Median.Az

Month: January 2026

  • İlham Əliyev isveçrəli həmkarına başsağlığı verdi

    Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev İsveçrə Konfederasiyasının Prezidenti Qi Parmölənə başsağlığı məktubu ünvanlayıb.

    Median.Az President.az-a istinadən məktubun mətnini təqdim edir:

    “Kran-Montanada baş vermiş yanğın nəticəsində çox sayda insanın həlak olması barədə xəbər bizi olduqca kədərləndirdi.

    Bu faciə ilə əlaqədar Sizə, həlak olanların ailələrinə və yaxınlarına, bütün İsveçrə xalqına öz adımdan və Azərbaycan xalqı adından dərin hüznlə başsağlığı verir, xəsarət alanlara şəfa diləyirəm”.

    Qeyd edək ki, dağ xizək kurortunda baş verən partlayışda azı 40 nəfər ölüb.

  • Bayramdan sonra necə qidalanmaq lazımdır? -Tövsiyə

    Bayram günlərindən sonra qidalanmada kəskin pəhrizlər və aclıq sağlamlığa zərər verə bilər. 
     
    Mərhələli və balanslı qidalanmaq tövsiyə olunur.
    Bayramdan sonra porsiyalar kiçildilməli, lakin yeməklər tam dayandırılmamalıdır. Zülallara, tam taxıllara və tərəvəzlərə üstünlük verilməsi həzmi asanlaşdırır. Kifayət qədər su qəbulu bədəndə yaranan şişkinliyin azalmasına kömək edir.
    Araşdırmalara görə, lifli qidalar və probiotiklər bağırsaq fəaliyyətini bərpa edir. Eyni zamanda, yeməklərdən sonra yüngül gəzintilər həzm sisteminə müsbət təsir göstərir.
    //sfera.az

  • Telefondan çox istifadə bu xəstəliklərə səbəb olur-XƏBƏRDARLIQ

    Gündəlik həyatın ayrılmaz hissəsinə çevrilən smartfon, planşet və kompüterlər insanları saatlarla ekran qarşısında saxlayır. Xüsusilə hər həftənin əvvəlində smartfonların təqdim etdiyi “ekran vaxtı” hesabatları texnologiyadan istifadənin miqyasını aydın şəkildə ortaya qoyur.
     
    Qiymətləndirmələrə görə, böyüklərdə gündə 3-4 saatdan çox, uşaqlar və yeniyetmələrdə isə 2 saatdan artıq ekran qarşısında qalmaq həm fiziki, həm də psixoloji sağlamlıq üçün risk yaradır.
    Məlumata əsasən, ekran vaxtının artması orqanizmdə bir sıra dəyişikliklərə səbəb ola bilər.
    Uzun müddət ekrana baxmaq göz qırpma refleksini azaldır, quru göz, yanma, bulanıq görmə və baş ağrısı yarada bilər. Mavi işığın təsiri göz yorğunluğu riskini artırır.
     
    Həmçinin, telefon və kompüterdən istifadə zamanı yanlış duruş boyun düzləşməsi, onurğa ağrısı və əzələ-skelet sistemi problemlərinə gətirib çıxara bilər.
    Mavi işığa məruz qalmaq melatonin ifrazını zəiflədərək yuxuya getmə müddətini uzadır və yuxu keyfiyyətini aşağı salır. Bu, gün ərzində yorğunluq və diqqət azalması ilə nəticələnə bilər.
    Bununla yanaşı, rəqəmsal məzmunun çoxluğu diqqətin tez yayınmasına, yaddaş və öyrənmə prosesində çətinliklərə səbəb olur. 
    Eyni zamansa həddindən artıq ekran istifadəsi stress, narahatlıq və əhval pozğunluqları ilə əlaqələndirilir. Sosial mediadan çox istifadə psixoloji təzyiq və emosional gərginlik yarada bilər.
    //sfera.az

  • Qanunsuz saxlanılan silah-sursat aşkarlandı

    Daxili İşlər Nazirliyinin əməkdaşları tərəfindən qanunsuz saxlanılan odlu silah-sursatın aşkar olunub.
     
    DİN-in mətbuat xidmətindən verilən məlumata görə, polis əməkdaşları tərəfindən qanunsuz saxlanılan odlu silah-sursatın aşkar olunaraq götürülməsi istiqamətində əməliyyat və profilaktik tədbirlər davam etdirilir.

  • Amsterdamda 150 illik kilsə Yeni il gecəsi yandı

    Yeni il gecəsi Amsterdamın 150 illik tarixi olan Vondelkerk kilsəsində böyük yanğın baş verib.
     
    Bu barədə “NL Times” məlumat yayıb.
     
    Məlumata görə, kilsə qülləsi gecə yarısından sonra alovlanıb. Səlahiyyətlilər güclü tüstü ilə bağlı təcili xəbərdarlıq göndərib. Binaların sıx olması və alovun yayılması səbəbindən yanğın rəsmi olaraq böyük miqyasda təsnif edilib.
     
    Xəbərdarlıq səviyyəsi regional Grip 2 səviyyəsinə qaldırılıb və bu, Amsterdam xaricindən əlavə xilasetmə səylərinin cəlb edilməsinə səbəb olub.
     
    Qeyd olunur ki, yanğın başlayandan bir müddət sonra 154 yaşlı binanın yuxarı hissəsi qopmağa başlayıb. 
     
    Hadisə yerinə gələn təcili xidmətlər kilsənin ətrafındakı bütün küçələri mühasirəyə alıb. Yanğının qonşu evlərə keçməsi təhlükəsi səbəbindən sakinlər təxliyə edilib.
     
    Qeyd edək ki, Vondelkerk kilsəsi 1872-ci ildə tikilib və 1977-ci ilə qədər Roma Katolik kilsəsi kimi istifadə edilib. Bələdiyyə sənədlərinə görə, son illərdə bina tədbirlər və kiçik kommersiya layihələri üçün məkan kimi xidmət edib.

  • 600 milyon dollarlıq “Bitcoin” şifrəsini unutdu

    Kriptovalyuta dünyası bir gecədə qazanılan böyük sərvətləri qədər faciəli itkiləri ilə də məşhurdur. Bu yaxınlarda sosial mediada yenidən viral hala gələn Stefan Tomasın hekayəsi bu rəqəmsal faciələrin ən ekstremal nümunəsidir. 
     
    San-Fransiskoda yaşayan alman əsilli proqramçı Stefan Tomasın 7002 Bitcoin saxlayan “IronKey” USB sürücüsü var. Lakin kiçik bir problem yaranıb: belə ki, o cəmi on cəhdi olan bu cihazın şifrəsini unudub və Tomas artıq bu cəhdlərdən səkkizini istifadə edib.
     
    Tomas bu “Bitcoin”ləri 2011-ci ildə o dövrdə hələ körpəlik dövründə olan kriptovalyutalar haqqında maarifləndirici video hazırladığına görə mükafat olaraq almışdır.
     
    O dövrdə bir neçə min dollar dəyərində olan bu pul kisəsi, “Bitcoin”in tarixi yüksəlişi sayəsində bu gün təxminən 600 milyon dollarlıq heyrətamiz bir sərvətə çevrilmişdir. Tomas şəxsi açarlarını hərbi dərəcəli təhlükəsizlik təklif edən “IronKey” sürücüsünə saxlasa da, şifrəsini yazdığı kağızı itirib. İndi bütün dünya Tomasın son iki cəhdindən istifadə edib-etməyəcəyini səbirsizliklə gözləyir.
     
    Qeyd edək ki, “Bitcoin” dünyasında, ənənəvi bankçılıqdan fərqli olaraq, “müştəri xidməti” kimi bir anlayış yoxdur.
     
    Şəxsi açar itirildikdə, onunla əlaqəli sərvət blokçeyndə əbədi olaraq kilidlənir. Tomasın vəziyyətini daha da mürəkkəbləşdirən şey isə “IronKey“ cihazının aparat quruluşudur. Bu sürücü onuncu uğursuz cəhddən sonra içindəki məlumatları birdəfəlik məhv etmək üçün hazırlanmışdır. Beləliklə, Tomas üçün “şansını sınamaq” milyonlarla dolların buxarlanmaq riski deməkdir.

    İllərdir yuxusuz gecələri və itkisi ilə barışmağa çalışan Tomas indi daha möhkəm bir mövqe nümayiş etdirir.
     
    “New York Times” qəzetinə verdiyi müsahibədə o, bir növ istefa verərək:
     
     “Zaman bütün yaraları sağaldır, mən bu vəziyyətlə barışmışam”-deyə bildirih. Lakin təhlükəsizlik riskləri və əvvəlki razılaşmalar səbəbindən “diski sındırmaq” təkliflərinə qarşı ehtiyatlıdır.

    Tomasın vəziyyəti fərdi bir bədbəxtlikdən daha çox şey ifadə edir. “Chainalysis” məlumatlarına görə, dünyanın ümumi Bitcoin ehtiyatlarının təxminən 20%-i (təxminən 140 milyard dollar) açarların itirilməsi səbəbindən əlçatan deyil. Bu hekayə, dünyaya “öz bankın ol” fəlsəfəsinin təqdim etdiyi azadlıqla gələn böyük məsuliyyət və riski xatırladan bariz nümunədir.
    //sfera.az

  • Səhər yeməyində bunları birlikdə yemək ZİYANDIR

    Səhər yeməyi günün ən vacib qidalanma mərhələsi hesab olunur. Mütəxəssislər günə necə başladığımızın günboyu enerjimizə, diqqətimizə və həzm sistemimizin işinə birbaşa təsir etdiyini deyir.
     
    Lakin çox vaxt diqqətdən qaçan mühüm bir məqam var: səhər nə yediyimiz qədər, hansı qidaları bir-biri ilə qarışdırdığımız da sağlamlığımız üçün həlledicidir.
     
    İk baxışdan faydalı görünən bəzi kombinasiyalar əslində orqanizmi yükləyir, maddələr mübadiləsini zəiflədir və zamanla ciddi problemlərə yol aça bilər. Məsələn, səhər süfrələrinin klassik seçimi olan yumurta və kolbasa bir çox evdə ayrılmaz ikili sayılır. Halbuki emal olunmuş ət məhsullarında olan konservantlar yumurtanın zülalı ilə birlikdə həzm sisteminə əlavə yük yaradır. Bu cür kombinasiyalar uzunmüddətli dövrdə ürək-damar sistemi üçün də riskli hesab olunur. Dietoloqlar yumurtanı daha çox tərəvəz və göyərti ilə birlikdə qəbul etməyi tövsiyə edirlər.
     
    Eyni şəkildə, sağlam qida kimi tanınan süd və bananın birlikdə qəbulu da hər kəs üçün uyğun deyil. Bu qarışıq bəzi insanlarda şişkinlik, ağırlıq hissi və halsızlıq yarada bilər. Xüsusilə həssas mədəsi olanlar üçün süd-banan kombinasiyası səhər saatlarında orqanizmi yormaqdan başqa bir nəticə vermir. Səhər yeməyində tez-tez edilən başqa bir səhv portağal şirəsinin pendir, qatıq və digər süd məhsulları ilə birlikdə içilməsidir. Turş meyvələr süd zülalının həzmini çətinləşdirir, mədə turşuluğunu artırır və yanma hissinə səbəb ola bilər.
     
    Mütəxəssislər sitrus meyvələrini süd məhsullarından bir qədər sonra qəbul etməyi daha sağlam sayırlar. Bir çox insan üçün sadə və tez səhər yeməyi ağ çörək üzərinə mürəbbə və ya bal sürtüb çay içməkdən ibarətdir. Lakin bu cür qidalanma qan şəkərinin sürətlə yüksəlib eyni sürətlə düşməsinə səbəb olur. Nəticədə günün ilk saatlarında yorğunluq, tez acma və diqqət dağınıqlığı ortaya çıxır. Bu cür səhər yeməyi uzunmüddətli perspektivdə maddələr mübadiləsinə də mənfi təsir göstərir. Qəhvə ilə bağlı vərdişlər də ayrıca risk daşıyır.
     
    Acqarına və ya şirin qidalarla birlikdə içilən qəhvə dəmirin orqanizmə sorulmasını azaldır, bəzi hallarda isə hormonal balansı poza bilər. Bu səbəbdən qəhvəni səhər yeməyindən bir qədər sonra içmək daha məqsədəuyğundur. Azərbaycanda geniş yayılmış başqa bir vərdiş isə pendirlə birlikdə şəkərli çay içməkdir. Şəkər kalsiumun mənimsənilməsinə mane olur və bu da sümüklər və dişlər üçün gözlənilən faydanı azaldır. Mütəxəssislər çayı şəkərsiz içməyi və ya şəkər əvəzinə az miqdarda bal istifadə etməyi tövsiyə edirlər. Mütəxəssislərin fikrincə, sağlam səhər yeməyi ağır və qarışıq olmamalıdır. Doğru seçilməmiş qida kombinasiyaları günə halsız başlamağa, həzm problemlərinə və uzunmüddətli sağlamlıq risklərinə səbəb ola bilər. Unutmaq olmaz ki, səhər süfrəsi təkcə günün ilk yeməyi deyil, həm də sağlam həyat tərzinin əsas təməlidir.

  • Tarixdəki ən çox gəlir gətirən filmlər

    Kinematoqrafiya sənayesi üçün “ən gəlirli” ifadəsi yalnız bilet satışından əldə olunan ümumi məbləği nəzərdə tutmur — bu həm də investisiyanın geri dönüş nisbətini (ROI) göstərir. Aşağıdakı siyahı, dünya miqyasında bilet satışları baxımından əldə edilmiş rekord gəlirlərə görə seçilmiş ən çox gəlir gətirən filmləri əks etdirir.

    1. Avatar (2009) — 2,9 milyard $

    James Cameron‑un epik elmi-fantastik filmi kino tarixində ən çox gəlir gətirən film olaraq qalır. 3D vizualları və geniş dünyası ilə qlobal auditoriyanı cəlb etdi və kino texnologiyalarında dönüş nöqtəsi oldu. Büdcəyə nisbətdə qazancı 12‑yə yaxın çoxaldı.

    2. Avengers: Endgame (2019) — 2,8 milyard $

    Marvel‑in qlobal fenomeni olan bu film, çoxsaylı super qəhrəmanın birləşdiyi “Infinity Saga” dövrünü bağladı. Güclü fan bazası və strateji qlobal buraxılış, rekordlar qırmasına səbəb oldu.

    3. Titanic (1997) — 2,2 milyard $

    James Cameron‑un romantik dram və tarixi faciəni birləşdirən filmi, həm kinoteatrlarda, həm də sonrakı yayım formatlarında böyük gəlirlər gətirdi.

    4. Star Wars: The Force Awakens (2015) — 2,1 milyard $

    Əfsanəvi Star Wars franşizasının yenidən doğuşu, qlobal miqyasda böyük maraq doğurdu və Disney‑in kommersiya baxımından ən uğurlu nümunələrindən oldu.

    5. Avengers: Infinity War (2018) — 2,0 milyard $

    Böyük qəhrəmanlar komandasının birlikdə Thanos ilə mübarizəsini əks etdirən film post‑Endgame dövrünün başlanğıc nöqtəsi oldu.

    6. Spider-Man: No Way Home (2021) — 1,9 milyard $

    Sony və Marvel birgə istehsalı, multivers konseptini təqdim edərək, həm nostalji sevərləri, həm də yeniyetmə auditoriyanı cəlb etdi. Pandemiya sonrası kassa uğurlarından biri oldu.

    7. Jurassic World (2015) — 1,6 milyard $

    Dinozavrlar dünyasının qayıdışı, klassik Jurassic Park atmosferi və müasir effektlərlə birlikdə böyük maraq doğurdu və franşizanı yenidən zirvəyə qaldırdı.

    8. The Lion King (2019) — 1,6 milyard $

    Disney‑in canlı vizual versiyası, həm uşaqlar, həm də böyüklər üçün sevilən klassikaya çevrildi. Beynəlxalq səviyyədə nəsilləri birləşdirən bir fenomen oldu.

    9. Fast & Furious 7 (2015) — 1,5 milyard $

    Franşizanının bu epizodu, aktyor Paul Walker‑ın xatirəsinə həsr edilmiş emosional ton və sürətli temp ilə tamaşaçıları kino salonlarına cəlb etdi.

    10. Avatar: The Way of Water (2022) — 1,5 milyard $

    Avatar kinosunun davamı olaraq, James Cameron yenə də texnoloji yenilik və geniş vizual dünyası ilə böyük gəlir topladı. Filmin gəlirləri hələ də artmaqda davam edir.

  • Polkovnik Mahir Şirvanovdan XƏBƏR VAR

    Müdafiə Nazirliyindəki 143 milyonluq yeyinti ittihamı ilə məhkum edilmiş polkovnik Mahir Şirvanov vaxtından əvvəl azadlığa çıxmaq istəyir.
     
    Sfera.az-ın məlumatına görə, məhkum 5 illik cəza müddətinin yarıdan çoxunu çəkib deyə, cəzaçəkmə müəssisəsinin müsbət rəyini nəzərə alaraq məhkəməyə müraciət edib.
     
    Yerli məhkəmə M. Şirvanovun ərizəsini düzgün hesab etməyərək geri qaytarıb. Polkovnikin qalan 1 il 2 ay həbs müddətinin davamına qərar verilib.
     
    Qeyd edək ki, 143 milyonluq mənimsəmə ilə bağlı çoxsaylı zabit məhkum edilib.

  • Tibbi sığorta ödənişləri 6 milyondan çox azalıb

    Cari ilin yanvar-noyabr aylarında tibbi sığorta yığımlarında artım, ödənişlərdə isə azalma müşahidə olunub.

    Valyuta.az xəbər verir ki, cari ilin ilk 11 ayında bu sığorta növü üzrə 121 milyon 901 min manat yığım həyata keçirilib.

    Rəsmi statistikaya əsasən demək olar ki, sığorta yığımlarında 8 milyon 236 min manat və ya 7,2% artım olub.

    Ötən ilin eyni dövründə isə tibbi sığorta yığımları 113 milyon 665 min manat olub.

    Tibbi sığorta üzrə ödənişlərə gəldikdə isə cari ilin ilk 11 ayı üzrə ödənişlər 81 milyon 312 min manat təşkil edib. Ötən ilin eyni dövründə isə 88 milyon 95 min manatlıq ödəniş həyata keçirilib.

    Nəticə etibarı ilə tibbi sığorta ödənişlərində 6 milyon 783 min manat və ya 7,6% azalma olub.