Category: Maraqlı

London İmperial Kollecinin alimləri müəyyən ediblər ki, çuğundur suyu içmək xroniki obstruktiv ağciyər xəstəliyi (XOAX) olan insanlarda qan təzyiqini aşağı salır və əmək qabiliyyətini yaxşılaşdırır.

Araşdırmanın nəticələri “European Respiratory Journal” nəşrində dərc olunub.

Tədqiqatda XOAX-dan əziyyət çəkən 81 nəfər iştirak edib. Bu həyati təhlükə yaradan ağciyər xəstəliyi tənəffüs yollarının iltihabı və bronxların şişkinliyi ilə xarakterizə olunur. İştirakçılar təsadüfi olaraq iki qrupa bölüşdürülüb. Birinci qrupun iştirakçıları 12 ay ərzində gündəlik 70 millilitr konsentratlaşdırılmış çuğundur suyu qəbul ediblər, ikinci qrupun iştirakçılarında isə “platsebo” effekti yoxlanılıb.

Təcrübənin nəticələri göstərib ki, konsentratlaşdırılmış çuğundur suyu içən insanlarda sistolik qan təzyiqi orta hesabla civə sütunu üzrə 4,5 millimetr azalıb. Həmçinin birinci qrupdan olan könüllülərdə dözümlülük və əmək qabiliyyəti göstəriciləri artıb – tədqiqatı başa vurduqdan sonra altı dəqiqə ərzində onlar əvvəlkindən daha çox məsafə qət edə biliblər.

Alimlər vurğulayıblar ki, çuğundur suyu XOAX müalicəsi üçün təhlükəsiz köməkçi vasitə kimi istifadə edilə bilər. Xüsusilə bu içki qan təzyiqini normallaşdırmaqla XOAX olan insanlarda ürək-damar sistemində ağırlaşmaların yaranması riskini azalda bilər.

Qeyd olunub ki, çuğundur suyunun orqanizmə təsirini dərindən öyrənmək üçün bir sıra əlavə tədqiqatlar aparmaq lazımdır.

Mənbə: gazeta.ru

ABŞ-nin Virciniya Universiteti yanında “Tibb bacısı işi” məktəbinin tədqiqatçı-doktorantı Kim Yonsu müəyyən edib ki, zəngli saatın səsi ilə oyanmaq hipertoniyaya səbəb ola, insult və miokard infarktı riskini artıra bilər.

Araşdırmanın nəticələri universitetin saytında dərc olunub.

Tədqiqatda 32 nəfər iştirak edib. İki gün ərzində könüllülərdən qan təzyiqinin göstəricilərini qeyd edən ağıllı saat taxmaq tələb olunub. Təcrübənin ilk günü, tədqiqat iştirakçıları səhər zəngli saat olmadan təbii şəkildə oyanmalı olublar. İkinci mərhələdə könüllülərə yuxuya getdikdən beş saat sonra zəng çalacaq zəngli saat qurmaq tapşırılıb.

Qan təzyiqi göstəricilərinin müqayisəsi nəticəsində məlum olub ki, zəngli saatla oyanmaq onun kəskin şəkildə artmasına səbəb olur. Bunun infarkt və insult kimi təhlükəli vəziyyətlərə səbəb ola biləcəyi qeyd edilir. Təbii şəkildə oyanan insanlarda qan təzyiqinin artması 74% daha az müşahidə olunub.

Məsələ ondadır ki, qan təzyiqinin artması simpatik sinir sisteminin fəaliyyətini stimullaşdırır, bu da stress zamanı zəruri olan həyati orqanlara qan axını artırır. Bu, qan damarlarının daralması və ürəyin yüklənməsi ilə müşayiət olunur. Bundan əlavə, yuxu çatışmazlığı (gündə yeddi saatdan az yatmaq) ürək-damar sistemi üçün mənfi nəticələri artırır və qan təzyiqinin daha da kəskin artmasına səbəb olur.

Mənbə: gazeta.ru

İsrailin Ariel Universitetinin alimləri uzun müddət ekrana baxmağın uşaqlarda autizm spektri pozğunluğunun (ASD) inkişafı ilə əlaqəli olduğuna dair heç bir inandırıcı dəlil tapmayıblar.

Araşdırmanın nəticələri “Journal of the American Medical Association” jurnalında dərc edilib.

Yeni araşdırma əvvəlki 46 elmi məqalənin nəticələrinə (meta-analiz) əsaslanır. Tədqiqatlarda ümumilikdə 562 131 könüllü iştirak edib. Elm adamları araşdırmada iştirak edən uşaqların televizor, planşet və kompüter ekranları qarşısında nə qədər vaxt keçirdikləri barədə məlumatları qeydə alıblar. Daha sonra tədqiqatçılar ekran qarşısında daha çox vaxtın keçirilməsini ASD inkişaf riskinə təsir edib-etmədiyini müəyyən etməyə çalışıblar. ASD sosial qarşılıqlı əlaqə və ünsiyyətdə pozğunluqlarla xarakterizə olunan neyroinkişaf pozğunluğudur.

Təhlil nəticəsində alimlər qadcetlərdən həddindən artıq istifadə ilə uşaqlarda autizm spektri pozğunluğunun inkişaf ehtimalının artması arasında inandırıcı əlaqə tapmayıblar. Tədqiqatın müəllifləri qeyd ediblər ki, çox güman ki, ASD olan uşaqlar ilkin olaraq qadcetlərə yüksək maraq göstərirlər, nəticədə onların ekran qarşısında keçirdiyi vaxt artır.

Tədqiqatçılar əlavə ediblər ki, ekrandan istifadə ilə bağlı ümumi potensial mənfi nəticələr ümumi hesab ediləndən daha az ağır ola bilər. Qadcetlərlə qarşılıqlı əlaqənin növü də vacibdir. Məsələn, sosial şəbəkələrdə ünsiyyət ASD olan uşaqlara ünsiyyət bacarıqlarını inkişaf etdirməyə kömək edə bilər.

Mənbə: gazeta.ru

Statistikaya görə internetdə ən çox izlənən görüntülər arasında pişiklə bağlı videolar üstünlük təşkil edir.

İndiana Universitetinini tədqiqatçıları tərəfindən aparılan araşdırma bu videoların populyarlığının elmi izahını verib.

Alimlər 7000 nəfərdən pişik videolarına baxmağı və bunun onların əhval-ruhiyyəsinə necə təsir etdiyini təsvir etmələrini istəyiblər.

Məlum olub ki, istifadəçilər əsasən işdə və ya dərs oxuyarkən onları izləyiblər. Sorğunun nəticələrinə əsasən pişiklər haqqında onlayn videoya baxan insanlar özlərini daha enerjili və pozitiv hiss etdiklərini, narahatlıq və kədər kimi mənfi emosiyalardan azad olduqları müşahidə edilib.

O da öyrənilib ki, belə videolara daha çox pişik sahibləri və utancaq insanlar baxırlar.

Mənbə: Haber Global

Qidadan kifayət qədər D vitamini əldə etmək çətin ola bilər, buna görə də bəzi hallarda vitamin əlavəsi qəbul etmək tövsiyə olunur.

Bununla bağlı “Health” jurnalında məqalə dərc olunub.

Unutmamalıyıq ki, D vitaminin əlavə qəbulu həkim nəzarəti altında olmalıdır, çünki bu vitaminin həddindən artıq qəbulu müxtəlif sağlamlıq problemlərinə səbəb ola, o cümlədən komaya gətirib çıxara bilər.

D vitamini orqanizmin kalsiumun mənimsəməsində əsas rol oynayır və sümük sağlamlığı üçün vacibdir. O, həmçinin sinirlər tərəfindən siqnalların ötürülməsi və immun hüceyrələri tərəfindən infeksiyalarla mübarizə üçün istifadə olunur. D vitamini çatışmazlığı əzələ zəifliyinə və ağrılarına səbəb ola bilər.

Təxminən 72 000 ABŞ sakininin iştirak etdiyi araşdırma göstərib ki, təcrübədə iştirak edənlərin 40,9%-də D vitamini çatışmazlığı, 22%-də orta dərəcədə çatışmazlıq, 2,6%-də isə ciddi çatışmazlıq olub. Çatışmazlıq riski xüsusilə yaşlı insanlarda, mədə şuntlanması əməliyyatı keçirmiş piylənmədən əziyyət çəkən insanlarda və qaraciyər xəstəliyi, seliakiya, mukovissidoz və kron xəstəliyindən əziyyət çəkən insanlarda yüksəkdir.

Günəş şüaları altında olmaq D vitamini çatışmazlığının qarşısını almağa kömək edə bilər, lakin qış aylarında bu vitaminlə zəngin qidaları qida rasionunuza daxil etmək vacibdir. Bu qidalara ala balıq, tunes, qızılbalıq, skumbriya və balıq yağı daxildir.

Mənbə: osnmedia.ru

Rusiyalı stomatoloq Olqa Jidkix ağız sağlamlığı üçün düzgün saqqız seçiminin önəmli olduğunu bildirib.

“Saqqızı seçərkən dişlər üçün mənfi nəticələrə, xüsusən də kariyes əmələ gəlməsinə yol verməmək üçün şəkərin olmamasına və ya onun aşağı səviyyədə olmasına diqqət yetirmək lazımdır. Saqqızın tərkibində ksilitol ola bilər. Bu şəkər əvəzedicisi kariyesin inkişafının qarşısını alır və diş minasının möhkəmlənməsinə kömək edir”, – deyə mütəxəssis bildirib.

“Bəzi saqqızların tərkibində kalsium və flüor var ki, bu da diş minasını gücləndirmək və qorumaq üçün faydalı ola bilər”, – həkim əlavə edib.

Həkim təbii aramatizatorlu saqqız almağı məsləhət görüb. Ağız boşluğu üçün nanə və ya evkalipt ilə bir məhsul seçmək daha yaxşıdır.

“Müntəzəm olaraq üç dəqiqədən çox saqqız çeynəmək bir sıra ciddi xəstəliklərə səbəb ola bilər. Bunlara qastrit, mədə eroziyası daxildir”, – deyə Jidkix vurğulayıb.

Mənbə: vm.ru

Dölün ifraz etdiyi GDF15 hormonu hamilə qadınlarda ürəkbulanma və qusmaya səbəb olur ki, bu da bəzi hallarda qadının və gələcək körpənin həyatı üçün təhlükə yarada bilər. Hamiləlikdən əvvəl qadınlara bu hormonun vurulması ürəkbulanmanı azalda bilər.

Bununla bağlı “Nature” jurnalında araşdırma dərc edilib.

Qadınların 80%-i hamiləliyin bəzi mərhələsində ürəkbulanma və qusmadan, 2% isə bu halların ağır formasından – hiperemezisdən əziyyət çəkirlər. Bu vəziyyət çəki itkisinə, susuzluğa və xəstəxanaya yerləşdirməyə səbəb ola bilər.

Yeni bir araşdırma, GDF15 hormonunun yüksək səviyyəsi ilə hamilə qadınlarda ürək bulanmasının şiddəti arasında səbəbli əlaqənin olduğunu göstərib. Hormona həssaslığı artıran mutasiyaları olan qadınlar daha ağır simptomlardan əziyyət çəkirlər. Lakin dölə irsi olaraq GDF15 hormonunun ifrazını azaldan mutasiya keçərsə, anada hiperemezisin inkişaf etmə ehtimalı az ola bilər.

Alimlər həmçinin müəyyən ediblər ki, irsi qan xəstəliyi olan beta talassemiyadan əziyyət çəkən xəstələrdə hamiləlik zamanı ürəkbulanma və qusma daha az hallarda müşahidə olunur. Bunun səbəbi, onların qanında GDF15 hormonunun xroniki olaraq yüksək səviyyədə olmasıdır, yəni orqanizmləri artıq buna alışıb.

Dişi siçanlarda aparılan tədqiqatlar göstərib ki, GDF15 hormonunun aşağı konsentrasiyalarda orqanizmə yeridilməsi heyvanlarda ona qarşı həssaslıq inkişaf etdirməyə və hormonun yüksək dozalarında belə ürəkbulanma və qusmanın qarşısını almağa imkan verir. Alimlər bu yanaşmanı hiperemezis keçirmiş və yeni hamiləlik planlaşdıran qadınlarda sınaqdan keçirməyi planlaşdırırlar. Bundan əlavə, GDF15-in beyindəki reseptoruna bağlanmasına mane olan dərmanlar artıq sınaqdan keçirilir. Onlardan xərçəng müalicəsi nəticəsində ürəkbulanma və qusmadan əziyyət çəkən xəstələr üçün istifadə edilməsi planlaşdırılır.

Mənbə: gazeta.ru

Bloominqtondakı İndiana Universitetinin amerikalı alimləri kök hüceyrələrdən yetişdirilən canlı beyin orqanoidlərindən istifadə edərək yeni növ neyron şəbəkə yaradıblar.

Median.Az xəbər verir ki, tədqiqat “Nature Electronics” (NatElectron) elmi jurnalında dərc olunub.

Orqanoidlərin müəyyən bir toxuma növündən hazırlanmış miniatür obyekti təmsil edən həqiqi insan beyni ilə çox az ümumi cəhətləri var. Düşüncələr, duyğular və xüsusən də şüur ​​onda görünə bilməsə də, bu cür strukturlar insanlar üzərində təcrübə aparmağa ehtiyac olmadan orqanın quruluşunu öyrənməyə kömək edir.

Bioloji beyinlər tam elektron süni intellekt (AI) sistemləri ilə müqayisədə daha az enerji tələb etdiyi üçün elm adamları neyron şəbəkələri dizayn etmək üçün orqanoidlərə müraciət ediblər. Məsələn, beynimizin gün ərzində işləməsi üçün cəmi 20 vatt gücə ehtiyacı var, mikroprosessor əsaslı süni intellekt isə uzaqdan müqayisə oluna bilən hər şeyə nail olmaq üçün təxminən 8 milyon vatt tələb edir.

“Brainware” adlanan yeni inkişaf yüksək sıxlıqlı multielektrod massivinə quraşdırılmış sub-nanometr diametrli orqanoiddir. Çip sinir toxumasına elektrik siqnalları göndərmək və orada baş verən elektrik fəaliyyətini oxumaq qabiliyyətinə malikdir.

Hazırlanmış kibernetik sistem iki növ tapşırıqda – nitqin tanınması və qeyri-xətti tənliklərin həllində sınaqdan keçirilib. İlk sınaqda yapon dilində ifadələrin deşifrə edilməsinin dəqiqliyi iki gün ərzində 51%-dən 78%-ə yüksəlib.

Riyazi hesablamalarda “Brainware” uzunmüddətli yaddaş vahidi olmayan süni neyron şəbəkələrindən (ANN) nəzərəçarpacaq dərəcədə sürətli olduğu ortaya çıxıb və dəqiqlik baxımından uzunmüddətli yaddaşa malik ANN-dən bir qədər aşağıdır. Bununla belə, alimlər qeyd ediblər ki, yüksək performanslı süni neyron şəbəkələri orqanoid əsaslı süni intellektlə müqayisədə təlimə xeyli vaxt sərf edib. Bərabər şəraitdə “Brainware” tam elektron analoqlarından 90% daha sürətli öyrənib.

Tədqiqatçıların fikrincə, onların kəşfi yeni tip kompüter arxitekturasına doğru mühüm addımdır. Eyni zamanda alimlər vurğulayıblar ki, belə texnologiyaların daha da inkişafı ilə etik aspektlər də nəzərə alınmalıdır. Bundan əlavə, orqanoidlərin saxlanması həyati dəstək sistemlərini tələb edir, ehtiyac enerji istehlakında qənaəti qismən inkar edir.

Avropa İttifaqı rəsmiləri “Aİ Süni İntellekt Aktı” kimi tanınan qanun ilə bağlı razılığa gəliblər.

Median.Az qafqazinfo-ya istinadən xəbər verir ki, qanun 2024-cü ildə keçiriləcək səsvermədən sonra 2025-ci ildə qüvvəyə minəcək.

“Süni intellekt bəlkə də son illərin ən maraqlı inkişaflarından biri olub. Onun səhiyyə, maliyyə, nəqliyyat və daxili işlər də daxil olmaqla geniş sektorlara müxtəlif iqtisadi və sosial faydalar gətirəcəyi gözlənilir. Bəşəriyyətin tərəqqisi səhiyyə, xidmət göstərilməsinin təkmilləşdirilməsi, enerji istehlakının idarə edilməsi və ictimai təhlükəsizliyin təkmilləşdirilməsi daxil olmaqla, çoxsaylı yollarla süni intellekt tərəfindən idarə olunur. Bundan əlavə, müəssisələr əməliyyatlarını optimallaşdırmaq üçün süni intellektə əsaslanan proqramlardan istifadə edirlər”, – deyə Aİ-dən bildirilib.

Stress və həyəcan anında çox güclü baş ağrısı, spazm beyin şişindən xəbər verə bilər.
Median.Az medicina.az-a istinadən xəbər verir ki, onkoloq Yevgeniy Çeremuşkin baş beyin şişlərinin pasiyentlərin ağlına gəlməyən simptomlarını açıqlayıb.

“Beyindəki şişin əlamətləri özünü aylar, hətta 1-2 il sonra göstərə bilər. Əgər şiş aqressiv deyilsə, çox asta böyüyürsə, bu zaman xəstə özünü normal hiss edir.

Hər baş ağrısı xərçəng deyil, amma baş ağrılarının xarakterinə fikir verin.
Baş ağrısı, baş gicəllənmə şişin əlaməti ola bilər.

Amma bu zaman ağrı gərək mütəmadi olsun, xüsusən fiziki iş, idman və stress, həyəcan zamanı artır.

Digər əlamətlər:
– Yaddaş itkisi
– Zəiflik, diqqət yayqınlığı
– Çox yüngül işdən sonra baş ağrısı
– Görmədə dumanlanma
– Sanki gözün kənarları ilə görürlər

Əgər bu əlamətlər varsa, təcili həkimə getmək lazımdır”.