İsrail hərbçiləri Qəzza zolağında onlarla istifadəyə hazır raket qurğusunu vurub.
“Report” xəbər verir ki, bu barədə İsrail Müdafiə Ordusunun mətbuat xidməti məlumat yayıb.
“İsrail ordusu Qəzza zolağında mübarizəni davam etdirir. Hərbçilər istifadəyə hazır onlarla raket buraxılış qurğusunu aşkar edərək məhv ediblər”, – məlumatda qeyd edilib.
Xatırladaq ki, İsraillə HƏMAS arasında müharibə ötən il oktyabrın 7-də başlayıb.
Şimali Koreya Cənubi Koreya ilə əməkdaşlıq və mübadilələrə cavabdeh olan qurum və təşkilatlarını ləğv edir, o cümlədən Pxenyanın cənubdakı casuslarına şifrəli mesajlar göndərmək üçün istifadə edilən radio stansiyasını bağlayır.
Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə “Yonhap” məlumat yayıb.
Söhbət şənbə günündən yayımı dayandırılan və internet saytına girişi bağlanan Pxenyan dövlət radiosundan gedir.
Bu addım Şimali Koreya lideri Kim Çen Inın keçən ay artan sərhədyanı gərginlik fonunda Koreyalararası məsələlərə cavabdeh olan təşkilatların tənzimlənməsi və islahatına dair göstərişindən sonra atılıb.
Pxenyan radiosu Cənubi Koreyadakı Şimali Koreya agentlərinə şifrəli mesajlar olduğu güman edilən sirli nömrələri vaxtaşırı yayımlamaqla tanınır. Şimal bu cür yayımları 2000-ci ildə, iki Koreyanın ilk tarixi sammitini keçirəndə dayandırdıqdan sonra 2016-cı ildə bərpa edib.
Şənbə günü Şimali Koreya həmçinin Cənub Koreya ilə mülki mübadilələrə cavabdeh olan bütün təşkilatlarını, o cümlədən Şimali Koreyanın 15 İyunun Birgə Bəyannaməsinin İcrası üzrə Komitəsini, Koreyanın Birləşdirilməsi üzrə Pan-Milli Alyansın Baş Qərargahını, Milli Barışıq Məsləhət Şurasını ləğv etməyi planlaşdırdığını bildirib.
Cənubi və Şimali Koreya arasında münasibətlər keçən həftə Pxenyanın bir ildə ilk dəfə Koreyalararası sərhədə yaxın qərb sahillərində təxminən 350 artilleriya mərmisi atmasından sonra kəskin şəkildə kəskinləşib.
Tayvanda keçirilən prezident seçkisində hakim Demokratik Tərəqqi Partiyasının namizədi və hazırkı vitse-prezident Lay Sinde qalib gəlib.
Yerli Mərkəzi Seçki Komissiyasının məlumatına görə, bülletenlərin 80%-ni emal etdikdən sonra o, təxminən 41% səs toplayıb.
Sindenin əsas rəqibi Hou Yui isə təxminən 33% səs toplayıb və məğlub olduğunu etiraf edib. Üçüncü namizəd, Tayvan Xalq Partiyasının rəhbəri Ke Venje təxminən 26% səs qazanıb.
Qələbəsindən sonra Lay Tayvanı Çindən gələn təhdid və hədələrdən müdafiə etmək əzmində olduğunu bəyan edərək, Pekinlə ləyaqət və paritet əsasında danışıqlar aparmağa hazır olduğunu vurğulayıb.
Mənbə: rbc.ru
Güclü qar səbəbindən Şamaxı-İsmayıllı avtomobil yolu bağlanıb.
“Report” xəbər verir ki, hazırda ərazidə 200-dən artıq avtomobil yolda qalıb.
İlkin məlumatlara əsasən, Muğanlı yolunda qar daha keçilməz xarakter daşıyır. Qarın qalınlığı 10 sm-dən artıqdır və yollar buz bağlayıb.
Yolların buz bağlaması səbəbindən ərazidə bir neçə zəncirvari qəza da meydana gəlib.
Əraziyə polis əməkdaşları cəlb olunublar. Hazırda vəziyyətin aradan qaldırılması istiqamətində zəruri tədbirlər həyata keçirilir.
Yeni ilin özündən əlavə bir çox ölkələrdə, o cümlədən bəzi postsovet məkanı ölkələrində Köhnə Yeni ili qeyd etmək də adətdir. Bu ənənə haradan yaranıb və dünyanın hansı ölkələrində qeyd olunur?
Qaynarinfo “Sputnik”ə istinadən xəbər verir ki, Köhnə Yeni il yanvarın 13-dən 14-nə keçən gecə qeyd olunur. Bu ənənə xronologiyanın dəyişməsi, xüsusən də iki təqvimin fərqliliyi nəticəsində ortaya çıxıb: Julian “köhnə üslubu” və Qriqorian “yeni”. İki say sistemi arasındakı fərq 13 gündür. Müvafiq olaraq, Köhnə Yeni ilin tarixi Julian təqviminə görə Yeni ilə uyğun gəlir.
Hələ 18-ci əsrdə demək olar ki, bütün Avropa ölkələri təqvimdən bir neçə əlavə günü çıxararaq Qriqorian təqviminə keçib. Fakt budur ki, Qriqorian təqvimi daha dəqiqdir, o, 16-cı əsrdə kainatın quruluşu haqqında ən son bilikləri nəzərə alaraq yaradılıb.
XX əsrdə Rusiya təqvimi Avropadan 13 gün geri qalırdı. Bu boşluğu aradan qaldırmaq üçün 1918-ci ildə Xalq Komissarları Sovetinin qərarı ilə Qriqorian təqviminə – yeni üsluba keçid həyata keçirilib. Bu arada, köhnə üslub hələ də kilsə tərəfindən istifadə olunur və tamamilə unudulmayıb. Beləliklə, yanvarın 13-dən 14-dək Köhnə Yeni ili qeyd etmək ənənəsi ortaya çıxıb.
Köhnə Yeni ili hansı ölkələr qeyd edir?
Bu ənənə keçmiş sovet respublikalarının bəzilərində qorunub saxlanılıb. Əlbəttə ki, Köhnə Yeni il Yeni illə eyni miqyasda qeyd olunmur, lakin bəziləri hələ də bunu unutmayıblar. Və 13 yanvarda insanlar yeməklərlə zəngin süfrə açmasalar da, bu gün restoranlar və əyləncə məkanları xüsusi bayram proqramı təşkil edirlər.
Ənənə Yuqoslaviyanın bir hissəsi olan ölkələrdə, xüsusən Serbiya, Şimali Makedoniya, Bosniya və Herseqovina, habelə kilsənin Julian təqvimindən istifadə etdiyi Monteneqroda da qorunub saxlanılıb.
Serb Pravoslav Kilsəsi Köhnə Yeni ili qeyd etmək ənənəsini fəal şəkildə dəstəkləyir. Bayramlar adətən Belqradda Müqəddəs Sava kilsəsində keçirilir.
Köhnə Yeni il Şimali Makedoniyada da geniş miqyasda qeyd olunur. Vevçani kəndi xüsusilə Köhnə Yeni il adət-ənənələri ilə məşhurdur. Hər il yanvarın 13-də burada böyük kostyum məclisi keçirilir. Yerli sakinlər pravoslavlıqda hörmətlə qarşılanan Müqəddəs Bazilin şərəfinə karnaval təşkil edirlər.
Uelsdə Köhnə Yeni ilin analoqu da var – Hen Galan festivalı. Qvon vadisində keçirilir və Julian təqviminə görə Yeni ilin başlanğıcını simvollaşdırır. Bu gün uşaqlar evə gedib hədiyyələr alırlar.
İsveçrədə köhnə Yeni ili “Köhnə Müqəddəs Silvestr günü” adlandırırlar. Bu bayramı İsveçrə kantonlarının əsasən almandilli əhalisi qeyd edir.
Nəhayət, Köhnə Yeni il Şimali Afrikada, xüsusən də Berberlər tərəfindən qeyd olunur. Bununla belə, avropalılardan fərqli olaraq, onlar üçün bu, əsl Yeni ildir, çünki Berber təqvimi əslində Juliandan çox irəlidə deyil. Onlar bayramı 12 yanvarda qeyd edirlər.
Bir neçə gündür ki, banklar tərəfindən kredit faizlərinin yenidən artırılacağı ilə bağlı məlumatlar yayılıb. Məlumata görə, banklar tərəfindən əmanətlər üçün depozit faizlərinin artırılması nəzərdə tutulur. Bu addımın kreditlərin bahalaşmasına və bankların daha yüksək faizli kredit təklif etməsinə səbəb olacağı bildirilir.
Bəs kredit faizləri arta bilərmi?
Məsələ ilə bağlı fikirlərini Bizim.media-ya açıqlayan iqtisadçı-ekspert Fuad İbrahimovun sözlərinə görə, kredit faizlərinin artmasına bir neçə amil təsir edə bilər.
İlk növbədə hökumətin həyata keçirdiyi inflyasiya siyasətinin bu məsələdə rol oynaya biləcəyi ehtimalını diqqətə çatdıran ekspertin fikrincə, inflyasiyaya qarşı mübarizədə dünya təcrübəsi əsas götürülür:
“Bu da uçot dərəcəsinin və kredit faizlərinin artırılmasına səbəb ola bilər. Necə ki, bəzi ölkələrdə belə bir hadisə baş verdi. Bilirik ki, Azərbaycan hökuməti inflyasiya ilə bağlı bəzi hədəflər müəyyənləşdirib və bunu da banklar özləri üçün əsas götürməlidirlər”.
Ekspertin sözlərinə görə, banklar əhalidən götürülən depozitləri artırmaq üçün müxtəlif təkliflər irəli sürürlər:
“Depozit faizi artdıqca, vətəndaşlar banka üz tuturlar. Bu gün ölkədə vəziyyət belədir ki, vətəndaşlar inflyasiyanın səviyyəsinə uyğun olaraq ya topladığı vəsaitləri “yastığın altında”, ya da bankda saxlayırlar. Bank isə müxtəlif yollarla depozit portfelinin həcmini artırmağa çalışır ki, bunun da yolu faizlərin artırılmasından keçə bilər. Bu da öz növbəsində kreditlərin də atmasına səbəb olur”.
Müsahibimiz Mərkəzi Bank tərəfindən həyata keçirilən siyasəti son 10 ildəki ən optimal idarəetmə üsulu kimi dəyərləndirib:
“Bu da əslində daha çox məsələlərin tənzimlənməsinə hesablanıb. Bu gün ölkəmizdə bank sektoru ilə yanaşı, kredit verə bilən digər maliyyə təşkilatları da mövcuddur. Əslində banklar faizləri artırmaq üçün onlarla rəqabət aparmalıdırlar. Üstəlik, həmin təşkilatların isə öhdəlikləri kifayət qədər azdır və aşağı faizlərlə kredit verə bilərlər.
Bu baxımdan da sosial şəbəkələrdə kredit faizlərinin artırılması ilə yayılan məlumatların heç bir əsası yoxdur. Düşünmürəm ki, hansısa bank vətəndaşdan verdiyi kredit müqabilində 2 faiz, 3 faiz və ya 4 faiz artıq pul alsın. Ona görə ki, öz kredit portfellərində ciddi azalma görə bilərlər”.
“Sumqayıt böyük şəhər bələdiyyəsi yaradılmalıdır”.
Bunu Qaynarinfo-ya açıqlamasında iqtisadçı ekspert Natiq Cəfərli Sumqayıt şəhərinə əlavə funksiyaların veriləcəyilə bağlı Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsi sədrinin müavini İlqar İsbatovun fikirlərini şərh edərkən deyib.
Ekspert bildirib ki, rəsmi şəxslər verdikləri bu sayaq açıqlamalar zamanı bəzi hallarda səsləndirdikləri fikirlərində söhbətin hansı funksiyalardan getdiyini və onun nəyi dəyişəcəyini gizlədirlər:
“Sumqayıta əlavə funksiyalar veriləcəyi deyilsə də, söhbətin hansı funksiyalardan getdiyi müəmmalı qalır.Hansı dövlət orqanlarının Sumqayıtda yerləşdiriləcəyi, tıxac probleminin həlli üçün şəhərə hansı yolların çəkiləcəyi sualları açıq qalır. Lakin Sumqayıta əlavə funksiyalar veriləcəksə, ilk növbədə bu və digər şəhərlərdə yerli özünüidarə orqanları ilə bağlı addımlar atılmalıdır. Sumqayıt böyük şəhər bələdiyyəsi yaradılmalıdır. Əlavə olaraq, idarəetmə sisteminin necə olacağı da maraqlıdır. Hansısa dövlət orqanları Sumqayıta köçəcəkmi? Bu tıxac məsələsində əlavə problemlər yaratmayacaq ki? Ona görə də belə məsələlərdən danışarkən rəsmilər fikirlərini daha aydın ifadə etsələr yaxşıdır”.
Qeyd edək ki, Azərbaycan Respublikası Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsi sədrinin müavini İlqar İsbatov mətbuata açıqlamasında Sumqayıt şəhərinə müəyyən əlavə funksiyalar verməklə, inkişaf etdirməklə mövqeyinin daha da gücləndirilməsinin nəzərdə tutulduğunu deyib.
COVID pandemiyasına görə toyu təxirə salınan Yeni Zelandiyanın keçmiş baş naziri Yasinda Ardern 5 il sonra evlənib.
Ardern sevgilisi Klark Geyford ilə evlənib. Mərasim Yeni Zelandiyanın paytaxtı Vellinqtondan 325 kilometr məsafədə yerləşən mənzərəli lüks bir üzüm bağında cütlüyün yaxınlarının iştirakı ilə keçirilib.
Qeyd edək ki, cütlük 5 il bundan əvvəl nişanlanıb, lakin Ardernin baş nazir olduğu müddətdə Yeni Zelandiya hökumətinin COVID-19 ilə bağlı məhdudiyyətləri səbəbindən toy təxirə salınmışdı.
Amerikanın “OpenAI” şirkəti süni intellektə (AI) əsaslanan ChatGPT çatbotundan istifadə siyasətini yeniləyib, onun texnologiyasının hərbi məqsədlər üçün istifadəsinə qoyulmuş birbaşa qadağanı aradan qaldırıb.
Qaynarinfo bu barədə “The Intercept”ə istinadən xəbər verir.
Yanvarın 10-na qədər “OpenAI”nin məhsul təlimatları səhifəsində süni intellektdən “yüksək fiziki zərər riski olan fəaliyyətlər”, o cümlədən “silahların hazırlanması” və “hərbi fəaliyyətlər” üçün istifadə edilməsinə icazə verməyən müddəa daxil idi. Bu qaydalar Müdafiə Departamenti və ya digər hərbiləşdirilmiş dövlət qurumları tərəfindən ChatGPT-nin istifadəsini istisna edirdi.
Qaydaların yeni versiyasında “OpenAI” neyron şəbəkələrinin özünə və ya başqalarına zərər vurmaq, o cümlədən silah yaratmaq və ya istifadə etmək üçün istifadəsinə qadağa qoyulmuşdu, lakin orduda və hərbi işlərdə istifadənin yolverilməzliyi haqqında bənd ortadan qaldırılıb.
“OpenAI” ChatGPT istifadə siyasətinin redaktəsini qaydalar və prinsiplər toplusunun sadələşdirilməsi zərurəti ilə izah edib. Şirkət vurğulayıb ki, “özünüzə və başqalarına zərər verməmək” tələbi mümkün qədər geniş olaraq qalır və çatbotdan istifadə edərək silahların hazırlanması və istifadəsinə qoyulan qadağa ilə aydınlaşdırılır.
“Silah inkişaf etdirmək və ya istifadə etmək, başqalarına zərər vermək və ya əmlakı məhv etmək və ya hər hansı xidmət və ya sistemin təhlükəsizliyinə xələl gətirən icazəsiz fəaliyyətlə məşğul olmaq üçün texnologiyamızdan hər hansı istifadə, o cümlədən hərbçilər tətrəfindən qadağandır”, deyə “OpenAI” nümayəndələri sorğuya cavab olaraq bildiriblər.
Nəşrin müsahibə aldığı ekspertlərin fikrincə, “OpenAI” tədricən Pentaqona və ABŞ kəşfiyyat xidmətlərinə doğru irəliləyir. Ekspertlər qeyd edirlər ki, ChatGPT birbaşa döyüş əməliyyatlarında istifadə edilməsə belə, onun işi orduya hərbi əməliyyatlar və zorakılıqdan istifadə ilə bağlı problemləri həll etməyə kömək edəcək.
Sumqayıta müəyyən əlavə funksiyalar verməklə, inkişaf etdirməklə mövqeyinin daha da gücləndirilməsi nəzərdə tutulur.
Bunu Trend-ə müsahibəsində Azərbaycan Respublikası Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsi sədrinin müavini İlqar İsbatov deyib.
“Bakı şəhərində – mərkəzi planlaşdırma rayonu, beynəlxalq termində bu “cbd” adlandırılır – əsas mərkəzlə yanaşı, regional mərkəzlər də təklif olunur. Regional mərkəz olaraq Ələt, Sumqayıt, Mərdəkan istiqamətləri nəzərdə tutulur. Düşünürük ki, həmin ərazilərdə urbanizasiyalaşma prosesi artan templə gedir. Ələtdə azad iqtisadi zona yaradıldı, bu zonanın davamı olaraq orada regional mərkəzin yaradılması daha realdır.
Həmçinin, Mərdəkan da tarixən mərkəz rolunu oynayıb, Sumqayıt isə artıq regional mərkəz kimi fəaliyyət göstərir. Sumqayıta müəyyən əlavə funksiyalar verməklə, inkişaf etdirməklə mövqeyinin daha da gücləndirilməsi nəzərdə tutulur”, – deyə İ.İsbatov əlavə edib.