Month: February 2026

DİN vətəndaşları qadınlara qarşı zorakılığa biganə qalmamağa çağırıb.

Nazirlik tərəfindən cinayətlər, o cümlədən qadınlara və uşaqlara qarşı törədilmiş ailə-məişət xarakterli zorakılıq əməllərinin qarşısının alınması sahəsində aidiyyəti dövlət qurumları ilə birgə mütəmadi olaraq profilaktik tədbirlər həyata keçirilir.

DİN-in Mətbuat xidmətindən bildirilib ki, məişət zorakılığına qarşı mübarizə təkcə hadisə baş verdikdən sonra müdaxilə etmək deyil, həm də profilaktik tədbirlərlə riskləri əvvəlcədən azaltmaqdır. Bu istiqamətdə həyata keçirilən tədbirlər həm hüquqi, həm sosial, həm də maarifləndirici xarakter daşıyır.

Zorakılığa məruz qalan hər bir qadın “Ailə içində olur belə şeylər”, “El nə deyər?”, “Qonum-qonşu bilməsin”, “Bir az döz, düzələr” kimi ifadələrlə mütləq rastlaşır. İlk baxışdan bu, şəxsi problem kimi görünsə də, əslində gender əsaslı zorakılıq sağlam təməlli gələcək üçün ciddi təhlükədir.

Qeyd olunmalıdır ki, “ailə məsələsi” pərdəsi arxasında gizlənən zorakılıq bir qadının alın yazısı yox, cəmiyyətin təhlükəsizliyinə yönələn hüquq pozuntusudur. Heç bir qadın döyülməyə, təhqir olunmağa, alçaldılmağa və qorxu içində yaşamağa məhkum deyil. Susmaq problemi həll etmir, onun davam etməsinə və daha da dərinləşməsinə şərait yaradır.

Digər qurumlarla yanaşı, DİN-in “102” Xidməti-Zəng Mərkəzi, “E-polis” mobil tətbiqində “102 SOS” funksiyası və sosial şəbəkə hesabları bu qəbildən olan cinayətlərin vaxtında qarşısının alınmasına, zorakılıq etmiş şəxslərin cəzasızlığına yol verilməməsi üçün adekvat tədbirlərin görülməsinə xidmət edir.

Bir daha vətəndaşların diqqətinə çatdırılır ki, zorakılıq təkcə bir qadının problemi yox, onun qonşusunun, tanışının, şahid olan hər bir vətəndaşın məsuliyyətidir. Sağlam ailə dəyərlərini qorumaq və zorakılığa qarşı qəti mövqe nümayiş etdirmək üçün belə hallarla üzləşən, eləcə də şahidi olan hər kəsə aidiyyəti dövlət qurumlarına məlumat vermələri tövsiyə olunur.

“Şiddət bir evin divarları arasında qalan şəxsi problem deyil, cəmiyyətin təhlükəsizliyinə yönəlmiş açıq təhdiddir”, – müraciətdə qeyd olunub.

Gələcəkdə əlilliyin qiymətləndirilməsində süni intellektin imkanlarından istifadə olunacaq.

Median.Az report-a istinadən xəbər verir ki, bunu Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin tabeliyində DOST Rəqəmsal İnnovasiyalar Mərkəzinin direktor müavini Orxan Salahov “Rəqəmsallıq və sosial informasıyanın inkişaf dinamikası” mövzusunda keçirilən elmi konfransda deyib.

Onun sözlərinə görə, süni intellektin tətbiqi üçün texnoloji inkişaf olmalıdır:

“Texnoloji yeniliklər, toplanmış məlumatlar, inteqrasiya kifayət qədər olmalıdır. Qlobal səviyyəyə çıxmaq üçün əvvəlcə yerli səviyyədə işləri düzgün qurmaq lazımdır. Bu baxımdan, məsələn, sosial sahələrdə vətəndaşlara xüsusi dəstək göstərməklə onların həssas ehtiyaclarını qarşılayan xidmətlər təşkil edə bilərik”.

O.Salahov bildirib ki, vətəndaşların ən çox müraciət etdiyi sahələr çağrı mərkəzləri, əlilliyin qiymətləndirilməsidir:

“Təəssüf ki, cüzi də olsa əlilliyin qiymətləndirilməsində saxtakarlıqlara yol verilməsinə cəhd olunur. Əlilliyin qiymətləndirilməsi üçün gələcəkdə süni intellekt imkanlarından istifadə hədəfə kimi qoyulub. Burada məqsəd həkimlərin işinə mane olmamaq, sadəcə, işlərin daha da sürətləndirilməsidir”.

Cari ilin yanvar ayında əvvəlki aya nisbətən ayrı-ayrı qida məhsullarından daha çox bahalaşma makaronun, yulaf yarmasının, kolbasa məmulatlarının, balıq və balıq məhsullarının, südün, qatığın, pendirin, şorun, kəsmiyin, yumurtanın, naringinin, bananın, almanın, armudun, xurmanın, kivinin, qozun, fındığın, göyərtinin, xiyarın, pomidorun, şirin bibərin, balqabağın, badımcanın, sarımsağın, kartofun, şokolad məmulatlarının, arağın, konyakın, şərabın, siqaretin qiymətlərində müşahidə olunub.

Median.Az bu barədə Dövlət Statistika Komitəsinə istinadən xəbər verir.

Məlumata görə, qida məhsullarında ucuzlaşma isə yumru düyünün, portağalın, ağ kələmin, süfrə çuğundurunun, yerkökünün, tomat pastasının qiymətlərində müşahidə olunub. Digər qida məhsullarının qiymətlərində ciddi dəyişikliklər baş verməyib.

Qeyd edilib ki, 2026-cı ilin yanvar ayında qeyri-qida malları üzrə istehlak qiymətləri indeksi əvvəlki aya nisbətən 101,3 faiz təşkil edib. Yanvar ayında əvvəlki ayla müqayisədə qeyri-qida məhsullarından daha çox bahalaşma parçaların, divar kağızının, plastik pəncərənin, laminat parketin, sementin, masa və oturacaq mebellərinin, xalçanın, istilik sistemi üçün istilik qurğusunun, kiçik elektrik cihazlarının, “Aİ-92” markalı avtomobil benzininin, dizelin, mühərrik yağının, mobil telefonların, qəzetlərin, zərgərlik məmulatlarının, ucuzlaşma isə kəsilmiş taxtanın, soyuducuların, kondisionerlərin, planşet kompüterlərin qiymətlərində müşahidə olunub.

2026-cı ilin yanvar ayında əhaliyə göstərilmiş ödənişli xidmətlər üzrə istehlak qiymətləri indeksi əvvəlki aya nisbətən 101,9 faiz təşkil etmişdir. Yanvar ayında əvvəlki ayla müqayisədə əhaliyə göstərilmiş ödənişli xidmətlərdən bahalaşma əsasən elektrik enerjisi və təbii qaz təchizatı, tibbi və stomatoloji, taksi, bərbərxana, restoran və kafelər tərəfindən göstərilən iaşə xidmətlərinin, ucuzlaşma isə malların çatdırılması və hava nəqliyyatı ilə beynəlxalq sərnişindaşıma xidmətlərinin qiymətlərində müşahidə olunub.

Vəfat etmiş şəxsin pensiya kapitalının ailə üzvlərinə verilib-verilməməsi uzun illərdir müzakirə mövzusudur.

Baku.ws-in məlumatına görə, mövzu ilə bağlı Azərbaycan Qiymətləndiricilər Cəmiyyətinin (AQC) sədri Vüqar Oruc dünya təcrübəsində tətbiq olunan əsas modelləri izah edib.

Onun sözlərinə görə, dünyada əsasən iki pensiya sistemi mövcuddur.

1. Dövlət təminatlı pensiya sistemi

Bu modeldə təminatçı rolunda dövlət çıxış edir. Vətəndaşın ödədiyi sosial sığorta haqları ümumi sistemdə toplanır və pensiya yaşına çatdıqdan sonra aylıq ödəniş şəklində verilir.

Vüqar Oruc bildirir ki, bu sistemdə vətəndaş vəfat etdikdə yığılan vəsait miras hesab olunmur və birbaşa varislərə ötürülmür:

“Məbləğ yalnız şəxsin yaşadığı müddətdə ödənilir. Hazırda Azərbaycanda da bu model tətbiq olunur. Bununla belə, dəfn pulu verilir, ailə başçısını itirməyə görə pensiya mexanizmi mövcuddur və müəyyən hallarda ailə üzvləri sosial təminat alırlar.

Rusiya, Fransa və bir sıra digər ölkələrdə də oxşar sistem qüvvədədir”.

2. Fond (yığım) sistemi

İkinci model isə fərdi yığım fondları üzərində qurulur. Bu halda vətəndaşın adına xüsusi fond yaradılır və toplanan vəsait ona məxsus olur. Şəxs pensiya dövründə həmin vəsaiti mərhələli şəkildə alır.

Ən vacib fərq isə budur: vətəndaş vəfat etdikdə fonda yığılmış məbləğ miras kimi varislərə ötürülə bilir.

Vüqar Orucun sözlərinə görə, İsveçrə və bəzi digər ölkələrdə bu model geniş tətbiq edilir:

“Bundan əlavə, bir çox ölkələrdə özəl pensiya fondları fəaliyyət göstərir və vətəndaş istədiyi vaxt əlavə ödəniş edə və ya müəyyən şərtlərlə vəsaitini geri götürə bilir”.

Azərbaycanda dəyişiklik mümkündürmü?

AQC sədri hesab edir ki, hazırkı iqtisadi və maliyyə şərtlərində Azərbaycanın mövcud sistemdən tam fərqli modelə keçidi real görünmür:

“Çünki bu, dövlət üçün ciddi maliyyə yükü yarada bilər. Bununla belə, sosial ədalət baxımından vətəndaşın illərlə ödədiyi vəsaitin pensiya yaşına çatmadan itirilməsi mübahisəli məsələdir.

Əgər vətəndaş ömür boyu çalışaraq vəsait toplayıbsa, onun qəfil vəfatı zamanı həmin məbləğin ailəsinə verilməsi daha ədalətli olardı.

Gələcəkdə qanunvericilikdə müəyyən dəyişikliklərin mümkün ola biləcəyi istisna edilmir. Perspektivdə vətəndaşların pensiya kapitalından müəyyən hallarda istifadə imkanlarının genişləndirilməsi müzakirə oluna bilər.

Bakıda, Tbilisi prospektində beşmərtəbəli yaşayış binasının dam örtüyü uçub.

Bu barədə məlumat Baku.ws-in “qaynar xətti”nə daxil olub.

Məlumata görə, sözügedən hal “Europe” hotelə qz-üzə yerləşən binada baş verib. Bildirilib ki, küləyin təsirindən dam örtüyünün bəzi hissələri qoparaq damın üzərində qalıb. Növbəti dəfə güclü külək əsəcəyi təqdirdə qopan hissə sakinlərin başına düşə bilər.