Category: Sağlamlıq

Alimlər siçanlar üzərində apardıqları araşdırmada gözlənilməz nəticə əldə ediblər: minlərlə şirniyyat, desert və pəhriz içkilərində istifadə olunan şəkər əvəzedicisi saçların yenidən çıxmasına kömək edə bilər. 

Bu barədə “Daily Mail” məlumat yayıb.

Söhbət “steviya” adlı təbii, kalorisiz şirinləşdiricidən gedir. Dünyada 40 mindən çox məhsulda istifadə olunan bu maddənin tərkibində ona şirin dad verən “steviyozid” adlı birləşmələr mövcuddur.

Avstraliyalı tədqiqatçılar müəyyən ediblər ki, bu birləşmələr saç tökülməsinə qarşı məşhur vasitə olan “minoksidil” (digər adı ilə “Rogaine”) ilə birlikdə istifadə edildikdə, baş dərisində saçların yenidən çıxmasını stimullaşdıra bilər.

ABŞ-da təxminən 40 milyon insan tərəfindən istifadə olunan “minoksidil” ucuz və geniş yayılmış bir preparat sayılır. Araşdırma zamanı siçanların keçəl sahələrinə bir ay boyunca hər gün “minoksidil” və “steviyozid” qarışığı hopdurulmuş mikroiynəli plastırlar yapışdırılıb.

Nəticədə, təcrübə bitəndə siçanların arxa hissəsinin 67,5 faizində yeni tük çıxıb. Müqayisə üçün, eyni dövrdə yalnız 2 faiz “minoksidil” məhlulu tətbiq edilən siçanlarda bu göstərici cəmi 25 faiz olub.

Sidney Universitetindən əczaçı Lifen Kan bildirib:

“Steviyozidin minoksidilin effektivliyini artırmaq üçün istifadəsi, saç tökülməsinin daha təbii və təsirli müalicəsinə doğru atılmış ümidverici addımdır. Bu, milyonlarla insana fayda verə bilər”.

Alimlər hələ də steviya ekstraktlarının saç çıxmasına necə təsir etdiyini tam bilmir. Onların ehtimalına görə, steviyozidlər orqanizmin “minoksidil”i daha yaxşı mənimsəməsinə kömək edir.

Bununla belə, tədqiqat hələ kiçik miqyasda aparılıb və yalnız siçanlar üzərində sınaqdan keçirilib. Mütəxəssislər bildirirlər ki, bu qarışığın insanlarda da eyni təsiri göstərib-göstərməyəcəyi hələlik məlum deyil.

Məqalədə vurğulanır ki, sadəcə daha çox steviya tərkibli məhsul — məsələn, qazlı içkilər və dondurma — istehlak etmək saçların artmasına səbəb olmayacaq. Steviya həmçinin şəkər əvəzedicisi kimi kafe və çaylara da əlavə olunur.
//qaynar.az

Orqan köçürülməsi gözləyən xəstələr üçün böyük ümid yaradan mühüm bir elmi irəliləyiş əldə edilib.

Alimlər qan qrupu uyğunluğundan qaynaqlanan problemləri aradan qaldırmaq məqsədilə A qan qrupuna aid bir böyrəyi uğurla universal donor orqan – 0 qrupuna çeviriblər və daha sonra beyin ölümü baş vermiş bir xəstəyə köçürüblər. Dəyişdirilən böyrək əməliyyatdan sonrakı iki gün ərzində problemsiz işləyərək bu metodun potensialını göstərib.

1950-ci illərdən bəri həyatı xilas edən müalicə üsulu kimi tanınan böyrək köçürülməsi bir sıra əsas məhdudiyyətlərlə üzləşir. Ən vacib məhdudiyyətlərdən biri donorla alıcının qan qruplarının uyğun gəlməməsidir. İnsanlarda dörd əsas qan qrupu (A, B, AB və 0) mövcuddur və insanın immun sistemi özündə olmayan antigenləri daşıyan yad orqana qarşı dərhal güclü reaksiya verir.

Bu məhdudiyyət xüsusilə 0 qan qrupuna malik xəstələr üçün çətinlik yaradır. 0 qrup xəstələr yalnız 0 qrup orqan qəbul edə bildikləri halda, A, B və AB qrupuna malik xəstələr 0 qrup orqanlardan da yararlana bilirlər. Bu səbəbdən 0 qrup xəstələr orqan gözləmə siyahısında digərlərinə nisbətən 2–4 il daha çox gözləməli olurlar.

Alimlər 1980-ci illərin sonlarından etibarən qan qrupu uyğunsuz (ABOi) orqan köçürülməsini mümkün edən mürəkkəb üsullar hazırlamışdılar. Lakin 2022-ci ildə Britaniya Kolumbiyası Universitetinin tədqiqatçıları prosesi sadələşdirən ferment əsaslı yeni müalicə protokolu yaratdılar. Bu yenilikçi üsul “fermentlə çevrilmiş 0” – qısaca “ECO” adlanır.

Tədqiqatın müəlliflərindən biri, biokimya professoru Stefan Vizers bu metodun mahiyyətini belə izah edib: “Orqanların əməliyyata qədər qorunması üçün istifadə olunan xüsusi mayeyə qan qrupu antigenlərini təmizləyən fermentlər əlavə edildi. Bu fermentlər A qrup böyrəyin səthindəki A antigenlərini effektiv şəkildə təmizləyərək böyrəyi universal donor olan 0 qrupuna çevirdi. Beləliklə, alıcının qanındakı anti-A anticisimləri böyrəyi hədəf ala bilmədi”.

Komanda metodu sınaqdan keçirmək üçün ailəsinin razılığı ilə beyin ölümü baş vermiş bir xəstəyə ECO böyrəyi köçürüb. Xəstənin qanında normalda orqanı dərhal rədd etməyə kifayət edən yüksək miqdarda anti-A anticisimləri olub. Alimlər böyrəyin davamlılığını sınamaq məqsədilə əməliyyatdan əvvəl adətən tətbiq olunan güclü anticisim azaldıcı müalicəni bu dəfə aparmayıblar.

Köçürülmədən sonrakı ilk iki gün ərzində böyrək problemsiz işləsə də, üçüncü gün A antigenlərinin yenidən əmələ gəlməsi ilə alıcının immun sistemi reaksiya göstərməyə başlayıb.

Bu nəticələr metodun klinik tətbiqi üçün vacib məlumatlar təqdim edir. Professor Vizers uzunmüddətli uyğunlaşmanın mümkün olduğunu, lakin real transplantasiyalarda ECO orqanlarla birlikdə standart immuniteti zəiflədici müalicələrin də tətbiq edilməli olduğunu vurğulayır.

Alimlər hesab edirlər ki, orqanların qan qrupunu dəyişdirmək imkanı orqan gözləmə siyahısındakı namizədlərin yarıdan çoxunu təşkil edən 0 qrup xəstələr üçün inqilabi əhəmiyyət daşıyır. Bu üsul orqan köçürülməsi gözləmə müddətlərini əhəmiyyətli dərəcədə azalda bilər.
//qaynar.az

Yaşıl çay uzun müddətdir ki, antioksidant və iltihabəleyhinə xüsusiyyətləri ilə tanınır. Lakin diyetoloqların fikrincə, sağlamlığa daha çox fayda verən və yaşıl çaydan da çox antioksidant ehtiva edən bir neçə içki mövcuddur.

Qaynarinfo xəbər verir ki, “Very Well Health” nəşri bu içkilərin siyahısını təqdim edib.

Ağ çay – Antioksidant tərkibinə görə birinci yerdə dayanır. Yaşıl çaydan fərqli olaraq, ağ çay minimal emal prosesindən keçir, buna görə də tərkibində daha çox katexin və polifenol qalır. “National Library of Medicine”də dərc olunmuş tədqiqatlara əsasən, ağ çayda olan bu maddələr xolesterin və trigliserid kimi zərərli yağların səviyyəsini aşağı salaraq lipid mübadiləsini yaxşılaşdırır.

Qibiskus (hibiskus) çayı – Tünd qırmızı rəngə və turşməzə dadına malik olan bu çay flavonoidlər və antosianinlərlə zəngindir. Bu antioksidantlar orqanizmdə iltihabı azaldır, xolesterin səviyyəsini normallaşdırır və arterial təzyiqi salmağa kömək edir.

Bənövşəyi çay – Yaşıl və qara çayla eyni bitkidən əldə olunur, lakin Keniya dağlarının yüksək hissələrində yetişir. Onun bənövşəyi rəngi antosianinlərin və katexinlərin birləşməsindən yaranır. Tərkibindəki polifenollar, o cümlədən EGCG, ürək-damar sağlamlığına, şəkər səviyyəsinin tənzimlənməsinə və bağırsaq fəaliyyətinə müsbət təsir göstərir.

Roybuş (rooibos) çayı – Cənubi Afrikada yetişdirilən, təbii olaraq kofeinsiz və şirin dada malik bu çay əsəbləri sakitləşdirməyə və yuxu keyfiyyətini artırmağa kömək edir. Onun tərkibindəki aspalatin maddəsi qlükoza və yağ mübadiləsini tənzimləyir, notofagin isə sidikqovucu təsir göstərərək böyrəkləri qoruyur.

Matça – Toz halına salınmış yaşıl çay yarpaqlarından hazırlanır və ən yüksək antioksidant sıxlığına malik içkilərdən biridir. Xüsusilə EGCG adlı katexinlə zəngindir. Araşdırmalar göstərir ki, matça beyin fəaliyyətini gücləndirir, stress və narahatlığı azaldır, eləcə də neyrodegenerativ xəstəliklərə qarşı qoruyucu təsir göstərir.

Qidalanma üzrə mütəxəssislər 60 yaşdan yuxarı insanlara qazlı içkilərdən, xüsusilə “kola” tərkibli məhsullardan uzaq durmağı məsləhət görür. Çünki belə içkilərdəki fosfor turşusu sümük sıxlığını azaldır və qırıq riskini artırır.

Həmçinin, qəhvənin də yüksək antioksidant tərkibinə baxmayaraq, onu çox miqdarda qəbul etməyin orqanizmə mənfi təsir göstərə biləcəyi qeyd olunur.

Gözlərdə xoşagəlməz hisslər, formasının dəyişməsi və qəfil görmə zəifləməsi daxili orqanlarda baş verən problemlərin xəbərçisi ola bilər.

Median.Az bu 5 əlaməti təqdim edir:

1. Gözlərdə sancı və yanma hissi

Amerikalı həkim Amir Xan qeyd edir ki, gözlərdə sancı və ya yanma hissi qalxanabənzər vəzin fəaliyyət pozğunluğu ilə əlaqəli ola bilər. Xüsusi simptomlardan biri ekzoftalm (gözlərin irəli çıxması) çox vaxt Qreyvs xəstəliyində müşahidə olunur. Bu zaman:

yumşaq toxumalar şişir,

göz əzələləri iltihablanır,

göz yuvasında təzyiq artır.

2. Göz qapağının düşməsi

Bir göz qapağının qəfil düşməsi (ptoz) nevroloji pozğunluqların və ya hətta insultun erkən əlaməti ola bilər. Əgər bununla yanaşı nitqin anlaşılmazlığı və əzələ zəifliyi də varsa, dərhal həkimə müraciət etmək vacibdir.

3. Görmənin bulanması

Görmənin qəfil pisləşməsi, xüsusən də güclü susuzluq və yorğunluq fonunda baş verirsə, bu, qan şəkərinin yüksəlməsi və diabetin inkişafı ilə bağlı ola bilər. Diabet xırda göz damarlarını zədələyir, buna görə də belə simptomlar zamanı oftalmoloq müayinəsi tövsiyə olunur.

4. Bəbəyin ətrafında sarı halqa

İrisin ətrafında sarı halqanın görünməsi xolesterinin yüksəkliyi, həmçinin qaraciyər və öd yolları problemlərinə işarə edə bilər. Gözün sararması hepatit, sirroz və ya hemolitik anemiya ilə də müşayiət oluna bilər.

5. Göz qapağının daxili səthinin solğunluğu

Aşağı göz qapağının iç tərəfi adi çəhrayı əvəzinə solğun görünürsə, bu, hemoglobinin aşağı səviyyəsini və anemiyanı göstərə bilər. Bu vəziyyət toxumaların qanla təminatını və orqanlara oksigen daşınmasını azaldır. Bu əlamətlərdən hər hansı biri müşahidə olunarsa, vaxt itirmədən həkimə müraciət etmək sağlamlıq üçün vacibdir.

Alimlər ağız boşluğunun zəif gigiyenasının infarkt riskini necə artırdığını araşdırıblar. Finlandiyanın Tampere Universitetinin alimləri müəyyən ediblər ki, insanın ağzında yaşayan bakteriyalar ürək tutmasının yaranmasında əsas rol oynaya bilər. Tədqiqatçılar bu mikroorqanizmlərin yüksək konsentrasiyasını ürək-damar xəstəliyi olan 200-dən çox pasiyentin arteriyalarından götürülmüş lövhəciklərdə aşkarlayıblar.

Bu barədə Lent.az məlumat verir:

Bakteriyalar və ürək xəstəlikləri arasında yeni sübutlar

Həkim Pekka Karhunenin sözlərinə görə, bakteriyalar və ürəyin işemik xəstəliyi arasında əlaqə barədə uzun müddətdir fərziyyələr mövcud olsa da, birbaşa sübut yox idi. Bu araşdırma ilk dəfə olaraq ağız boşluğu bakteriyalarının genetik materialının aterosklerotik lövhəciklərin daxilində mövcudluğunu göstərdi bu lövhəciklər ürək tutmasının əsas səbəblərindən biridir.

Ateroskleroz arteriya divarlarında yağ, xolesterin və digər maddələrdən ibarət yığıntıların əmələ gəlməsi prosesidir. Bu yığıntılar damarların daralmasına və nəticədə ürəyə qan axınının bloklanmasına səbəb ola bilər.

Tədqiqat nəticələri və streptokokların rolu

Tədqiqat zamanı alimlər 121 nəfər qəfil vəfat edən pasiyentin və 96 nəfər əməliyyat keçirmiş pasiyentin lövhəcik nümunələrini analiz ediblər. Hər iki qrupun nümunələrinin 42%-də bakterial biofilmlər aşkar edilib və ən çox rast gəlinənlər yaşıl streptokoklar olub. Bu bakteriyaların mövcudluğu aterosklerozun ağır formaları və ürək-damar xəstəliklərindən ölüm halları ilə birbaşa əlaqələndirilib, xüsusilə də lövhəcik partlayanda. Bakterial biofilmlər lövhəciklərin içərisində yerləşir və orqanizmin immun sistemindən qorunur. Lakin infeksiya, düzgün qidalanmama və ya stress hormonları səbəbindən yaranan gərginlik bu biofilmin iltihablanmasına, lövhəciyin partlamasına və ürək tutmasına gətirib çıxara bilər. Bu nəticələr ağız gigiyenası ilə ürək-damar sağlamlığı arasında aydın əlaqəni göstərsə də, bakteriyaların rolunu tam başa düşmək üçün əlavə araşdırmalar aparılmalıdır. Bununla belə, artıq bu kəşf insanların ümumi sağlamlığı üçün ağız gigiyenasının vacibliyini bir daha vurğulayır.

İngiltərəli kardioloq ürək xəstəliklərinin kritik mərhələyə çatmadan öncə dörd mühüm xəbərdarlıq əlaməti ilə özünü göstərə biləcəyinə diqqət çəkib.

Median.Az xarici KİV-ə istinadən xəbər verir ki, kardioloq Dr. Oliver Guttman ürək problemlərinin qəfil və güclü döş qəfəsi ağrısı ilə deyil, daha yüngül, lakin yanıltıcı simptomlarla ortaya çıxa biləcəyini bildirib.

1. Döş qəfəsində təzyiq və ya ağrı

Sinədə ağırlıq, sıxılma və ya təzyiq hissi ürək xəstəliklərinin ən çox rast gəlinən əlamətlərindəndir. Bu hal bəzən mədə turşuluğu və ya həzm pozğunluğu ilə qarışdırıla bilər. Ağrı qollara, boyuna, çənəyə və ya kürəyə də yayıla bilər. Bu, anjina əlaməti ola bilər və müalicə edilmədiyi halda infarkt riskini artırır.

2. Nəfəs darlığı

Normalda idmandan sonra yaranan yüngül nəfəs darlığının təbii olduğunu deyən Guttman, lakin gündəlik işlərdə – pilləkən qalxmaq və ya ayaqqabı bağlamaq zamanı nəfəs çatışmazlığının ciddi xəbərdarlıq olduğunu vurğulayıb.

3. Daimi yorğunluq və halsızlıq

Həkimə görə, ürək mənşəli yorğunluq gündəlik yorğunluqdan fərqlənir – bu, istirahətlə keçmir. Sadə ev işlərindən sonra həddindən artıq yorğunluq, alış-veriş zamanı çətinlik və diqqət dağınıqlığı bu əlamətlərə daxildir. Qadınlarda isə bəzən sinə ağrısı olmadan yalnız qeyri-adi yorğunluq müşahidə oluna bilər.

4. Ürək döyüntüləri

İstirahət halında belə qəfil sürətlənən ürək döyüntüləri, döş qəfəsində çırpınma və ya sıçrama hissi aritmiyadan xəbər verə bilər. Müalicə olunmazsa, bu, ürək çatışmazlığı və ya insult riskini artırır.

Mədəniyyət Nazirliyinin tabeliyində fəaliyyət göstərən musiqi, incəsənət məktəb və mərkəzlərinə I və VIII siniflər üzrə qəbul imtahanlarının nəticələri ilə bağlı sənədlərin qəbulu və qeydiyyat müddəti 12 sentyabr saat 18:00-dək uzadılıb.

Bu barədə Mədəniyyət Nazirliyi məlumat yayıb.

Qeyd edilib ki, namizədlər tələb olunan sənədləri “MyCulture” şəxsi kabineti üzərindən sistemə yükləməklə qəbulunu təsdiqləyə bilərlər.

Kardioloq Devid Sabgir sağlam qidalanmada yağlardan imtina etməyin düzgün olmadığını bildirib.

Qaynarinfo “Eatingwell” portalına istinadən xəbər verir ki, onun sözlərinə görə, xüsusilə doymamış yağlar ürək sağlamlığı üçün mühüm rol oynayır.

Həkim izah edib ki, mono doymamış yağlar “pis” xolesterinin səviyyəsini aşağı sala, “yaxşı” xolesterini artıra, trigliserid və qan təzyiqini azalda bilər. Sağlam yağların qida rasionuna daxil edilməsi ürəyi qorumağa, insult riskini azaltmağa və yeməkdən sonra daha uzun müddət toxluq hissi yaratmağa kömək edir.

Sabgir qeyd edib ki, bu yağlar orqanizmin A, D, E və K kimi yağda həll olunan vitaminləri mənimsəməsi üçün vacibdir. Onların çatışmazlığı yorğunluq, dəri quruluğu və zəifləmiş immunitetlə nəticələnə bilər.

Mütəxəssis sağlam yağların əsas mənbələri kimi qoz-fındıq, zeytun yağı, müxtəlif toxumlar və yumurtanı göstərib. O, avokadonun da xüsusi yer tutduğunu vurğulayıb: “Avokado yeganə meyvədir ki, sağlam yağlarla zəngindir, həm də tərkibində az miqdarda doymuş yağ, şəkər və natrium var, xolesterin isə ümumiyyətlə yoxdur”.

Kardioloqun fikrincə, doymamış yağlar qidalanmanın vacib elementi kimi qəbul edilməlidir. “Növbəti dəfə qəlyanaltı etmək istədikdə bir ovuc qoz-fındıq və ya avokado ilə yumurtalı tost seçin. Ürəyiniz sizə minnətdar olacaq”, deyə Sabgir əlavə edib.

Rusiya alimləri xərçəngə qarşı yeni peyvənd hazırlayıblar və onun istifadəyə tam hazır olduğunu bildiriblər.

Median.Az-ın “İzvestiya” qəzetinə istinadla verdiyi məlumata görə, bu barədə Federal Tibbi-Bioloji Agentliyin (FTBA) rəhbəri Veronika Skvortsova açıqlama verib.

Onun sözlərinə görə, “Enteromiks” adlı M-RNT əsaslı preparat klinikadan əvvəlki sınaqlardan uğurla keçib. Sınaqlar peyvəndin yüksək effektivliyini və təhlükəsizliyini təsdiqləyib.

“Avqustun sonunda FTBA preparatın klinik tətbiqi üçün Rusiya Səhiyyə Nazirliyinə rəsmi sənədlər təqdim edib. Araşdırmalar sübut edib ki, “Enteromiks” peyvəndi şişlərin ölçüsünü azaldır, onların böyüməsini ləngidir və dəfələrlə tətbiq edildikdə belə təhlükəsizdir. Preparat hər bir xəstə üçün fərdi qaydada hazırlanacaq və orqanizmdəki ribonuklein turşusuna (RNT) uyğunlaşdırılacaq”, – deyə Skvortsova bildirib.

FTBA rəhbəri əlavə edib ki, peyvəndin tətbiqinə ilkin olaraq kolorektal xərçəngin müalicəsindən başlamaq nəzərdə tutulur.

“Eyni zamanda, daha iki istiqamət üzrə hazırlıq işləri yekunlaşmaq üzrədir – söhbət qlioblastoma və melanomanın xüsusi növlərinin müalicəsindən gedir”, – deyə Skvortsova vurğulayıb.

Şüurun itirilməsi, qıcolmalar, sürətli nəbz, ürəkbulanma, qusma və yüksək hərarət ən çox gənclərdə qəfil ürək dayanmasından əvvəl olur. Bu, Göteborq Universitetinin (İsveç) alimlərinin gəldiyi nəticədir.

Tədqiqatın nəticələri Avropa Kardiologiya Cəmiyyətinin (ESC) konqresində təqdim olunub.

Elmi iş İsveçdə 2000-2010-cu illər arasında baş vermiş 900-dən çox qəfil ürək ölümü (QQ) hadisəsini əhatə edib. Təhlil zamanı həm uşaqlar (bir yaşdan 18 yaşa qədər), həm də böyüklərdən (36 yaşa qədər) məlumatlar nəzərə alınıb.

Alimlər ölüm şəhadətnamələrini, tibbi tarixçələri və yarılma hesabatlarını öyrəndilər ki, bu da onlara təkrarlanan nümunələri müəyyən etməyə imkan verdi. Ölənlərin orta yaşı 23 olub və onların 64 faizi kişilər olub.

Xəstələrin təxminən 1/3-ü ölməzdən əvvəl bir il yarım ərzində tibbi yardıma müraciət edib. Çox vaxt xəstələr huşunu itirmə, yüksək hərarət, qıcolma, qusma, sürətli ürək döyüntüsü, ürəkbulanmadan şikayət edirdilər. Tədqiqatçıların fikrincə, belə incə əlamətlərin erkən tanınması həkimlərə gənc xəstələrdə ani ölümün qarşısını vaxtında almağa kömək edə bilər.

Alimlər xatırladıblar ki, SCD kəskin simptomların – aritmiya, ağrı və nəfəs darlığının inkişafından bir saat sonra baş verir. Bu cür ölüm tez-tez prekordial bölgəyə bir zərbədən sonra baş verir.
//qaynar.az