Category: Maraqlı

  • Ağızdan gələn xoşagəlməz qoxunun gözlənilməz səbəbi açıqlandı

    Ağızdan gələn xoşagəlməz qoxu problemi (halitoz) çoxlarını narahat edir və əksər hallarda bunun səbəbi diş, diş əti və ya həzm orqanlarının xəstəlikləri ilə əlaqələndirilir. Lakin daha az aşkarda olan başqa bir səbəb də var – burun çəpərinin əyilməsi. Bu anatomik qüsur burun boşluğunun, tənəffüs yollarının və burun-udlaq boşluğunun vəziyyətinə təsir göstərərək, nəticədə, ağızdan gələn pis qoxuya səbəb ola bilər.

    Bunu Gazeta.ru-ya rusiyalı plastik cərrah, qulaq-burun-boğaz həkimi, art-lor-rinoplastika metodikasının müəllifi İlyana Qonçarova izah edib.

    Statistikaya görə, burun çəpəri əyriliyi müxtəlif dərəcələrdə insanların 80%-dən çoxunda müşahidə olunur. Yüngül hallarda bu, heç bir narahatlıq yaratmır, lakin əhəmiyyətli deformasiyalar həyat keyfiyyətini xeyli pisləşdirə, o cümlədən ağızdan pis qoxunun yaranmasına səbəb ola bilər.

    “Ağızdan gələn pis qoxu orqanizmdə ciddi pozuntuların nəticəsi ola bilər və burun çəpəri əyriliyi də belə səbəblərdən biridir. Bu anatomik qüsur tez-tez burun və burun-udlaq boşluğunun xroniki xəstəliklərinə səbəb olur ki, bu da bakteriyaların çoxalması və onların toplanması üçün əlverişli mühit yaradır”, – ekspert qeyd edib.

  • Peşmanlıqlarınızı mənalı həyata necə çevirə bilərsiniz?

    Əgər həyatınıza bir məqsəd tapmaqda çətinlik çəkirsinizsə, tək deyilsiniz. Bir çox insan illərini, həyatlarını mənalandıracaq böyük bir məqsədin axtarışında keçirir. Lakin həqiqət budur ki, məqsəd tapılmır, qurulur. Bu, birdən-birə ortaya çıxan bir ilham deyil, bizi yönləndirən işarələri və daxili səsimizi dinləyərək addım-addım formalaşdırdığımız bir prosesdir.

    Qaynarinfo “Psychology Today” jurnalına istin adən xəbər verir ki, ömrünün son günlərini yaşayan insanlarla işləyən palliativ tibb mütəxəssisləri peşmanlığın güclü bir müəllim olduğunu vurğulayır. Ölüm yatağındakı insanlar üçün peşmanlığın ən ağır tərəfi artıq onu mənalı bir şeyə çevirmək üçün vaxtlarının və enerjilərinin qalmamasıdır.
    İki növ peşmanlıq
    Peşmanlığı anlamaq və onu məqsədə çevirmək üçün onun mahiyyətini bilmək vacibdir. Tədqiqatçı Daniel Pink peşmanlığı iki əsas kateqoriyaya bölür:
    Etdiklərimizə görə peşmanlıq – Keçmişdə verdiyimiz qərarlar, səhvlər və yanlış seçimlər.
    Etmədiklərimizə görə peşmanlıq – Qaçırılan fürsətlər, təcrübə etmədiyimiz şeylər və həyata keçirmədiyimiz arzular.
    Etdiklərimizə görə peşmanlıq daha ağır ola bilər, çünki bu, geri qaytarılması mümkün olmayan səhvləri əhatə edir. Lakin bu səhvlərdən dərs çıxarıb onları başqalarına faydalı bir təcrübəyə çevirmək mümkündür.
    Etmədiklərimizə görə peşmanlıq isə bizi hərəkətə keçməyə sövq edə bilər. Məsələn, bir yazarın həyat boyu kitab nəşr etdirmədiyi üçün duyduğu peşmanlıq onu nəhayət, bu addımı atmağa təşviq edə bilər.
    Peşmanlığı məqsədə çevirmək
    Peşmanlıqları mənalı bir həyata çevirmək üçün aşağıdakı sualları özünüzə verin:
    1. Keçmişdə hansı fürsətləri qaçırdım?
    2. Bunları həyata keçirmək üçün hələ də şansım varmı?
    3. Verdiyim hansı qərarlar məni peşman edib və bu təcrübələri necə faydalı edə bilərəm?
    Məsələn, əgər bir səhv edərək kimisə incitmisinizsə, bu təcrübədən öyrənərək başqalarına dəstək ola bilərsiniz. Əgər səyahət etmədiyiniz üçün peşmansınızsa, artıq maddi imkanlarınızı təcrübələrə sərf etməyə başlaya bilərsiniz.
    Ölüm yatağında peşman olmamaq üçün bu gün nə edə bilərsiniz?
    Bir gün həyatınızın sonuna çatacaqsınız. O anda geriyə baxıb xoşbəxt və dolu bir həyat yaşadığınızı hiss edəcəksinizmi? Yoxsa heç cəhd etmədiyiniz, heç söyləmədiyiniz və heç yaşamadığınız şeylər sizi təqib edəcək?
    Bu suallara bu gündən cavab tapmaq və peşmanlıqlarınızı mənalı bir həyata çevirmək sizin əlinizdədir. Çünki hələ də vaxtınız var.
    Yaxşı xəbər odur ki, hələ də seçiminiz var. Peşmanlıq sizi ağırlaşdıran bir ağırlıq olmamalıdır: Bu, dərin məqsədli bir həyat qura biləcəyiniz bir təməl ola bilər.

  • Dünyada hansı saat ən dəqiqdir? onun səhvi 10 milyard ildə 1 saniyədir

    Anları elə dəqiqliklə ölçə bilən bir cihaz təsəvvür edin ki, hətta Kainatın yaşından daha böyük bir müddət ərzində belə bir saniyə itirilməyəcəkdir.

    Median.Az lent.az-a istinadla məlumatına görə, bu, sadəcə vaxtı ölçməklə kifayətlənməyib, yeni elmi üfüqlərin qapılarını açan saatlar yaradan Yaponiya mühəndisləri sayəsində reallığa çevrilib.

    Shimadzu Corp tərəfindən hazırlanmış Aether Clock OC 020 optik qəfəsdə sabitlənmiş lazerlə soyudulmuş stronsium atomlarından istifadə edir.

    Bu, onilliklər ərzində ikincinin ölçülməsi üçün standart kimi xidmət edən sezium atom saatlarından 100 dəfə yüksək dəqiqliyə imkan verir.

    Kompakt soyuducu ölçüsündə olan cihaz daimi əl ilə tənzimləmə ehtiyacını aradan qaldırır və onun daşınması onu laboratoriya şəraitində istifadə üçün rahat edir.

    Yeni məhsulun əsas üstünlüyü onun qravitasiya anomaliyalarını inanılmaz detallarla ölçmək qabiliyyətidir.
    Bu, zəlzələləri, vulkan püskürmələrini proqnozlaşdırmaq və hətta tektonik sürüşmələri öyrənmək üçün imkanlar açır.
    Alimlər əvvəllər elmi fantastika kimi görünən yer qabığının hərəkətlərini santimetr dəqiqliyi ilə izləyə biləcəklər.

    Bundan əlavə, saat kvant fizikası və astronomiya sahəsində fundamental tədqiqatlar üçün alətə çevrilə bilər.
    Qiymətinin 3 milyon dollardan çox olmasına baxmayaraq, yeniliyə artıq tələbat var: birinci blok satılıb və şirkət yaxın üç ildə daha on cihaz satmağı planlaşdırır.
    Əsas alıcılar zaman və məkan haqqında ideyalarda inqilab edə biləcək texnologiyalara sərmayə qoymağa hazır olan elmi institutlar olacaq.

    Aether Clock OC 020 sadəcə bir saat deyil. Bu, görünməyəni görünən, mümkün olmayanı isə əldə edilə bilən etmək yolunda bir addımdır.
    Onların tıqqıltısını insan qulağı eşidə bilməsə də, elmə təsiri heyrətamiz dərəcədə yüksək olacağını vəd edir.

  • Gicgahlarınızda “şimşək çaxır”? – Rusiyalı həkim təhlükələrdən danışdı

    Gicgahlarda ağrı hər kəsin həyatında ən azı bir dəfə də olsa, qarşılaşdığı hissdir. Bu ağrı orqanizmdəki müxtəlif problemlərdən xəbər verə bilər.

    Bu barədə KP.ru-ya müsahibəsində rusiyalı nevroloq Petr Sokov danışıb.

    “Şimşək çaxmasına bənzər ağrı təhlükəlidir – bu, birdən ortaya çıxır, yüksək intensivliyə malik olur və insanın fəaliyyət qabiliyyətini tamamilə sıradan çıxarır. Bu halda dərhal həkimə müraciət etmək lazımdır”, – deyə həkim bildirib.

    Mütəxəssisin sözlərinə görə, ağrının yalnız intensivliyinə deyil, həmçinin müşayiət olunan simptomlara da diqqət yetirmək vacibdir. Əgər başağrısı əzalarda zəiflik, uyuşma və ya koordinasiyanın pozulması kimi nevroloji simptomlarla müşayiət olunarsa, bu, insultdan xəbər verə bilər. Belə hallarda mümkün qədər tez təcili yardım çağırmaq lazımdır.

    “Başağrısı tutması başladığı zaman dərmanı mümkün qədər tez qəbul etmək vacibdir. Ağrı başlayandan sonra dərmanı nə qədər tez qəbul etsəniz, bir o qədər təsirli olar. Ağrıya dözməyin mənası yoxdur”, – deyə Petr Sokov vurğulayıb.

  • Uşaqlıqda antibiotiklərin təsiri diabetə səbəb ola bilər: Alimlərdən xəbərdarlıq

    Körpəlik dövründə antibiotiklərin qəbulu mədəaltı vəzi hüceyrələrinin (beta-hüceyrələrin) inkişafını ləngidə və gələcəkdə şəkərli diabet riskini artıra bilər.

    Kolorado Universitetinin alimləri apardıqları tədqiqatlardan sonra bu nəticəyə gəliblər. Araşdırmanın nəticələri “Science” jurnalında dərc edilib.

    Tədqiqatçılar izah edirlər ki, beta-hüceyrələr doğuşdan az miqdarda olur, lakin müəyyən yaşda sürətlə çoxalmağa başlayır. Antibiotiklərin bu dövrdə orqanizmə təsiri bu prosesi poza bilər.

    Eksperimentlər göstərib ki, bəzi bağırsaq mikrobları beta-hüceyrələrin artımını və insulin istehsalını gücləndirir. Xüsusilə “Candida dubliniensis” adlı göbələk bu baxımdan ən güclü təsirə malik olub.

    Mikrobiotanın rolu daha bir təcrübədə sübut edilib: 7-12 aylıq sağlam körpələrin bağırsaq mikrobları yeni doğulmuş siçanlara köçürüləndə, onların beta-hüceyrələri böyüməyə başlayıb. Bu yaş dövründən kənar mikroblar isə belə təsir göstərməyib.

    Bundan əlavə, birinci tip diabetə genetik meyilli siçanlar bu göbələklə yoluxdurulduqda, onların cəmi 15%-də xəstəlik inkişaf edib, halbuki mikrobsuz mühitdə saxlanılan siçanların 90%-i diabetə tutulub.

    Eyni zamanda, antibiotik qəbul edən siçanlarda qan şəkəri yüksəlib, insulin səviyyəsi azalıb və metabolik pozuntular müşahidə edilib.

    Alimlər bildirirlər ki, bu təsirlər insanlarda da ola bilər, lakin bunun dəqiq təsdiqi üçün əlavə tədqiqatlar aparılmalıdır.

  • Yağlı qidalar niyə xoşumuza gəlir? – Həkim səbəbini açıqladı

    “İnsan yağlı və yüksəkkalorili bir şey yeyəndə beyin qana dofamin – həzz üçün cavabdeh olan neyromediator buraxır. Məhz dofamin həzz hissi yaradır və bizi bu hərəkəti təkrarlamağa motivasiya edir”.

    Median.Az Gazeta.ru-ya istinadla xəbər verir ki, bunu endokrinoloq Darya Xaykina deyib.

    Onun sözlərinə görə, bu, təkamül prosesinə əsaslanır: “Əcdadlarımız sərt şəraitdə yaşayıblar, buna görə də, onlara çoxlu miqdarda enerji lazım idi. Enerji isə kalorilərdən gəlir. Bu səbəbdən əcdadlarımız kifayət qədər yağlı və yüksəkkalorili qidalara üstünlük veriblər. Minlərlə illik təkamül nəticəsiz qalmayıb. Bizdə “şüuraltında” belə bir fikir var ki, yağlı qidalar axtarmalıyıq”.

    O həmçinin qeyd edib ki, araşdırmalara görə, beynimiz təkcə yağlı qidaların dadını deyil, həm də onların kaloriliyini xatırlamağa meyillidir: “Xüsusilə kalorili bir şey daddıqda, beyin dad və enerji arasında güclü bir əlaqə yaradır. Bu əlaqə bir vərdiş əmələ gətirir və tədricən qida üstünlüklərinə çevrilir”.

    Mütəxəssis vurğulayıb ki, yağ dildə və ağızda reseptorları stimullaşdırmaqla dad hisslərini gücləndirir, nəticədə, yeməkdən daha çox həzz alırıq.
    //oxu.az

  • Stomatoloq dişlərin təmizlənməsi üçün ən riskli vaxtı açıqladı

    Dişlərinizi təmizləmək üçün ən uyğunsuz vaxtı seçsəniz, bu, ağız sağlamlığınıza ziyan vura bilər.

    Oxu.az championat.com-a istinadən xəbər verir ki, stomatoloq Tarun Naqpal xüsusilə şirniyyat, məsələn şokolad yedikdən dərhal sonra dişləri təmizləməyin təhlükəli olduğunu bildirib.

    Mütəxəssis izah edib ki, şirin qida qəbul etdikdən sonra ağızdakı bakteriyalar şəkəri emal etməyə başlayaraq turşu ifraz edirlər. Bu turşu müvəqqəti olaraq diş minasını yumşaldır. Belə bir anda dişləri təmizləmək qoruyucu təbəqənin aşınmasına səbəb ola bilər ki, bu da zamanla dişləri zəiflədəcək, həssaslığı artıracaq və kariyesin yaranması üçün şərait yaradacaq.

    Stomatoloq şirniyyat qəbul etdikdən sonra ən azı 30 dəqiqə gözləməyi məsləhət görüb. Bu vaxt tüpürcəyin turşuluğu neytrallaşdırması və minanı bərpa etməsi üçün lazımdır. O, müvəqqəti həll kimi isə ağzı su ilə yaxalamağı və ya şəkərsiz saqqız çeynəməyi tövsiyə edib ki, bu da qida qalıqlarını təmizləyəcək və ağız boşluğunun təmizliyini qoruyacaq.

  • Südün bilinməyən faydaları açıqlanıb

    Elmi araşdırmalar südün insan sağlamlığında mühüm rol oynadığını təsdiqləyir.

    Oxu.az vesti.ru-ya istinadən xəbər verir ki, müntəzəm süd istehlakı oynaq xəstəliklərinin qarşısını almağa, çəkini normallaşdırmağa və yaddaşı yaxşılaşdırmağa kömək edə bilər.

    Araşdırmalar göstərir ki, müntəzəm olaraq süd qəbul edən insanlar osteoartritdən daha az əziyyət çəkirlər. Süd sağlam sümükləri və oynaqları dəstəkləyən kalsiumla zəngindir.

    Süd uzun müddət toxluq hissini qoruyan yüksək keyfiyyətli protein sayəsində çəkini idarə etməyə kömək edir. O, həddindən artıq yeməyin qarşısını alır və çəki normallaşmasına kömək edir. Südün tərkibindəki protein maddələr mübadiləsini dəstəkləyir və fiziki fəaliyyətdən sonra əzələləri bərpa edir.

    Süd sinir sisteminin normal fəaliyyəti üçün lazım olan B12 vitamininin mənbəyi olduğu üçün yaddaşı yaxşılaşdırmağa kömək edir. Balıqdan alınan omeqa-3 yağ turşuları ilə birləşdirildikdə, süd idrak funksiyasını yaxşılaşdırmağa və beyində iltihabı azaltmağa kömək edir.

  • İmmunitetimizi necə gücləndirək? Həkim orqanizmin üç müdafiə xəttindən danışdı

    İnsan orqanizmi patogen mikroorqanizmlərlə təmasda olduqda aktivləşən mürəkkəb müdafiə sisteminə malikdir. Bəs immun sisteminin necə işlədiyini və onu gücləndirməyin hansı yolları olduğunu necə öyrənək?

    Median.Az-ın “İzvestiya”ya istinadla verdiyi məlumata görə, rusiyalı diyetoloq və nutrisioloq Dmitri Semiryadov bu barədə danışıb.

    Onun sözlərinə görə, immunitetin üç əsas müdafiə xətti var. Birinci xətt dəri və selikli qişalardır. Məsələn, burundan keçən hava selikli qişa ilə təmas edir və burada viruslar və bakteriyalar xüsusi antiseptik xüsusiyyətə malik burun seliyi vasitəsilə tutulub xaric edilir.

    “Əgər virus bütün bu baryerləri keçib hüceyrəyə daxil olarsa, ikinci müdafiə xətti – sitokinlər adlanan siqnal molekulları aktivləşir və immun hüceyrələri mübarizəyə cəlb edir. Əgər bu da kifayət etməzsə, üçüncü xətt – qazanılmış immunitet işə düşür. Bu zaman limfositlər virusu tanıyıb məhv etməyə başlayır. Xəstəliyin başlamasından 4-7 gün sonra adətən iltihab azalır, hərarət düşür və orqanizm bərpa olunur”, – deyə həkim izah edib.

    İmmun sistemini gücləndirmək üçün nə etmək lazımdır?

    Mütəxəssisin sözlərinə görə, immunitetin aktivləşdirilməsinin ən əlçatan yolları fiziki fəaliyyət, orqanizmi soyuğa alışdırma və vitaminlərin normal səviyyədə saxlanmasıdır.

    “Oturaq həyat tərzi keçirən bir insanın bədənində dəqiqədə 3.5-5.5 litr qan dövran edir. Fiziki yük zamanı bu göstərici 3-5 dəfə artır. Bundan əlavə, immun hüceyrələri (təbii qatil hüceyrələr və T-təbii hüceyrələr) orqanizmə daha sürətli yayılır. İnterferonlar digər hüceyrələrə daha tez çatır və nəfəs yollarında immun hüceyrələrinin konsentrasiyası artır”, – deyə ekspert qeyd edib.

    Semiryadov əlavə edib ki, immunitetə “D” və “C” vitaminlərinin, həmçinin sink və dəmir kimi mikroelementlərin çatışmazlığı ciddi təsir göstərir. Həkim bu elementlərin səviyyəsini müntəzəm olaraq yoxlamağı tövsiyə edib.

    Eyni zamanda o, həddindən artıq dozanın qarşısını almağın vacibliyini vurğulayıb. Belə ki, sinki böyrək çatışmazlığı və xroniki xəstəliklər zamanı ehtiyatla qəbul etmək lazımdır, həmçinin bəzi dərmanlarla birgə istifadədə diqqətli olmaq tövsiyə olunur.

    “D” vitamininin yüksək dozaları hiperkalsemiya və hipervitaminoz zamanı əks göstərişdir, eləcə də xroniki böyrək xəstəlikləri və ya paratiroid vəzilərin problemləri olan insanlarda nəzarət tələb edir.

  • Yaz depressiyasına daha çox kimlər məruz qalır? – Psixoloqdan AÇIQLAMA

    “Yuxu pozğunluğu və allergiyadan əziyyət çəkən, artıq depressiv epizodları olan, həmçinin dəyişikliklərə həssas olan insanlar yaz depressiyasına daha çox məruz qalırlar”.

    Bu barədə “RİA Novosti”yə müsahibəsində rusiyalı psixoloq Yelena Mazankina danışıb.

    Mütəxəssis qeyd edib ki, əhvali-ruhiyyənin yazda pisləşməsi “sadəcə keçici bir kədər deyil”, həmçinin insanın fəaliyyətinə əhəmiyyətli dərəcədə təsir edən bir vəziyyətdir.

    Psixoloq vurğulayıb ki, psixi problemləri, o cümlədən obsesiv-kompulsiv pozuntu (OKP) xəstəliyi olan insanlarda mental problemlər daha da kəskinləşə bilər.

    “Qışda işıq və havanın olmaması, oturaq həyat tərzi və vitamin ehtiyatlarının tükənməsi vitamin çatışmazlığına, orqanizmin müdafiə qabiliyyətinin azalmasına və apatiyaya səbəb olur. Bundan əlavə, atmosfer təzyiqinin dalğalanmaları, temperaturun qəfil dəyişməsi və xroniki xəstəliklərin kəskinləşməsi vəziyyəti daha da ağırlaşdırır”, – deyə Mazankina bildirib.

    Yaz depressiyasının simptomları arasında hərəkətin ağırlaşması, süstlük, zəiflik, intellektin tormozlanması, unutqanlıq, səliqəsizlik, mənfi emosional əhvali-ruhiyyə, həmçinin yuxusuzluq və iştahsızlıq da var.