Month: Fevral 2024

Elm adamları depressiyanı aşkar edən yeni smartfon proqramı hazırlayıblar.
 
Tətbiq insanın depressiyaya düşüb-düşmədiyini müəyyən etmək üçün onun baxışları, göz hərəkətləri və başını necə əyməsi kimi üzündəki mikro dəyişiklikləri qiymətləndirmək üçün süni intellektdən istifadə edir.
 
Milli Sağlamlıq İnstitutları tərəfindən maliyyələşdirilən proqram istifadəçinin üz ifadələrində hansısa əlamət aşkar edərsə, ön kamera ilə fotoşəkillər çəkir və xəbərdarlıq göndərir.
 
Araşdırmaya görə, proqram depressiyada olan insanları 75 faiz dəqiqliklə təsbit edir. Tərtibatçılar bildirib ki, daha çox araşdırmaya ehtiyac olsa da, tətbiq beş ilə kimi ictimaiyyətə təqdim edilə bilər. 
//sfera.az

Bütün dünyada olduğu kimi, ölkəmizdə də süni intellekt olduqca sürətlə inkişaf edir. Bəziləri iddia edir ki, artıq bir müddət sonra bəzi sahələr üzrə insan əməyinə ehtiyac qalmayacaq. Bu da ali təhsil almaq istəyənlərin ixtisas seçimində çətinlik yaşamasına səbəb olur.
 
Bəs abituriyentlər hansı sahə üzrə təhsil almalıdırlar ki, gələcəkdə rahatlıqla iş tapa bilsinlər?
 
Mövzu ilə bağlı sfera.az-a açıqlama verən təhsil eksperti Elçin Əfəndi bildirib ki, süni intellekt gec-tez üzləşəcəyimiz reallıqdır və çox sürətli dəyişiklik gedir. 
 
Ekspertin sözlərinə görə, bir çox peşələr üçün artıq insan əməyinə ehtiyac yoxdur:
 
“İnkişaf etmiş ölkələrin (İEÖ) bir çoxunda artıq bəzi peşələr sıradan çıxıb. İEÖ-də 2030-cü ilədək, bizim kimi ölkələr üçün təxminən 3-5 il sonra, ən geci 10 il ərzində bu peşələr sıradan çıxacaq:
 
– nəqliyyat sürücüsü;
– operator;
– məlumat mərkəzlərində vətəndaşları qəbul edən şəxs;
– işıqçı;
– qrimçi; 
– aktyor; 
– montajçı; 
– videoqraf; 
– fotoqraf;
– rəssam;
– dizayner; 
– kitabxanaçı; 
– bank işçisi; 
– səyahət agenti; 
– telemarketoloq; 
– kassir;
– anbar işçisi; 
– dayancaq baxıcısı; 
– sığorta işçisi; 
– tərcüməçi; 
– poçt işçisi; 
– idman yarışı hakimi; 
– qəzet müxbiri; 
– mühasib; 
– mühərrik və maşın mühəndisi; 
– Fast-food işçisi; 
– təsərrüfat işçisi; 
– korrektor;
– ödəniş məntəqə operatoru; 
– dispetçer; 
– və s.
 
Ən dəhşətlisi odur ki, bütün bunları insan tərəfindən yaradılan robotlar, süni intellekt idarə edəcək”. 
 
E.Əfəndi qeyd edib ki, süni intellektin inkişafı ilə yeni ixtisaslar da ortaya çıxacaq:
 
“Ən yaxşısı hələ ki pedaqoji ixtisaslardır, çünki hələ 10-12 il bundan sonra qüvvədə olacaqlar. Sonra süni intellektli robotlar dərsləri ələ alacaq.
 
Gələcəyin əsas ixtisaslarına aşağıdakıları misal çəkə bilərik:
 
– Kibertəhlükəsizlik mühəndisi
– Maliyyə meneceri
– Data mühəndisi
– Səhiyyə mühəndisi
– Psixi sağlamlıq mühəndisi
– Yeni energetika mühəndisi
– İnşaat mühəndisi
– İnnovasiya meneceri
– Süni intellekt mühəndisi
– Ağıllı şəhər və ev mühəndisi
– Rəqəmsal transformasiya üzrə mütəxəssis
– İqlim müdafiəçisi
– Big Data analitiki
– Biotexnologiya mühəndisi
– IoT mütəxəssisi
– Yeni materiallar mühəndisi
– Maliyyə texnologiya mühəndisi
– Ağıllı nəqliyyat mühəndisi
– Proqram tərtibatçıları
– Yaradıcılıq mühəndisi
– Onlayn müəllim
– Rəqəmsal marketinq mütəxəssisi
– Ətraf mühit mühəndisi
– Xəstəxana mühəndisi
– İnformasiya təhlükəsizliyi
– Tullantı meneceri
– Gen mühəndisi
– İstedadlar meneceri
– Elektron ticarət üzrə mütəxəssis
– Kvant maşın öyrənmə analitiki
– Həkim
– və s.
 
Bu ixtisasların isə azı 50-60 il, bəzilərinin isə daha uzun ömrü var”.

Qızılcaya yoluxmuş uşaqlarda quru öskürək ola bilər və bu 10 günə yaxın davam edə bilər.

Bunu Səhiyyə Nazirliyi K.Y.Fərəcova adına Elmi-Tədqiqat Pediatriya İnstitutun infeksionisti Səbinə Cəfərova deyib.

Həkim bildirib ki, xəstələr 5, ağırlaşma hallarında isə 10 gün təcrid olunmalı, təxminən 20 gün kollektivə daxil olmamalıdırlar:

“Xəstələrin olduğu otaqların havası tez-tez dəyişdirilməlidir. Qızılcanın spesifik müalicə üsulu yoxdur. Qızılcadan qorunmağın ən effektiv yolu peyvənddir”.

İnfeksionist deyib ki, uşaqlar qızılcaya yoluxduğu zaman təcrid olunaraq müalicə olunmalıdırlar. O həmçinin bildirib ki, qızılcaya yoluxmadan 72 saat sonra peyvənd vurularsa, ağırlaşmanın qarşısını almaq olar.

Martın 3-də Bakı şəhərinin Qaradağ, Binəqədi, Xətai, Suraxanı, Pirallahı, Yasamal rayonlarında, Abşeron, Gəncə – 1, Goranboy, Göygöl, Naftalan, Şəmkir, Gədəbəy, Şirvan, Hacıqabul, Neftçala, Salyan, Ucar, İsmayıllı, Kürdəmir, Ağsu, Zərdab, Lənkəran, Cəlilabad, Astara, Bərdə, Tərtər, Yevlax, Ağdərə (Talış kənd tam orta məktəbi), Şəki, Oğuz, Qəbələ, Xaçmaz, Siyəzən və Şabran rayonlarında, Çilov adasında yerləşən 131 nömrəli tam orta məktəbdə, eləcə də tədrisi ingilis və fransız dillərində aparılan ümumtəhsil müəssisələrinin məzunları üçün tam orta təhsil səviyyəsi üzrə buraxılış imtahanı keçiriləcək.

Bu barədə  Dövlət İmtahan Mərkəzindən (DİM) məlumat verilib.
Bildirilib ki, Çilov adasında yerləşən məktəbə imtahan rəhbəri və materialların daşınması Azneft İstehsalat Birliyinin helikopteri vasitəsilə həyata keçiriləcək və imtahan saat 11:00-da başlanır.

İmtahanın başlanmasına 15 dəqiqə qalmış – saat 10:45-də buraxılış rejimi başa çatır. Bundan sonra gələn iştirakçılar imtahan binasına buraxılmır.

İştirakçıların imtahan binasına rahat şəkildə daxil olması üçün binaya müxtəlif gəlmə vaxtları müəyyən edilib və imtahan iştirakçısının buraxılış vərəqəsində həmin vaxt göstərilib. Ona görə də imtahan binasına buraxılış vərəqəsində qeyd olunan vaxtda gəlmək tövsiyə olunur.

Şagirdlər imtahana aşağıdakı sənədləri gətirməlidirlər:

– İmtahana buraxılış vərəqəsi;

– Şəxsiyyəti təsdiq edən sənədin əsli:

a) Azərbaycan Respublikasının vətəndaşları (16 yaşı tamam olmayan iştirakçılar da daxil olmaqla) şəxsiyyət vəsiqəsini;

b) əcnəbilər və vətəndaşlığı olmayan şəxslər Dövlət Miqrasiya Xidməti tərəfindən verilmiş icazə vəsiqələrini, qaçqın statusu almış xarici vətəndaşlar və onların ailə üzvləri isə qaçqın vəsiqələrini;

– Şəxsiyyət vəsiqəsində şəkli olmayan iştirakçılar digər sənədlərlə yanaşı, təhsil müəssisəsi tərəfindən verilmiş və fotoşəkilləri yapışdırılmış arayışı (arayışa iştirakçının 3x4sm ölçülü şəkli yapışdırılır və şəkil möhürlə təsdiqlənir). Şagirdlər buraxılış imtahanı üçün təhsil müəssisəsi tərəfindən verilməli olan arayışı DİM-in saytından yükləyə bilərlər.

İmtahan iştirakçıları “İmtahana buraxılış vərəqəsi”ni internet vasitəsilə DİM-in saytından fevralın 22-dən etibarən çap edib götürə bilirlər.

Xatırladaq ki, imtahan keçirilən şəhər və rayonlarda ümumilikdə 222 imtahan binası, 3941 imtahan zalı ayrılıb. İmtahanların idarə olunmasına 222 ümumi imtahan rəhbəri, 610 imtahan rəhbəri, 4899 nəzarətçi, 676 buraxılışı rejimi əməkdaşı (mühafizə), 222 bina nümayəndəsi ayrılıb.

Martın 3-də keçiriləcək imtahanda 52267 şagirdin iştirakı nəzərdə tutulur.

İmtahanda 36 nəfər sağlamlıq imkanları məhdud (gözdən əlil, serebral iflic, eşitmə əngəlli və digər) abituriyent də iştirak edəcək. Bu abituriyentlərin rahat şəkildə imtahan verməsi üçün imtahan binalarında xüsusi zallar ayrılıb, orqanizmin funksiyalarının 81-100 faiz pozulmasına görə gözdən əlilliyi müəyyən edilmiş şəxslərə isə fərdi nəzarətçilər təyin edilib.

Nəzərinizə çatdırırıq ki, martın 3-də Ağdərə rayonu, Talış kənd tam orta məktəbində də buraxılış imtahanı keçiriləcək. Bu Dövlət İmtahan Mərkəzinin işğaldan azad olunan Ağdərə rayonunda təşkil edəcəyi ilk imtahandır.

Hazırda imtahanlarda iştirak edəcək nəzarətçilər, imtahan rəhbərləri, mühafizə əməkdaşları ilə təlim-seminarlar keçirilir. Bütün imtahan binalarına baxış keçirilib, imtahan zallarında abituriyentlərin rahat şəkildə imtahan verməsi üçün zəruri şərait yaradılıb.

Təhlükəsizliyin təmin edilməsi məqsədilə imtahan mərkəzlərinə təkrar baxış da keçirilir və imtahan zalları, giriş-çıxış qapıları, binalar möhürlənməklə Daxili İşlər Nazirliyi Baş Mühafizə İdarəsinin əməkdaşlarının mühafizəsinə verilir.

SOCAR-ın “Qaz İxrac” İdarəsinə məxsus “Ucar-Zərdab” yüksəktəzyiqli magistral qaz kəmərinin korroziyaya uğramış hissəsinin dəyişdirilməsi məqsədilə yeni çəkilmiş diametri 325 mm-lik yüksəktəzyiqli qaz kəmərinin qaz nəqli sisteminə birləşdirilməsi nəzərdə tutulub.

“Azəriqaz”dan verilən məlumata görə, bununla əlaqədar 29.02.2024-cü il saat 09:00-dan işlər başa çatanadək “Lək 1-ci xətt”, “Zərdab”, “Ucar Pambıq emalı zavodu” və “Zərdab asfalt beton zavodu” ölçü qovşaqlarından qaz təchizatının dayandırılması planlaşdırılır.

Həmçinin “Ucar” qaz ölçü qovşağından qidalanan Ucar şəhərini və rayonun 20 kəndini təbii qazla təmin edən qaz təchizatı şəbəkəsində müxtəlif diametrli qaz xətlərində “Təmiz Qaz” QSC tərəfindən aşkar olunmuş qaz sızmalarının ləğvi və qaz tənzimləyici qurğuların baypas xətləri üzərində olan siyirtmələrinin təmiri ilə bağlı, 29.02.2024-cü il tarixdə saat 09:00-dan işlər başa çatanadək “Ucar” ölçü qovşağından qidalanan “Əhali” orta təzyiqli qaz kəmərindən qaz təchizatının dayandırılması planlaşdırılır.

Təmir-quraşdırma işləri aparılan müddətdə Zərdab və Ucar rayonlarının qaz təchizatında müvəqqəti fasilə yaranacaq.

Qarabağ Universitetində proqram rəhbəri vəzifəsi üzrə vakansiya elan edilib.

Bu barədə Elm və Təhsil Nazirliyindən məlumat verilib.

Qeyd olunub ki, tələblərə cavab verən namizədlər müraciətlərini karabakh@edu.gov.az elektron poçt ünvanına göndərə bilərlər.

Vakansiya üzrə son müraciət tarixi 15 mart 2024-cü ildir. Namizədlər ətraflı məlumatla aşağıdakı elan vasitəsilə tanış ola bilərlər:

Qeyd edək ki, Qarabağ Universiteti işğaldan azad edilmiş ərazilərin sosial-iqtisadi ehtiyaclarına uyğun yüksəkixtisaslı kadr tələbatının ödənilməsi məqsədilə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2023-cü il 28 noyabr tarixli Sərəncamı ilə yaradılıb. Universitet Xankəndi şəhərində fəaliyyət göstərəcək.