Median.Az

Month: September 2025

  • Çin nəhəngi minlərlə avtomobili geri çağırır – SƏBƏB

    Rusiyada “Geely-Motors” 18 minə yaxın Geely Emgrand avtomobilinin geri çağırıldığını elan edib.

    Bu barədə “Rosstandart” məlumat yayıb.

    Bildirilib ki, 2023-cü il noyabrın 1-dən bu günə qədər satılan 17 736 Geely Emgrand (SS11-A1) modeli geri çağırılır. Səbəb isə bəzi avtomobillərdə müəyyən şəraitdə yanacaq çəninin qapağında yerləşən havalandırma klapanının düzgün işləməməsi ilə bağlıdır. Bu nasazlıq nəticəsində sistemdə mənfi təzyiq (vakuum) yarana bilər.

    Qurum əlavə edib ki, klapanın nasazlığı uzunmüddətli iş zamanı nadir hallarda yanacaq çəninin deformasiyasına səbəb ola bilər. Bu zaman yanacaq nasosunun komponentləri çənin daxili səthinə toxunaraq onu deformasiyaya uğrada və ya zədələyə bilər.
    //olke.az

  • Geyimə çəkilən xərclər artır

    Cari ilin ilk 8 ayında geyim əşyaları və geyim üçün ləvazimatlara çəkilən xərclər artıb.

    Valyuta.az xəbər verir ki, bu dövrdə xaricdən idxal olunan həmin mallara 284 milyon 279,37 min ABŞ dolları vəsait yönəldilib.

    Ötən ilin eyni dövründə bu rəqəm 251 milyon 525,11 min dollar təşkil edib. Beləliklə, illik müqayisədə xərclər 32 milyon 754,26 min dollar və ya 13,02% artıb.

  • Dronlar müharibənin xarakterini dəyişdi: Kimin təcrübəsi daha yaxşıdır?

    Avropa hökumətləri hərbi xərcləri artırmağı öhdəsinə götürüb və Avropa Komissiyasının rəhbəri Ursula fon der Leyen Ukraynanın köməyi ilə Avropanın şərq cinahında “dron divarı” yaratmaq planlarını indicə açıqlayıb.

    Qayanrinfo xəbər verir ki, bu barədə “Financial Times” yazıb.

    Qeyd edilir ki, “dron divarı” təkcə geosiyasi mənada deyil, həm də Qərb üçün getdikcə daha vacib olan texnologiya və innovasiya hekayəsini vurğulayır. Hazırda ukraynalılar optik-lifli kabellər, şarlar və süni intellektdən istifadə etməklə pilotsuz təyyarələrin diapazonunu əhəmiyyətli dərəcədə artıra, onların hücum imkanlarını artıra, “sürü” hücumlar yarada və elektron tıxacların qarşısını ala bilən yeniliklər hazırlayırlar.

    Ruslar da belə edir. Və bu, müharibənin xarakterini dəyişib: ucuz dronların çox bahalı gəmiləri və təyyarələri məhv edə bildiyi bir dünya güc dinamikasını və döyüş iqtisadiyyatını dəyişdirir.

    ABŞ ordusunun keçmiş generalı David Petraeus deyir: “Əvvəlcə təsirli olan Qərb sistemləri indi çox qarışıqdır”.

    Əsas siyasi məsləhətçi Aleksandr Kamişin bildirib ki, Ukrayna indi Çinin dron istehsalı məsələsində təsirindən qurtulmağa çalışır. Ukrayna pilotsuz təyyarələrinin yarıdan çoxu indi yerli istehsaldır və Çin artıq pilotsuz təyyarələrin yeganə dünya kralı deyil. Ukraynanın Rusiya gəmilərini Qara dənizdən çıxarmaq üçün istifadə etdiyi sualtı dronları ixrac etməyi düşündüyü bildirilir.

    Bütün bunlar innovasiya yarışı yaradır və Ukrayna və Rusiyanı Avropa və Amerikadan xeyli irəli aparır. İndi NATO rəsmiləri tərəfdaşlıq, lisenziyalaşdırma və özəl investisiyalar vasitəsilə Ukrayna ilə işləmək istəyirlər. Onlar gələcək süni intellekt modellərini öyrətmək üçün öz dronları tərəfindən toplanan məlumat fonduna daxil olmaqda xüsusilə maraqlıdırlar.

    Məqalədə deyilir: “Və bu, diplomatik qüvvələr balansını dəyişir. Ukrayna artıq sadəcə Qərbdən kömək diləməklə kifayətlənmir: Avropa və Amerikaya lazım olan hər şeyə malikdir. Əməkdaşlıq çətin olacaq. Bəzi Qərb investorları və hökumətləri müharibə zonasına sərmayə yatırmaqdan ehtiyatlanır. Ukrayna və Amerika arasında etimad pozulur. Ukraynalıların investisiya fondları yoxdur”.

    Kamişin iddia edir ki, Rusiya məhsulun inkişaf etdirilməsi üçün mərkəzləşdirilmiş, yuxarıdan aşağıya sistemdən istifadə edir, lakin Ukraynada sahibkarlıq ekosistemi daha çox Silikon Vadisinə bənzəyir, müştəriləri, yəni ordu ilə birgə məhsullar hazırlayan istehsalçılar arasında aşağı səviyyədə şiddətli rəqabət var.

    Onun fikrincə, əvvəlki sistem miqyas baxımından daha yaxşıdır. Bununla belə, sonuncu daha davamlıdır və daha sürətli innovasiyaya imkan verir. Avropa və Amerika satınalma sistemləri Rusiya modelinə daha yaxın olduğundan, Ukrayna yanaşmasını idxal etmək çətin olacaq. Lakin Amerika və Avropanın özəl investorları və sahibkarları bəzi hökumətlər kimi məhz bunu etməyə çalışırlar.

  • Naxçıvanda avtobus dərəyə aşdı: 15-dən çox yaralı var

    Naxçıvanda avtobus qəzaya düşüb.

    Median.Az “Nuhçıxan”a istinadən xəbər verir ki, hadisə Naxçıvan-Sədərək magistralının Kəngərli rayonu Xok kəndi ərazisindən keçən hissəsində baş verib.

    İlkin məlumata əsasən, avtobusun dərəyə aşması nəticəsində 15-dən çox sərnişin xəsarət alıb.

    Hadisə yerinə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Daxili İşlər və Fövqəladə Hallar nazirliklərinin əməkdaşları cəlb olunub.

  • Ay niyə hər il Yerdən uzaqlaşır? – Alimlər əsas səbəbləri açıqlandı

    Alimlərin araşdırmalarına görə, Yer kürəsinin daimi peyki olan Ay tədricən, lakin nəzərəçarpacaq dərəcədə planetimizdən uzaqlaşır. “The Conversation” nəşrində dərc olunan elmi məqaləyə istinadən, Ay Yerdən ildə orta hesabla 3,8 santimetr məsafədə aralanır.

    Bu barədə “Daily Galaxy” məlumat yayıb.

    Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, məsafənin dəyişikliyi lazer şüaları vasitəsilə dəqiq ölçülüb. Astronavtların Ay səthində quraşdırdığı güzgülərdən əks olunan işığın Yerə qayıtma vaxtı hesablanaraq, məsafənin dəqiq dəyişimi müəyyənləşdirilib.

    Tədqiqatda bildirilir ki, Ay ilə Yer arasındakı məsafə sabit deyil. Onun orbiti mükəmməl dairəvi deyil, ellips formasındadır. Bu səbəbdən Ayın Yerdən məsafəsi hər ay təxminən 20 min kilometr dəyişir. Orta hesabla Ay 385 min kilometr uzaqlıqda yerləşsə də, bu fərqlər səbəbindən bəzi tam Aylar göydə daha iri görünür. Bu hadisə “Superay” adlanır.

    Alimlər Ayın uzaqlaşmasının əsas səbəbi kimi cazibə qüvvəsinin yaratdığı okean gelgitlərini göstərirlər. Yerin fırlanması nəticəsində dəniz və okean suları Ayla tam üst-üstə düşmür, bir qədər irəlidə qalır. Bu cazibə uyğunsuzluğu Ayı öz orbitində azacıq irəliyə çəkir və nəticədə onun Yerdən uzaqlaşması baş verir.

    Mütəxəssislər bildirirlər ki, bu prosesin Yer və Ayın cazibə tarazlığına ciddi təsiri yalnız milyard illər sonra hiss olunacaq. O vaxta qədər Yerin fırlanması yavaşlayaraq Ayla sinxronlaşacaq və Ayın uzaqlaşması dayanacaq.

    Lakin alimlər qeyd edirlər ki, bu mərhələyə çatmamış Günəş öz inkişafının yeni fazasına qədəm qoyacaq. Təxminən bir milyard ildən sonra Günəşin parıltısı artaraq okeanların buxarlanmasına səbəb olacaq, daha sonra isə Günəş qırmızı nəhəng mərhələsinə daxil olaraq həm Yeri, həm də Ayı udacaq.

    Beləliklə, Ayın Yerdən uzaqlaşması yaxın gələcək üçün heç bir təhlükə yaratmır. Bu dəyişikliklər o qədər uzun zaman kəsiyində baş verir ki, insanlığın mövcudluğu ilə müqayisədə əhəmiyyətsiz hesab olunur.
    //qaynar.az

  • Daşınmaz əmlakın məcburi sığortalanması sənədsiz evlərə də aid olacaq? (VİDEO)

    Daşınmaz əmlakın məcburi sığortalanması ilə bağlı qanun layihəsi hazırlanıb.

    Mərkəzi Bankdan “Report”a verdiklən məlumata görə, təşəbbüsdə əsas məqsəd fəlakətli risklərin dövlət üçün yaratdığı fiskal yükü azaltmaqdır. Bu sistemin tətbiqi fəlakətli risklərin sığorta şirkətlərinə və bütövlükdə sektora ötürülməsinə imkan verəcək.

    Mövzu ilə əlaqədar olaraq vəkil Sahib Məmmədov “Xəzər Xəbər”ə bildirib ki, əslində “Daşınmaz əmlakın icbari sığortası haqqında” qanun qəbul edilib və nəzarət Mərkəzi Bank tərəfindən həyata keçirilir. Lakin insanlar buna etimadsız yanaşır.

    Sahib Məmmədov qeyd edib ki, prosesə nəzarətin onlayn həyata keçirilməsi problemlər də yaradacaq. Buna səbəb isə vətəndaşların daşınmaz əmlakın sığortasına bir o qədər də maraqlı olmamasıdır.

  • İcra hakimiyyəti içərisində yaşayış olan 10-dan çox evi söküb (VİDEO)

    Xətai rayonunda yerləşən 10-dan çox fərdi yaşayış evi sökülüb.

    Bu haqda ATV sujet hazırlayıb. Evlərin əksəriyyətini heç bir sənədinin olmadığı deyilir. Küçədə tikilmiş sənədsiz evlər xüsusi texnikalar vasitəsilə sökülüb.

    Sakinlər deyir ki, söküntü barədə onlara heç bir məlumat verilməyib. Onların sözlərinə görə, 1 gün əvvəl evlərindən çıxarılıblar və mənzilləri yerlə-yeksan edilib. İcazə olmadığı halda evlərə qaz, işıq sayğaclarının necə qoyulması məsələsi isə vətəndaşlarda sual yaradıb.

  • Alimlər yadplanetlilərin Yeri müşahidə etdiyini düşündü, amma… – Bəs nə baş vermişdi?

    1991-ci ildə “Spacewatch” layihəsi Yerə çox yaxın orbitdə hərəkət edən bir cismi qeydə alıb. Bu obyektin trayektoriyası Yerinkinə oxşadığı üçün həmin vaxt bəzi alimlər onun yadplanetlilərə məxsus kosmik aparat ola biləcəyini düşünüblər. Obyekt “1991 VG” adlandırılıb və bu, elmi ictimaiyyətdə böyük sensasiya yaradıb.

    Bu barədə “Wion” yazıb.

    Sonrakı müşahidələr isə bunun yadplanetli gəmi deyil, əvvəllər məlum olmayan bir sinfə aid asteroid olduğunu sübut edib.

    Bu sinifə sonradan “Arjuna” ailəsi adı verilib. Hazırda bu qrupa daxil olan 100-dən çox asteroid tanınır. Onlar adını hind eposu “Mahabharata”dakı Pendavlardan biri olan “Arjuna”dan alıb. Bu cür obyektlər bəzən Yerin cazibəsinə düşərək “mini-ay”a çevrilir, əks halda isə “kvazipeyk” adlandırılır.

    Sonuncu kəşf – “Arjuna 2025 PN7” – 2 avqustda Havaydakı “Pan-STARRS” rəsədxanası tərəfindən müşahidə edilib. Arxiv məlumatlarının təhlili göstərib ki, bu asteroid 2014-cü ildən bəri qeydə alınıb və əslində artıq 60 ildir Yer yaxınlığında sabit orbitdə hərəkət edir. Alimlərin hesablamasına görə, daha təxminən 60 il də burada qalacaq.

    Arjuna asteroidləri Yer ilə rezonansda hərəkət edir. Onlar planetə sanki “bağlıdırlar”, amma cazibə qüvvəsi ilə tam saxlanmırlar. Bəzən isə Yer onları ələ keçirir və bu zaman onlar həqiqi mini-aylara çevrilirlər.

    Mini-ayların Yerin orbitində qalma müddəti bir neçə həftədən bir neçə aya qədər dəyişir. Alimlər Karlos de la Fuente Markos və Raul de la Fuente Markosun araşdırmasına görə, ötən il Yer “Arjuna 2024 PT5” adlı mini-aya sahib olmuşdu. O, 29 sentyabr 2024-cü ildə cazibə ilə tutulmuş və 25 noyabra qədər Yerin peyki kimi qalmışdı.
    //qaynar.az

  • “Nissan”la motosiklet toqquşdu – Yaralanan var

    Mingəçevirdə yol-nəqliyyat hadisəsi baş verib.

    “Unikal”ın məlumatına görə, hadisə Heydər Əliyev prospektində qeydə alınıb.

    Belə ki, “Nissan” markalı avtomobillə motosiklet toqquşub. Hadisə nəticəsində motosikletin sürücüsü – 1966-cı il təvəllüdlü Kərəm Həsənov yaralanıb. O dərhal xəstəxanaya çatdırılıb.

    Faktla bağlı araşdırma aparılır.

  • İlham Zəkiyev 9-cu dəfə Avropa çempionu oldu

    Azərbaycan paracüdoçusu İlham Zəkiyev doqquzuncu dəfə Avropa çempionu olub.

    O, (J1, +95 kq) Gürcüstanın paytaxtı Tbilisidə keçirilən turnirin 1/4 finalında moldovalı Oleq Kretulu, yarımfinalda türkiyəli Gökhan Biceri, həlledici görüşdə isə moldovalı İon Basoku ipponla məğlub edərək karyerasında 9-cu dəfə Avropa çempionu olub.