Category: Sağlamlıq

Son illər həyatımızın bir parçasına çevrilən sosial şəbəkələr həm də özünə auditoriya toplamaq baxımından çox əhəmiyyətlidir. Bir çox şirkətlər öz məhsullarını sosial şəbəkə vasitəsilə reklam edir, daha çox insana çatmasına nail olurlar.

Peşə sahibləri, həkimlər də bu üsuldan istifadə edərək bacarıqlarını paylaşırlar. Onlar müxtəlif əməliyyatları, doğuş prosesini videoya çəkərək yayır, qazanılan müştəri hesabına öz gəlirlərini artırırlar. Bundan başqa televiziya kanallarından da bu məqsədlə istifadə edənlər var.

Bəs bu davranış nə qədər doğrudur?

Tibb eksperti Rasif Bağırov Bizim.media-ya şərhində bildirib ki, ölkədə həkim çox olduğu üçün pasiyent qazanmaq çətindir:

“Azərbaycanda həkimlərin sayı həddən artıq çoxdur. Sovet dövründə müharibənin olacağı ehtimalı ilə həkimlər çox idi və kadr kimi yerləşdirilməsində problem vardı. Azərbaycan müstəqil olduqdan sonra problemin həll olacağını düşünürdük. Hazırda bir çox ölkələrin vətəndaşları Azərbaycanda klinika açıb, fəaliyyət göstərirlər. Bu cür sıxlıqda hər bir həkim normal dolana bilməsi üçün kifayət qədər xəstəsinin olmasını istəyir”.

Terapevt hesab edir ki, yaxşı həkimin reklamı onun xəstələridir:

“Mən televiziyaya çıxan həkimləri başa düşə bilmirəm. Xəstə həkimdən nə qədər effekt görürsə, o qədər də onun reklamı gedir. Bəzən 4-5 həkim müayinə və müalicəsindən keçən xəstələr gəlir. Deməli, onlarda effekt görmədiyi üçün belə olub. Xəstələr normal həkim tapanda ondan yapışırlar, həm özünün yaxşı reklamı gedir, həm də xəstələr bundan fayda görürlər.

Televiziyada cavan-cavan həkim qızlar elə danışırlar, elə bil bu vaxta qədər heç Azərbaycanda belə müalicə üsulları yox imiş. Bunlar gələndən sonra yaradıblar. Bəzən reklamda xəstənin müalicədən əvvəlki və sonrakı görüntüsünü göstərirlər. Bəzən maddi imkanı çox aşağı olan xəstələr olur ki, inanmıram hansısa həkim özəldə işləməsinə baxmayaraq ondan pul alsın.

Amma o xəstə televiziyada reklam olunan həkimin yanına getmək üçün xeyli məbləğdə pul tapır. Nəticədə də yaxşı effekt görmür. Xəstə elə bilir ki, televiziyada danışırsa, həmin həkim ölüdirildəndir. Həkim öz əməli ilə reklamını qazanmalıdır. Bakıda elə həkimlər var ki, xarici ölkələrdəki həkimlərdən çox yüksək səviyyədədirlər. Heç biz onları televiziyada görmürük”.

Onun sözlərinə görə, cərrahi əməliyyatların paylaşılması qadağan deyil:

“Cərrahi əməliyyatların paylaşması, həkimin öz işi, elədiyi əməliyyatlar haqqında qanunla qadağan deyil. Sadəcə, mənəvi cəhətdən düzgün deyil”.

Daxili orqanların pul müqabilində satışa çıxarılması ilə bağlı elanlara rast gəlinir: “Bir böyrəyimi 70 min manata satıram”, “Ödəniş qarşılığında qaraciyər və ilik donoru oluram. Qiymət qarşılıqlı razılıq əsasında” və sair…

Xezerxeber.az-ın məlumatına görə, son zamanlar küçələrdə və sosial şəbəkələrdə daxili orqanlarını satışa çıxarmaq istəyənlərin bu cür elanlarına tez-tez rast gəlinir.

Sözügedən elanlarda böyrək, qaraciyər, ilik, qan satışı ilə bağlı məlumatlar qeyd olunur.

Orqan Donorluğu və Transplantasiyası üzrə Koordinasiya Mərkəzinin hüquq məsləhətçisi Lalə İbrahimzadə bildirib ki, ölkəmizdə orqan və toxumaların transplantasiyası qanunvericiliklə tənzimlənir. Buna əməl etməyənlər qanun qarşısında məsuliyyət daşıyırlar.

Qanunvericiliyə görə, insanın daxili orqanı satıla bilməz.

Daxili İşlər Nazirliyindən (DİN) isə verilən məlumata görə, bu cür elanlarla bağlı nazirlik tərəfindən araşdırma aparılır.

Ətraflı süjetdə:

Araşdırmalara görə, yuxusuzluğun səbəbi pəhrizinizin nəzərə almadığınız digər aspektləri ola bilər.

Median.Az lent.az-a istinadən xəbər verir ki, yatmazdan əvvəl bəzi qidalardan uzaq durmaq lazımdır.

Ədviyyatlı ərzaq

Yatmamışdan qabaq ədviyyatlı qidalar istehlak etməyin.

Pomidor

Təəssüf ki, pomidor turşu reflüksünün əsas tətikləyicilərindən biridir. Buna görə də pomidoru yatmamışdan ən azı 4-5 saat əvvəl yemək lazımdır.

Şirniyyatlar

İstənilən şirin desert axşam saatlarında yeyilsə, yuxunu poza bilər. Yüksək şəkər və qan qlükoza səviyyələrində dalğalanmalara və mədə problemlərinə səbəb ola bilər.

Süd

Süd, laktoza sayəsində həm uşaqlarda, həm də böyüklərdə turşu reflüksünü tətikləyə bilər.

Ətirli sodalar

Çox vaxt onların tərkibində kofein var. Ola bilsin ki, heç sizin bundan xəbəriniz yoxdur.

Nanəli çay

Yatmazdan əvvəl bir fincan nanə çayı içmək yuxu keyfiyyətinə yaxşı təsir etmir. Bunun əvəzinə çobanyastığı və ya lavanda içmək daha məsləhətlidir.

Araşdırmalara görə, tərkibində şəkər olmayan saqqız çeynəmək diş sağlamlığı üçün yaxşıdır.

Median.Az lent.az-a istinadən xəbər verir ki, stomatoloqlar yeməkdən 20 dəqiqə sonra şəkərsiz saqqız çeynəməyi məsləhət görürlər. Onların fikrincə, şəkərli saqqızlar xeyirdən çox zərər verir.

Saqqız çeynəməyin faydası daha çox tüpürcək istehsal etməyə kömək edir ki, bu da yeməkdən sonra ağızda qalan turşulara və bakteriya tullantılarına qarşı ağızın təbii müdafiəsidir.

Bundan əlavə, saqqız dişlərdə nazik bir təbəqə əmələ gətirir. Belə ki, diş sağlamlığı üçün gündə iki dəfə dişlərinizi flüorlu pasta ilə fırçalamaq və yeməklər arasında saqqız çeynəmək vacibdir. Hər gün diş ipindən istifadə etmək də faydalı olacaq.

Yeri gəlmişkən, saqqız yalnız dişlərin çürüməsinin qarşısını almaqla yanaşı, həm də ağız quruluğu və xoşagəlməz qoxu ilə də kömək edə bilər. Saqqız çeynəmək həmçinin qastroezofagial və ya laringofaringeal reflü olan insanlarda simptomları azalda bilər

Fransız alimlərinin araşdırmalarına görə, qadınlar üçün siqareti atmaq daha çətindir.

Median.Az lent.az-a istinadən bildirir ki, Burqundiya Universitetinin mütəxəssisləri 2001-2018-ci illər ərzində pis vərdişdən qurtulmağa çalışan və kömək istəyən 37 mindən çox siqaret çəkənin məlumatlarını öyrəniblər. İştirakçılar arasında 43,5 faiz qadınlar olub.

Məlumatlar göstərib ki, kişilərin 60 faizi və qadınların 56 faizi nikotin asılılığından əziyyət çəkir. Eyni zamanda, kişilər gündə orta hesabla daha 27, qadınlar isə 23 dəfə siqaret çəkir.

Mütəxəssislər belə nəticəyə gəliblər ki, qadınlar daha az siqaret çəkir və nikotindən daha az asılı olur, lakin siqareti buraxmaqda daha çox çətinlik çəkirlər.

Alimlərin fikrincə, əsas səbəblər qadınlar arasında narahatlıq, depressiya, artıq çəki və ya piylənmənin çox olmasıdır. Kişilər, araşdırmanın nəticələrinə görə, bu cür problemlərlə daha az rastlaşırlar. Bundan əlavə, ekspertlər müəyyən ediblər ki, qadınlar üçün siqaret çox vaxt gündəlik fəaliyyətlər arasında möhlət rolunu oynayır.

Fransız alimlərinin araşdırmalarına görə, qadınlar üçün siqareti atmaq daha çətindir.

Median.Az lent.az-a istinadən bildirir ki, Burqundiya Universitetinin mütəxəssisləri 2001-2018-ci illər ərzində pis vərdişdən qurtulmağa çalışan və kömək istəyən 37 mindən çox siqaret çəkənin məlumatlarını öyrəniblər. İştirakçılar arasında 43,5 faiz qadınlar olub.

Məlumatlar göstərib ki, kişilərin 60 faizi və qadınların 56 faizi nikotin asılılığından əziyyət çəkir. Eyni zamanda, kişilər gündə orta hesabla daha 27, qadınlar isə 23 dəfə siqaret çəkir.

Mütəxəssislər belə nəticəyə gəliblər ki, qadınlar daha az siqaret çəkir və nikotindən daha az asılı olur, lakin siqareti buraxmaqda daha çox çətinlik çəkirlər.

Alimlərin fikrincə, əsas səbəblər qadınlar arasında narahatlıq, depressiya, artıq çəki və ya piylənmənin çox olmasıdır. Kişilər, araşdırmanın nəticələrinə görə, bu cür problemlərlə daha az rastlaşırlar. Bundan əlavə, ekspertlər müəyyən ediblər ki, qadınlar üçün siqaret çox vaxt gündəlik fəaliyyətlər arasında möhlət rolunu oynayır.

Bir tərəfdən çeynəmək dişlərin çürüməsinə səbəb ola bilər.

Median.Az xəbər verir ki, bu barədə “Sputnik” radiosuna stomatoloq Aleksey Antipenko məlumat verib.

“Əgər dişlərin bir tərəfi çeynəmək üçün istifadə edilmirsə, daha az təmizlənir. Fakt budur ki, tərəvəz və digər sıx tərkibli qidalar – çörək, dənli bitkilər, kartof və karbohidratlarda yüksək olan digər yumşaq qidalardan yarana bilən yumşaq lövhəni çıxarır. Sərt lövhənin əmələ gəlməsi üçün 72 saat kifayətdir.

Bu sıx lövhə tədricən daşlaşacaq. Nəticədə, kariyes, gingivit və periodontit inkişaf ehtimalı daha yüksəkdir”, – Antipenko izah edib.

Həkim deyib ki, bir tərəfdən çeynəmək dişlərin aşınmasına, sərt toxumaların aşınmasına və ya çeynəmə əzələlərinin hipertrofiyasına səbəb olmaz. Kariyesdən qorxmaq lazımdır.

“Çeynəmək üçün “sevimli” tərəfin olması diş həkiminə baş çəkməyi tələb edir, çünki dişləmə zamanı ağrılı hiss edə bilərsiniz”, həkim əlavə etdi.

Göz xəstəliklərinin inkişafının qarşısını almaq üçün vizual stress zamanı fasilələr vermək, göz məşqləri etmək, həmçinin otaqdakı havanı nəmləndirmək vacibdir.

Bunu oftalmoloq İrina Zimina deyib.

“Göz xəstəliklərinin qarşısını almaq üçün vizual məşqlər etmək, “aktiv” görmə qabiliyyətindən istifadə etmək və lazım olduqda nəmləndirici damcılar tətbiq etmək vacibdir”, İrina Zimina bildirib

Həkimin sözlərinə görə, uzun müddət davam edən vizual stress ilə ən azı saatda bir dəfə fasilə vermək və göz məşqləri etmək lazımdır.

“Məsələn, 5-10 saniyə yanıb-sönən çırpınma, “pəncərədəki işarə” məşqi, baxışlarınızı uzaq bir obyektdən yaxın obyektə köçürmək lazımdır. Qarşınızdakı boşluqdakı fiqurları zehni olaraq təsvir etmək də faydalıdır: romb, üçbucaq, kvadrat, səkkiz rəqəm”, deyə İrina Zimina qeyd edib.

Həkim əlavə edib ki, “aktiv” görmə qabiliyyətindən daha tez-tez istifadə etmək vacibdir:

“Bu, sadəcə baxmaq deyil, görmək deməkdir. Görmə sahəsində olan obyektləri şüurlu şəkildə öyrənin”.

Həkim xəbərdarlıq edib ki, şəhər şəraitində hava çox quru olur, ona görə də nəmləndirmə vacibdir:

“Gündə ən azı 30 dəqiqə təmiz havada olmalı və evdə nəmləndirici yandırmalısınız. Həkim nəmləndirici damcılardan istifadə etməyi tövsiyə edə bilər, xüsusən də insan ekran qarşısında çox vaxt keçirirsə və ya linza taxırsa”, deyə həkim məsləhət görüb.
//Qaynarinfo

London Kraliça Mariya Universitetinin alimlərinin rəhbərlik etdiyi elmi qrup aclığın yalnız üçüncü günündə daxili orqanların fəaliyyətini yaxşılaşdırdığını müəyyən edib.

Median.Az oxu.az-a istinadən bildirir ki, araşdırmanın nəticələri “Nature” jurnalında dərc olunub.

Məlum olub ki, yeməkdən uzun müddətlik imtina yalnız üçüncü gündə insan orqanizminə faydalı təsir göstərməyə başlayır. Bu, orqan və toxumaların zülal tərkibində dəyişikliklərin izlənilməsi nəticəsində aydın olub. Xüsusilə, qidadan uzun müddətlik imtina etmək yalnız artıq çəkidən qurtulmağa imkan vermir, həm də maddələr mübadiləsinə, qaraciyər və mədəaltı vəzi də daxil olmaqla bir çox orqanların fəaliyyətinə müsbət təsir göstərir.
Bundan əlavə, alimlər müəyyən ediblər ki, orqanizmdə müəyyən zülalların konsentrasiyasının artması beyinə də təsir edir. Onlardan bəziləri hipokampusda yeni neyronların meydana gəlməsini təşviq edir ki, bu da idrak qabiliyyətlərinin təkmilləşdirilməsi ilə əlaqələndirilir.

Azərbaycanda ürək və ağciyər transplantasiyası əməliyyatlarının bu günə qədər icra oluna bilməməsinin səbəbi odur ki, meyit donordan orqan götürülməsi mümkün deyil. Əvvəl bu qanunla tənzimlənmədiyindən mümkün olmurdu, hazırda isə qanun icazə versə də, insanlar bu məsələyə isti yanaşmır.

Median.Az Xəzər TV-yə istinadən bildirir ki, Səhiyyə Nazirliyinin yanında Orqan Donorluğu və Transplantasiyası üzrə Koordinasiya Mərkəzinin İdarə Heyətinin sədri Yeganə Abbasova bildirib ki, qaraciyər çatışmazlığından əziyyət çəkən xəstələrin sayı da olduqca çoxdur.

Onun sözlərinə görə, bir xəstənin bir illik dializ müalicəsi  təqribən 16 min manatdır.

Xəstəyə böyrək köçürülməsi də eyni məbləğdir. Bu səbəbdən orqan köçürülməsinin tez baş tutması həm xəstənin ağrıdan qurtulmasına, həm də rəsmi qurumların iqtisadi cəhətdən xərclərinin azalmasına gətirib çıxaracaq.

Meyitin donor olması üçün isə beyin ölümü gerçəkləşməlidir. Əsas problem də elə budur. Ölkədə həkimlərin çoxu tərəfindən beyin ölümü gerçəkləşmiş xəstələrə “beyin ölümü” diaqnozu qoyulmur.

Koordinasiya Mərkəzi bir ildir fəaliyyət göstərsə də bu müddət ərzində könüllü donor olmaq üçün sadəcə 30-a yaxın adam müraciət edib.

Ətraflı süjetdə: