночные пробуждения из-за падения уровня сахара, поэтому в таких случаях полезен легкий перекус перед сном – одно-два вареных яйца или горсть орехов. Кроме того, женщинам в период грудного вскармливания можно добавлять прием пищи перед сном или даже ночью, чтобы молоко оставалось питательным и ребенок спал спокойно.

    Также для некоторых людей старше 40 лет, добавила эксперт, может быть полезным интервальное голодание, если нет противопоказаний. При этом важно учитывать индивидуальные особенности организма, так как при синдроме Жильбера, сахарном диабете I типа или после удаления желчного пузыря длительные перерывы в еде могут быть опасны.

    “Ужинать лучше за три часа до сна. Он должен быть белковым, с углеводами в виде некрахмалистых овощей: кусочек рыбы с зелёным салатом, кусочек белого мяса с тушеными овощами или что-то подобное. Общая порция – до 350 г по объему желудка”, – отметила Ладыгина.

    При употреблении сладкого или фастфуда лучше совершить прогулку, чтобы энергия, полученная из глюкозы, не ушла в жировое депо.

  • Axşam saat 18:00-dan sonra yemək ziyan deyilmiş

    “Axşam saat 18:00-dan sonra yemək sağlamlığa ziyandır” fikrinin elmi əsası yoxdur. Əsas qayda axşam yeməyini yatmazdan ən geç üç saat əvvəl bitirməkdir”.

    Bunu həkim-terapevt Yekaterina Ladıqina “İzvestiya” qəzetinə müsahibəsində bildirib.

    Onun sözlərinə görə, axşam saat 18:00-dan sonra yemək olar və yemək lazımdır:

    “Məsələ ondadır ki, həzmin normallaşması üçün son yeməyi yatmazdan qabaq üç saatdan gec olmayaraq yemək məsləhətdir. Bu vacibdir. Amma insan orqanizmi fərqli olduğuna görə qidalanma rejimi ilə bağlı tövsiyələr fərdi xarakter daşıyır”.

    Ladıqina qeyd edib ki, axşam yeməyinin tərkibində nişastasız tərəvəzlər şəklində karbohidratlarla zülal olmalıdır:

    “Yaşıl salatla balıq tikəsi, pörtülmüş tərəvəzlərlə bir tikə ağ ət və ya buna bənzər bir şey. Ümumi porsiya mədə həcminə görə 350 qrama qədər olmalıdır”.