Category: Maraqlı

Çin xarici hərbi peykləri izləmək üçün dünyanın ən güclü kamerasını yaradıb.

Lazer əsaslı kamera Çin Elmlər Akademiyasının Aerokosmik İnformasiya Tədqiqatları İnstitutunda hazırlanıb.

Bildirilir ki, Sinxay (Kukunor) gölündə aparılan sınaqlar 100 kilometrdən çox məsafədən bir neçə millimetr dəqiqlikli görüntülər çəkib. Əvvəllər belə nəticələr qeyri-mümkün hesab edilirdi.

Geniş profilli lazer, real vaxt rejimində kamera tərəfindən alınan məlumatların rəqəmsal emalı sistemi ilə birləşərək, diametri 1.7 mm-ə qədər olan detalları görməyə və 15.6 mm dəqiqliklə obyektlərə olan məsafəni təyin etməyə imkan verir. Bu, obyektiv teleskop və kameralardan təxminən 100 dəfə yaxşıdır.

Mütəxəssislərin fikrincə, yeni kameradan istifadə etməklə kosmik peykin seriya nömrəsini oxumaq mümkündür.

Gələcəkdə analoji qurğular kosmosda yerləşdirilə bilər ki, bu da ən kiçik detalları, o cümlədən yerdəki insanın üzünü ayırd etməyə imkan verəcək.
//oxu.az

Aromaterapiya bir çox xəstəliklərin qarşısını ala bilər.

Median.Az Medicina.az-a istinadən xəbər verir ki, aromaterapist Natalia Melniçuk mixək yağının möcüzəvi təsirindən danışıb.

“Mixək qönçəsi efir yağı, məsələn, güclü antimikrob xüsusiyyətlərə malik olan qiymətli məhsuldur. Bakteriya və göbələklərlə mübarizə aparmağa kömək edir. Yağ müxtəlif infeksiyaların və dəri problemlərinin müalicəsində uğurla istifadə olunur.

Eləcə də mixək yağı iltihabı azaltmağa və ağrıları aradan qaldırmağa kömək edən xüsusiyyətlərə malikdir. Oynaqların, əzələlərin və dəri xəstəliklərinin müalicəsində faydalıdır.

Bu yağ əhvalınızı yüksəldir, sizi depressiyadan çıxarır və süstlük və apatiyaya qalib gəlməyə kömək edir.

Mixək yağı həzmi stimullaşdırır və qaz, şişkinlik və mədə yanması kimi mədə-bağırsaq problemləri ilə əlaqəli simptomları azaldır.

Qeyd edək ki, efir yağları konsentratlaşdırılmış məhsuldur və ehtiyatla istifadə edilməlidir. Allergiyası olanlara olmaz.

Ümumi tövsiyələr: yağ kompreslər üçün də istifadə olunur – 10 ml əsas yağda 4-5 damcı əlavə edilir. Bu yağ yaralar, xoralar və sızanaqlı dəri lezyonlarında istifadə edilə bilər.

3 yaşa qədər uşaqlarda həkimlə məsləhətləşmədən istifadə etmək tövsiyə edilmir”, – o bildirib.

Pensilvaniya Ştat Universitetinin alimləri müəyyən ediblər ki, 18-25 yaş arası insanlar orta yaşlı şəxslərə nisbətən nikotin asılılığına daha çox meyilli ola bilərlər.

Tədqiqatın nəticələri “Behavioral Pharmacology” (“BehPharma”) jurnalında dərc edilib.

Tədqiqat gənc və yetkin siçanlar üzərində aparılıb. Alimlər gəmiriciləri nikotinin təsirinə məruz qoyaraq onların metabolik göstəricilərinin və beyin fəaliyyətinin necə dəyişdiyini izləyiblər. İkiaylıq siçanlar bədən ölçülərinə nisbətdə eyni gücdə olan nikotin dozasına səkkizaylıq heyvanlara nisbətən daha kəskin reaksiya göstəriblər.

Bütün siçanlarda nikotin qəbulundan sonra aktivliyin azalması müşahidə edilib, lakin gənc fərdlərdə bu effekt xüsusilə qabarıq olub. Tədqiqatçıların fikrincə, bu, gənc heyvanların maddənin təsirini daha güclü hiss etdiyini göstərir.

Nikotin həmçinin siçanlara hipertermik təsir göstərib, yəni onların bədən temperaturunu aşağı salıb. Həm gənc siçanlarda, həm də orta yaşlı gəmiricilərdə bədən temperaturunun eyni dərəcədə azalması müşahidə edilib, lakin birincilər daha tez soyuyub.

Tədqiqatçıların sözlərinə görə, nikotinin farmakoloji təsirinin fizioloji təzahürləri – hərəkətliliyin və bədən temperaturunun azalması – beyin və bədəndə dominant neyromediator sistemlərindən biri olan xolinergik sistemin aktivləşməsindən xəbər verir.

Siqaret çəkərkən mərkəzi N-xolinergik reseptorların aktivləşməsi mümkün mənfi emosional reaksiya ilə neyronların oyanma səviyyəsini artırır.

Alimlər qeyd ediblər ki, siçanlarla insanlar arasındakı fərqlərə baxmayaraq, işin nəticələri ümumi bioloji və genetik əsaslar səbəbindən nikotinin insan bədəninə təsiri haqqında mühüm məlumatları açıqlayır.

Tədqiqatçılar izah ediblər ki, orqanizmin xüsusiyyətləri səbəbindən gənc insanlarda xolinergik sistem daha güclü aktivləşir ki, bu da nikotin asılılığının inkişafı riskini artırır.

Alimlərin fikrincə, onların işi həmçinin yetkinlik yaşından sonra tütün məmulatlarından istifadənin zərərli təsirdən qorunmadığını göstərir.
//oxu.az

Dünya şöhrətli iki fizik, Paolo Bassani və Joau Maqeyho Kainatın məhz Bibliyada təsvir olunduğu kimi yaradıldığı iddiasıyla çıxış ediblər.

Median.Az-ın gazeta.ru-ya istinadla verdiyi məlumata görə, alimlərin “Kainatı necə yaratmalı” adlı məqalələri ABŞ-nin nüfuzlu Kornell Universitetinin saytında dərc olunub.

Bassani və Mageiho bunu riyazi dillə sübut etdiklərini iddia edirlər.

Fiziklər görkəmli riyaziyyatçı Andrey Markov tərəfindən hazırlanmış mürəkkəb riyazi aparatdan istifadə edərək sübut edə biliblər ki, planetimiz və bütün Kainat ilkin xaosdan yaranıb, tədricən işıq sürəti və qravitasiya kimi dəyişməz fiziki sabitləri olan nizamlı dünya formalaşdırıb.

Bu nəticə dünyanın yaradılışının Bibliyadakı təsvirlə tam uyğun gəlir.

Lakin alimlər elmi dünyagörüşü ilə Əhdi-Ətiqin hərfi mətni arasında bəzi uyğunsuzluqları da qeyd ediblər. Onların sözlərinə görə Bibliyada Yaradan antropomorf obrazda təqdim edilsə də, fizika baxımından onu Kainatdakı bütün proseslərin əsasında duran vibrasiyalar və enerji toplusu kimi təsvir etmək olar.

Alimlər belə bir ehtiyac yaranarsa, dünya vaxtından bir saniyə çıxara bilərlər.

Bu barədə “RIA Novosti”yə müsahibəsində Ümumrusiya Elmi-Tədqiqat Fiziki-Texniki və Radiotexniki Ölçmələr İnstitutunun baş direktoru Sergey Donçenko danışıb.

O, institutun əməkdaşı Vitali Palçikovun son illərdə Yerin fırlanma sürətinin çox sürətlə artdığı və bu effekti kompensasiya etmək üçün 2029-cu ilə qədər bir saniyəni çıxarmaq lazım olacağı barədə açıqlamasını şərh edib.

Donçenkonun sözlərinə görə, bir saniyənin əlavə edilməsi və ya çıxarılması kimi texniki tapşırıq uzun müddətdir ki, heç bir problem yaratmayıb. O qeyd edib ki, Yer müntəzəm olaraq gah yavaşlayır, gah sürətlənir və hazırda sürətlənmə rejimindədir. Ancaq alimlər bunun niyə baş verdiyini bilmirlər.

“Mümkün səbəblərdən biri qlobal istiləşmə, buzlaqların əriməsi və su kütləsinin yenidən bölüşdürülməsidir”, – deyə Sergey Donçenko qeyd edib.

“İndi Yer kürəsi istinir və onun daxilində güclənmiş proseslər gedir. Üstəlik, bu proses emissiyalar səbəbindən baş vermiş olmaya bilər və çətin ki, ciddi kataklizmin də xəbərçisi olsun”, – deyə baş direktor əlavə edib.

“Bu gün əksər insanlar oturaq işlərdə çalışırlar. Bədən hər gün uzun müddət eyni vəziyyətdə qalır. Nəticədə bu, təkcə əzələlərin fəaliyyətinə deyil, həm də orqanizmin daxili proseslərinə (tənəffüs, limfa axını, qan dövranı) təsir edir”.

Median.Az-ın məlumatına görə, bu barədə gazeta.ru-ya rusiyalı məşqçi, balet və stretçinq üzrə mütəxəssis Kseniya Qufranova danışıb.

Onun sözlərinə görə, insanlar tez-tez boyun və kürəkdə, kürək sümükləri arasında və bel nahiyəsində ağrılardan şikayət edirlər.

Məşqçi bildirib ki, bu simptomlar çox vaxt hərəkət çatışmazlığından və tənəffüs prosesinin pozulmasından xəbər verir – məhz tənəffüsün dəyişməsi ilə qabarıq qarın kimi problemlər yaranır.

“Düzgün tənəffüs zamanı insan bədəni hava şarına bənzəyir: Nəfəs alanda döş qəfəsi və qarın eyni vaxtda “şişir”, nəfəs verəndə isə sanki boşalırmış kimi kiçilir. Beləliklə, qarındaxili təzyiq bərabər paylanır. Lakin bədənin tez-tez və vərdiş edilmiş vəziyyəti tənəffüs prosesinə təsir edir. Uzun müddət oturmaq və hərəkətsizlik səbəbindən insan orqanizmi adaptasiya olur”, – deyə o izah edib.

Onun sözlərinə görə, ilk olaraq qamətdə dəyişikliklər yaranır.

“Ən çox donqarlıq müşahidə olunur – baş və çiyinlər önə əyilir, çanaq burulur, insan daim sağrı əzələləri üzərində deyil, büzdüm üzərində oturur. Biz donqar oturanda aşağı qabırğalar qarına dirənir, qabırğaların genişlənmə hərəkəti prosesi pozulur. Sıxılmış diafraqma qarın boşluğu orqanlarına təzyiq göstərərək onları önə itələyir. Zamanla qarın əzələləri uzanır və zəifləyir. Kompüter ekranı qarşısında saatlarla əyri vəziyyətdə oturanda nəfəsalma və nəfəsvermənin necə getdiyinə diqqət yetirmək lazımdır”, – deyə ekspert qeyd edib.

Mütəxəssis bildirib ki, qamətin transformasiyasının digər variantı – bel əyilməsi, kürək sümüklərinin bir-birinə yaxınlaşması, kürəkdə daimi gərginlikdir.

“Bu variasiyaların hər biri bir şeyə gətirib çıxarır – orqanizmin daxili əzələləri düzgün işləmir, onlar yükü bərabər paylaya bilmirlər. Nəticədə, qarın əzələlərinin hipotonusu və ya zəifləməsi – həmin o qabarıq qarın yaranır”, – deyə məşqçi bildirib.

Məşqçi bu problem zamanı insanların nə qədər çalışsalar da, qarınlarının getməməsindən şikayətləndiyini vurğulayıb. Lakin qarın əzələlərinin hipotonusunu standart intensiv qarın əzələsi məşqləri ilə aradan qaldırılması demək olar ki, mümkün deyil.

“Problemin yaranma səbəblərini anlamaq və bütün bədənlə, hətta həyat tərzi ilə işləyərək onun həllinə kompleks yanaşmaq vacibdir. İlk növbədə, duruş və bədənin bütün silindri boyunca həcmli tənəffüsün bərpası üzərində işləmək lazımdır”, – deyə məşqçi yekunlaşdırdı.
//oxu.az

Stanford Universitetinin alimləri tetanus və difteriya kimi təhlükəli xəstəliklərdən qoruya bilən krem yaradıblar. Araşdırmalar zamanı məlum olub ki, insan dərisində yaşayan zərərsiz bakteriyalar güclü immun cavab yarada bilirlər. Krem onun zülalını dəyişdirməklə əldə olunub.

Tədqiqatın nəticələri “Nature” jurnalında dərc edilib.

Bildirilir ki, insan dərisi mürəkkəb mühitdir və burada yalnız az sayda mikroorqanizm yaşaya bilir. Lakin onların arasında əksər insanların tük follikullarında yaşayan “Staphylococcus epidermidis” bakteriyası var. Bu bakteriya uzun müddət immunoloqların diqqətini cəlb etməyib, çünki onun insan sağlamlığına əhəmiyyətli təsir göstərmədiyi düşünülürdü.

Bununla belə, yeni tədqiqat göstərib ki, immun sistem “S.epidermidis”ə gözləniləndən daha aktiv reaksiya verir. Alimlər aşkar ediblər ki, bakteriya infeksiyadan orqanizmi effektiv şəkildə qoruya bilən anticisimlərin yaranmasına səbəb olur.

Siçanlar üzərində aparılan təcrübələr zamanı alimlər sübut ediblər ki, “S.epidermidis”in dəriyə çəkilməsi ənənəvi peyvəndlə müqayisə edilə bilən konsentrasiyalarda anticisimlərin yaranmasına səbəb olur. Bakteriyanın quruluşunu öyrənərək, onlar yeni peyvəndin əsasını təşkil edən “Aap” zülalını ayırıblar. Modifikasiya edilmiş bakteriya tetanus və difteriya toksinlərindən qorunmada yüksək effektivlik nümayiş etdirib.

Yeni metodun xüsusiyyəti iltihabın və yan təsirlərin olmamasıdır.

Növbəti iki-üç il ərzində alimlər insanlar üzərində klinik sınaqlar keçirməyi planlaşdırırlar. Gözlənilir ki, bu yanaşma viruslar, bakteriyalar, göbələklər və birhüceyrəli parazitlər daxil olmaqla müxtəlif infeksiyalarla mübarizədə tətbiq edilə bilər.

55 yaşından yuxarı insanlar təbii qırmızı ət qəbulunu məhdudlaşdırmalıdırlar.

Median.Az Gazeta.ru-ya istinadla xəbər verir ki, bunu Rusiyanın tibb elmləri namizədi, diyetoloq Oksana Mixaleva deyib.

Onun sözlərinə görə, bu yaşda qırmızı əti ayda bir dəfədən çox olmamaqla yemək məsləhət görülür. Həkim bunun səbəbini izah edərkən vurğulayıb:

“Qırmızı ətin tərkibində xolesterinin miqdarı çox yüksəkdir. Ona görə də, qırmızı ətin qəbulu damarlarda aterosklerozun inkişafı riskini artırır, bu da öz növbəsində ürək-damar xəstəliklərinə, insulta və infarkta gətirib çıxarır.

Qırmızı ət həzm edilərkən bağırsaqlarda bəzi kanserogenlər əmələ gəlir. Normalda onlar bağırsaqlarda əmələ gələ bilərlər, lakin orqanizm onlardan uğurla qurtulur. Ancaq insan yaşlandıqca bədənin antikanserogen müdafiəsi azala bilər, buna görə də, qırmızı ət yeyərkən xərçəngə tutulma riski xüsusilə 50 yaşdan yuxarı insanlarda artır”.

O.Mixaleva əlavə edib ki, yalnız 50 yaşdan yuxarı insanların qida rasionunda qırmızı ətin məhdudlaşdırılması tövsiyə olunur: “Qalan hər kəs həftədə bir-iki dəfə qırmızı ət qəbul etməlidir, amma qızardılmış halda, kabab şəklində deyil”.
//oxu.az

İrvayn Kaliforniya universitetinin amerikalı alimləri sübut ediblər ki, ağrılı və ya stresli vəziyyətlərdə gülümsəmək xoşagəlməz hisslərin və gərginliyin öhdəsindən gəlməyə kömək edir.

Araşdırma “Journal of Positive Psychology” elmi jurnalında dərc olunub.

Təcrübədə 57 tələbə iştirak edib və onlar əllərini iki dəqiqəyə qədər buzlu suda saxlayıblar. Onların ürək döyüntüləri və üz ifadələri sensorlar və videokameralar vasitəsilə qeydə alınıb.

Tapşırıq zamanı gülümsəyən iştirakçıların gülümsəməyənlərə nisbətən daha az ürək döyüntüləri (dəqiqədə 7-8 döyüntü) olub. Tədqiqat müəllifi Cazlin H. Luu bildirib ki, təbəssüm narahatlığın öhdəsindən gəlməyə kömək edəcək təbii mübarizə mexanizmi ola bilər.

Təbəssüm dərhal ağrı hissini azaltmasa da, daha uzun müddət gülümsəyən iştirakçılar tapşırığı yerinə yetirdikdən sonra müsbət emosiyalar yaşadıqlarını bildiriblər.

Böyük Britaniyanın Durhem Universitetinin alimləri müəyyən ediblər ki, körpələr ana bətnində olduqları zaman qarşılaşdıqları qidaları doğulduqdan sonra da bəyənirlər.

Araşdırmanın nəticələri “Appetite” jurnalında dərc olunub.

Araşdırmada hamiləliyin son mərhələlərində müntəzəm olaraq kələm və ya yerkökü qəbul edən anaların üç həftəlik körpələri iştirak edib. Qida üstünlüklərinin təhlili göstərib ki, yerkökü qəbul edən anaların körpələri də yerkökünün qoxusuna müsbət reaksiya veriblər, kələm qəbul edən anaların körpələri isə bu tərəvəzin qoxusuna oxşar reaksiya göstəriblər.

Bu kəşf o deməkdir ki, hamiləlik dövründə yaşıl tərəvəzlər kimi faydalı qidaların qəbulu uşaqların bu qidalara alışmasına kömək edə bilər.